کتاب اتوپیانیسم

هریک از ما آرمان‌شهری را در ذهن خود داریم که در موقعیت‌های خاصی از زندگی به آن پناه می‌بریم. شاید بتوان گفت آرمان‌شهرها، نقطه نجات و آرامش بشرند! کتاب اتوپیانیسم اثری ماندگار و خواندنی از لایمن تاور سارجنت است که ایده‌ی «اتوپیا» و تاریخچه‌ی آن را از شش جنبه مورد بررسی قرار داده است.

درباره کتاب اتوپیانیسم:

آرمان‌شهرباوری، ایده جذاب و بی‌نظیری است که بشر را به تغییر روح اجتماعی و حرکت از شرایط فعلی به یک جایگزین مناسب دعوت می‌کند. کتاب اتوپیانیسم (Utopianism: a very short introduction) مقدمه‌ای موجز، اما بسیار مهم و ارزشمند درباره آرمانشهرگرایی و فواید و مضرات آن است. لایمن تاور سارجنت (Lyman Tower Sargent) با هنرمندی خاصی، ‌موضوع اتوپیا و آمانشهرگرایی را توضیح می‌دهد و به تاریخچه این مفهوم می‌پردازد. او نقش اتوپیا را به شکل منحصربه‌فرد و با نگاهی جدید به این مفهوم بررسی می‌کند و اتوپیانیسم را از منظرهای گوناگون ادبیات، الهیات،‌ فلسفه،‌ توسعه مستعمرات و مهاجرت مورد بحث قرار می‌دهد.

لایمن تاور سارجنت علاوه‌بر مطالعه آرمانشهرباوری در مغرب زمین و مسیحیت، ‌آن را در میان دیگر ملل و سنت‌ها هم بررسی می‌کند. او 6 منظر را برای بررسی اتوپیانیسم انتخاب می‌کند و در هر فصل به یکی از آن‌ها می‌پردازد که مهم‌ترین آن ادبیات است. فصل‌های این کتاب با عناوین زیر نگاشته شده‌اند:

«جاهای خوب و جاهای بد»، «کنش اتوپیایی»، «اتوپیاباوری بومی، استعماری و پسااستعماری»، «اتوپیاباوری در دیگر فرهنگ‌ها»، «اتوپیاباوری در سنت مسیحی»، «اتوپیاباوری و نظریه سیاسی» و «اتوپیا و ایدئولوژی».

خواندن کتاب اتوپیانیسم به‌خوبی شما را با ایده آرمانشهرگرایی،‌ تاثیر و تاثر این ایده در حوزه‌های گوناگون زیست بشری آشنا می‌کند.

کتاب اتوپیانیسم مناسب چه کسانی است؟

خواندن این کتاب برای همه علاقه‌مندان حوزه فسلفه و پژوهشگران مکاتب و نظریه‌های فلسفی مناسب است.

با لایمن تاور سارجنت بیشتر آشنا شویم:

بدون شک کسانی که در عمیق‌ترین لایه‌های ذهنی و فلسفی پژوهش می‌کنند،‌ جهان را پیچیده‌تر می‌بینند و فهم دنیا برای آن‌ها عمیق‌تر رخ می‌دهد. لایمن تاور سارجنت نویسنده برجسته آمریکایی کتاب اتوپیانیسم است. تاور در سال 1940 میلادی در آمریکا به دنیا آمد. او مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را به‌ترتیب در کالج مکالستر و دانشگاه مینه‌سوتا گذراند. سارجنت یکی از برجسته‌ترین دانشمندان در سراسر جهان است که در زمینه مطالعات آرمانشهری‌، بسیار قوی ظاهر شده است.

این نویسنده، همچنین استاد بازنشسته علوم سیاسی در دانشگاه میسوری-سنت است و علایق اصلی آکادمیک و حوزه تخصصی فعالیت‌های او در زمینه‌های مطالعات اتوپیایی، نظریه سیاسی، مطالعات آمریکایی و کتابشناسی برجسته هستند. تاور عنوان محقق برجسته از انجمن مطالعات آرمان‌شهری را در کارنامه افتخارات خودش دارد و به‌عنوان اعجوبه این حوزه مطالعاتی شناخته می‌شود.

در بخشی از کتاب اتوپیانیسم می‌خوانیم:

ما هیچ‌گاه نمی‌توانیم بفهمیم که اولین بار، چه هنگام کسی رویای زندگی بهتر را تصور کرده است، اما باید به نوشته‌های باقی‌مانده از افراد گوناگون که در فرهنگ‌های گوناگون می‌زیسته‌اند، اعتماد کنیم. چنین چشم‌اندازهایی در نخستین نوشته‌های به جای مانده، قابل مشاهده است؛ همانند نوشته‌ی سفالین سومری که متعلق به 2000 سال پیش از میلاد است. نخستین اتوپیاها بسیار شبیه به رویاها بوده‌اند؛ کاملاً خارج از کنترل بشر، رخدادهای طبیعی و یا اراده‌ی برخی خدایان.

تمامی اتوپیاها پرسش‌هایی طرح می‌کنند. آنان می‌پرسند: به هر حال، راه و روشی که با آن زندگی می‌کنیم، می‌تواند پیشرفت کند؟ و خود پاسخ این پرسش را می‌دهند که زندگی قابل تغییر و پیشرفت است.

مانند اکثر مباحث علوم انسانی، در باب تعریف مفهوم اتوپیا اختلافاتی وجود دارد. مسأله‌ای که پیوسته مردم را گیج می‌کند، ناشی از عدم تمایز میان اتوپیاباوری، به‌عنوان مقوله‌ای کلی و اتوپیا به‌عنوان ژانری ادبی است. بنابراین، اتوپیاباوری به رویاها و یا کابوس‌هایی اشاره دارد که مربوط به روش‌هایی است که گروه‌های اجتماعی زندگی خویش را براساس آن‌ها سامان می‌بخشند. روش‌هایی که معمولاً جامعه‌ای کاملاً متفاوت با آنچه در آن زندگی می‌کنند، متصور می‌شوند. اتوپیاباوری، برخلاف اکثر نظریه‌های اجتماعی، روی زندگی روزمره متمرکز شده است؛ و نیز مسائلی که مرتبط با اقتصاد، سیاست و خواست‌های اجتماعی است.

طیف گسترده‌ای از واژگان را می‌توان در توصیف لِشِک کولاکفسکی، فیلسوف لهستانی، از اتوپیا مشاهده کرد؛ به‌مثابه‌ی یک روند، که واژه‌ای است که «در دو قرن اخیر، به‌عنوان اسمی خاص، مصنوعی و متصور شده، ظهور کرده است. مفهومی چنان گسترده که نه‌تنها بر گونه‌ای از ژانرهای ادبی، بلکه به روشی از تفکر، نوعی ذهنیت و رویکردی فلسفی دلالت دارد؛ و از این مفهوم برای به تصویر کشیدن پدیده‌های فرهنگی‌ای که به دوران باستان بازمی‌گردند، استفاده می‌شوند.»