کتاب ساخت دستوری زبان فارسی: توصیف ساخت دستوری زبان فارسی در مثنوی

محمد پاک‌نهاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان، در کتاب ساخت دستوری زبان فارسی به سراغ مثنوی معنوی، یکی از بزرگترین شاهکارهای ادبیات فارسی رفته و جلوه‌های زبانی این اثر را مورد بررسی و مداقه قرار می‌دهد.

درباره‌ی کتاب ساخت دستوری زبان فارسی

مثنوی معنوی، اثر مشهور مولوی، یکی از شاخص‌ترین شاهکارهای ادبیات فارسی است که در آن دستور زبان فارسی به شکلی بی‌نظیر و تأثیرگذار به کار گرفته شده است. در این اثر، مولوی با استفاده از زبانی ساده و قابل‌ِفهم، مفاهیم عمیق دینی و فلسفی را به خواننده منتقل می‌کند. محمد پاک‌نهاد در کتاب ساخت دستوری زبان فارسی این اثر سترگ را مورد بررسی قرار داده و می‌کوشد ساحت فُرمال آن را واکاوی کند.

ساخت دستوری زبان فارسی را در مثنوی معنوی می‌توان به جرأت یکی از بسیار نقاط‌قوت این اثر به شمار آورد. مولوی با بهره‌گیری از زبانی ساده و قابل‌فهم و البته مزین به آرایه‌های ادبی، به بیان مفاهیم تأمل‌برانگیز فلسفی و عرفانی می‌پردازد. او ضمن ارائه‌ی اثری تعلیمی و تأثیرگذار، با ترکیب و کنار هم قرار دادن کلمات به شکلی هنرمندانه، جملاتی را به وجود می‌آورد که از زیبایی‌شناسی منحصربه‌فردی برخوردارند.

ازجمله موضوعاتی که مولانا در مثنوی معنوی آن‌ها را دستمایه‌ی خلق و نگارش اثر جاودانه‌ی خود قرار داده است، می‌توان به عشق زمینی و عشق الهی، توبه و پاکسازی روح، صبر و شکیبایی، مرگ و زندگی، فلسفه و اخلاق و… اشاره کرد. همچنین در این اثر به برخی از داستان‌های مذهبی و تاریخی نیز پرداخته شده است.

مثنوی معنوی به‌عنوان یکی از شاهکارهای ادبیات فارسی، به دلیل زیبایی و ژرف‌نگری آن، همواره مورد توجه نویسندگان و پژوهشگران بوده است. در کتاب‌ها و مقالات بسیاری که تاکنون در این باب تألیف و منتشر شده است، مفاهیم و مضامین مثنوی معنوی و همچنین وجوه فرمال آن مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. اثری که هم‌اکنون نسخه‌ی الکترونیکی آن رویاروی شما قرار دارد نیز ازجمله‌ی این آثار است که به همت انتشارات آوای نور تهیه و منتشر شده است.

کتاب ساخت دستوری زبان فارسی برای چه کسانی مناسب است؟

با توجه به تأثیرگذاری و ارزش ادبیاتی مثنوی معنوی، بررسی و تحلیل آن برای هر فردی که به ادبیات و فرهنگ ایران علاقه‌مند است، بسیار مفید و جالب خواهد بود. به همین منظور مطالعه‌ی کتاب ساخت دستوری زبان فارسی را به علاقه‌مندان ادبیات پارسی پیشنهاد می‌کنیم.

در بخشی از کتاب ساخت دستوری زبان فارسی: توصیف ساخت دستوری زبان فارسی در مثنوی می‌خوانیم

هر‌گونه دگرگونی که روی نوع، محل و تعداد واج‌‌ها یا ساختمان هجا تاثیر بگذارد فرایند واجی به‌شمار می‌آید. فرایند‌های واجی در شکل‌های همگون‌سازی، ناهمگون‌سازی، قلب، ادغام، حذف، افزایش و ابدال، ظاهر می‌شود.

زبان‌شناسان این فرایند‌ها را به‌دقت در زبان‌فارسی بررسی نموده‌اند.