کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی اثر شهرزاد ماهوتیان با ترجمه سید مهدی سمائی از نشر مرکز

کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی اثر شهرزاد ماهوتیان، به زبانی ساده و کاربردی، ما را با بخش‌های مختلف دستور زبان فارسی همچون نحو، صرف، واج‌شناسی، آواشناسی و... آشنا می‌کند و برای هر کدام از این بخش‌ها، مثال‌های گوناگونی را نیز مطرح کرده است. ماهوتیان، استاد زبان‌شناسی در دانشگاه نورث‌ایسترن کانادا، این کتاب را به زبان انگلیسی تحریر کرده و کوشیده است تا با کمک «رده‌شناسی»، زبان فارسی را با 60 زبان دیگر مقایسه کند تا خصوصیات منحصربه‌فرد فارسی را نمایان کند.

درباره‌ی کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی

زبان فارسی در عین ساده و قاعده‌مند بودن که موجب می‌شود آموختنش فرایندی بی‌انتها نباشد، دارای ساختارهای دستوری مخصوص به خود است که توسط زبان‌شناسان و متخصصان دستور زبان فارسی، به شیوه‌های گوناگون شرح داده شده‌اند.

برخی از روش‌های تفسیر و تشریح دستورهای زبان فارسی، موجب می‌شود تا زبان‌آموزان دچار سردرگمی شوند و آموختن دستور زبان فارسی برایشان پیچیده و غیرقابل‌درک باشد؛ به‌همین دلیل دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی اثر شهرزاد ماهوتیان، به‌صورت توصیفی و ساده، به گونه‌ای که برای گویش‌وران ملموس و کاربردی باشد، توضیح داده شده است.

مدت مدیدی است که زبان‌شناسان به این نتیجه رسیده‌اند که زبان موجودی زنده و زایا است و قواعد خشک و غیرقابل‌انعطاف، نمی‌توانند پاسخگوی نیازهای گویندگان یک زبان باشند. یکی از شیوه‌های جدید زبان‌شناسی، «رده‌شناسی» است که موجب می‌شود زبانی خاص – مثلاً فارسی – را با سایر زبان‌ها مقایسه کنیم و با کمک ویژگی‌های منحصربه‌فرد یک زبان به آموختن آن بپردازیم.

کتاب دستور زبان فارسی شهرزاد ماهوتیان در پنج بخش مختلف تنظیم شده است که مباحثی همچون نحو، صرف، واج‌شناسی، اندیش‌آوا و صوت و واژگان را در برمی‌گیرد.

آموزش دستور زبان فارسی با روش شهرزاد ماهوتیان

در بخش نخست کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی، شهرزاد ماهوتیان به ما نشان می‌دهد یک جمله چگونه ساخته می‌شود، فعل و فاعل باید در کدام بخش از عبارت‌ها قرار بگیرند و نحوه‌ی منفی یا سؤالی کردن جملات چگونه است. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد زبان فارسی این است که نیازی نیست برای گفتن خبرِ «رفتم» الزاماً از ضمیر من استفاده کنیم و «م» در انتهای «رفت» کافی است و فعل «رفتم» به‌تنهایی یک جمله‌ی خبری محسوب می‌شود؛ درحالی‌که در زبان انگلیسی و... فعل به‌تنهایی نمی‌تواند نقش جمله‌ی کامل را بازی کند.

در فصل دوم کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی که به زبان انگلیسی نگاشته و توسط سید مهدی سمائی به زبان فارسی ترجمه شده است، با قیدهای گوناگون، نشانه‌ی مفعول‌نمای «را»، حرف اضافه و... آشنا می‌شویم و به اهمیت ضمیرهای انعکاسی و وجه‌های فعل پی می‌بریم.

کتاب دستور زبان فارسی به زبان ساده

یکی دیگر از ویژگی‌های شگفت‌انگیز زبان فارسی این است که آوااندیش‌ها و اصواتی مانند «آخ»، «وای»، «به‌به» به‌طور مستقل معنی دارند؛ درحالی‌که در بسیاری از زبان‌ها یک جمله باید دارای فعل، فاعل، مفعول و... باشد تا معنای کاملی را انتقال دهد. کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی انتشارات مرکز علاوه‌بر پوشش این مباحث، دارای تمرینات و مثال‌های گوناگون هم هست که به مخاطبان کمک می‌کند تا در موضوعاتی همچون صرف، نحو و واج‌شناسی و... مسلط شوند.

با خرید دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی از شهرزاد ماهوتیان، با دستور زبان فارسی به‌صورت نظام‌مند و کاربردی آشنا خواهید شد و شیوه‌های نوین واژه‌سازی، رده شناسی زبانی و... را خواهید آموخت.

کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی برای شما مناسب است اگر

• دانشجو و یا استاد رشته‌هایی همچون زبان‌شناسی یا زبان و ادبیات فارسی هستید و می‌خواهید با استفاده از کتاب‌های زبان شناسی مباحثی همچون واج‌شناسی، صرف و نحو، آواشناسی و... را با مثال‌های گوناگون بیاموزید.
• به دنبال یکی از کتاب‌های دستور زبان فارسی هستید و می‌خواهید با معانی و کاربرد لغات و حالت‌های گوناگون دستوری جملات، آشنا شوید.

در بخشی از کتاب دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی می‌خوانیم

اغلب دال بر یکی بودن فاعل‌ها می‌دانند. اگر بند پایه و پیروی که هر دو نشانه صرفی اول شخص یا دوم شخص دارند به توالی واقع شوند فرض را بر این می‌گذارند که این دو بند فاعل واحدی دارند. در مثال شماره 502 فعل اصلی یعنی می‌خواهی و فعل پیرو یعنی بری هر دو شناسه دوم شخص مفرد دارند و بنابراین دارای فاعل واحدی هستند.

(502) می‌خواهی بری: اگر در همین ساخت شناسه سوم شخص به کار رفته بود فعل دو فعل می‌توانست یکسان یا متفاوت باشد. مثلاً در مثال 503 هر دو فعل محدواند و شناسه سوم شخص مفرد دارند، اما فاعل آن‌ها می‌تواند یکسان یا متفاوت باشد.

(503) میگه که می‌ره: اگر بند پیرو فعل نامحدود (مصدر) داشته باشد در تشخیص فاعل ابهامی وجود نخواهد داشت. گرچه بند مصدری دارای اسم یا ضمیر یا شناسه نیست فاعل معنایی دو فعل یکسان خواهد بود. برای بحث درباره ساخت مصدری به بخش 2.1.3.3.2 مراجعه شود.