بله
کتاب تاریخچه آواشناسی و سهم ایرانیان اثر سید مهدی سمائی پژوهشی در زمینه‌ی پیشینه‌ی شکل‌گیری و تحول آواشناسی و جایگاه آن در تاریخ مطالعات زبان است. نویسنده با نگاهی تاریخی، دستاوردهای آواشناختی تمدن‌های مختلف را بررسی می‌کند و در کنار آن می‌کوشد سهم واقعی دانشمندان ایرانی را در شکل‌گیری و گسترش این دانش نشان دهد.
درباره‌ی کتاب تاریخچه آواشناسی و سهم ایرانیان
تاریخ آواشناسی ریشه در متون کهنی دارد که قدمت آن‌ها به شش قرن پیش از میلاد می‌رسد. در کتاب تاریخچه آواشناسی و سهم ایرانیان مهدی سمائی به آثار و متون کهنی رجوع کرده که به‌گونه‌ای به مطالعه‌ی زبان و آواهای گفتار پرداخته‌اند و یافته‌های آواشناختی آن‌ها را از حدود شش قرن پیش از میلاد تا قرن پانزدهم میلادی به ترتیب تاریخی بررسی می‌کند.
در این روند، دیدگاه‌ها و دستاوردهای تمدن‌های یونان، روم، هند و سرزمین‌های اسلامی کنار هم قرار می‌گیرند تا تصویری روشن از تحول آواشناسی و چگونگی شکل‌گیری مطالعات آوایی در دوره‌های مختلف به دست آید.
کتاب در پنج فصل تدوین شده است. فصل نخست به یونان و دیدگاه‌های فیلسوفانی مانند پروتاگوراس، افلاطون، ارسطو و رواقیان و همچنین ادیبان اسکندرانی اختصاص دارد. سید مهدی سمائی در فصل دوم به روم و قرون وسطی و چهره‌هایی مانند وارون و پریسکیانوس می‌پردازد و در فصل سوم دستاوردهای هند در مطالعه‌ی زبان و آواشناسی را بررسی می‌کند.
میراث ایرانیان مسلمان برای علم آواشناسی
سرانجام در فصل چهارم از کتاب تاریخچه آواشناسی و سهم ایرانیان، مهدی سمائی به مطالعات زبان در سرزمین‌های اسلامی، وضعیت ایران پس از ورود اعراب، زبان علم، جمع‌آوری قرآن، اعراب و اعجام و مطالعات دستوری می‌پردازد و فصل پنجم را به‌طور ویژه، به آواشناسی در سرزمین‌های اسلامی و آثار مرتبط با آواهای زبان عربی و فارسی اختصاص می‌دهد.
فصل پنجم مهم‌ترین بخش کتاب است. در این فصل، سید مهدی سمائی تلاش می‌کند با بررسی آثار کهن، یافته‌های آواشناختی موجود در متون را استخراج و جایگاه دانشمندان ایرانی را در این روند مشخص کند. «المعجم فی معاییر اشعار العجم»، «معیارالاشعار»، «العین»، «الکتاب»، «سرّ صناعة الإعراب»، «المفصل» و النَّشرُ فىِ الْقِرائاتِ الْعَشْر» از مهم‌ترین منابع این پژوهش هستند که همواره در مطالعات زبانشناسی مورد استناد قرار می‌گیرند.
همچنین در این فصل، بخش مستقلی با عنوان «مخارج حروف» وجود دارد که در آن موضوعاتی مانند چگونگی پدید آمدن آواز و حرف، تشریح حنجره و زبان و ویژگی‌های جزئی حروف بررسی می‌شود.
مهدی سمائی در این کتاب از بزرگ‌نمایی پرهیز کرده و بر اساس شواهد تاریخی و متون موجود اثری پژوهشی خلق کرده که ریشه‌های تاریخی آواشناسی را توضیح می‌دهد و سهم دانشمندان ایرانی را در مطالعات آوایی مشخص می‌کند. خرید کتاب تاریخچه آواشناسی و سهم ایرانیان نشر مرکز به شما کمک می‌کند تا نگاه وسیع‌تری نسبت به تاریخ زبانشناسی به دست آورید.
کتاب تاریخچه آواشناسی و سهم ایرانیان برای شما مناسب است اگر
- به زبانشناسی تاریخی و تاریخ آواشناسی علاقه‌مندید و می‌خواهید ریشه‌های این دانش را از یونان و هند تا سرزمین‌های اسلامی دنبال کنید.
- قصد دارید با شواهد متقن و تاریخی، سهم دانشمندان ایرانی را در شکل‌گیری و تکوین علم آواشناسی بشناسید.
در بخشی از کتاب تاریخچه آواشناسی و سهم ایرانیان می‌خوانیم
آوازه‌ى پیامبر و سخنان عدالتخواهانه‌ى او از جزیره‌العرب گذشته و به سرزمین‌هاى شاهنشاهى ساسانى رسیده بود که عربهاى بیابانگرد مرزنشین شروع به دست‌اندازى به خاک ایران کردند. حکومت ساسانى زمانى بود که از حمایت حکومت حیره که حائل آن‌ها و اعراب بود دست برداشته و همین بیابانگردان را به فکر تعرض انداخته بود. مثنى‌بن حارثه و سویدبن قطبه که گاهى در حیره راهزنى هم مى‌کردند به خلیفه نامه نوشتند که براى کمک به آن‌ها دستى برآورد و سپاهکى براى مقابله با ایرانیان برایشان بفرستد.
پیامبر اقوام پراکنده‌ى عرب را هنرمندانه گرد آورده و متحد کرده بود. پادرمیانى خردمندانه‌ى حضرت در اختلاف حجرالاسود تلاشى نمادین براى متحدکردن قبایل عرب بود. همه مى‌دانستند که این اتحاد از سایه‌ى سر پیامبر و گذرا است و به موئى بند است. بیخود نبود که بزرگان طایفه هنوز پیکر پاک پیغمبر را خاک نکرده سراسیمه بر سر انتخاب خلیفه به بحث و جدل پرداختند. نگرانى به جا بود زیرا از همان اول برخى صحابه و رؤساى قبیله‌ى خزرج و بنى‌هاشم به اضافه‌ى على (ع) از بیعت با ابوبکر سر باز زدند (شهیدى، ص 112). بعضى قبایل که پس از فتح مکه و از سر ناچارى تسلیم شده و اسلام آورده بودند و عده‌اى دیگر که از روى ترس یا طمع مسلمان شده بودند هم سر به نافرمانى گذاشتند و شروع به گردنکشى کردند. آشوبها پس از یک سلسله درگیرى که به جنگ ردّه معروف است موقتا فرو نشست. همزمان با این شورشها «مردم بحرین که گویا از پرداختن مالیاتهاى سنگین ناراضى بودند قیام کردند...» (آذرنوش، ص 207) و «اهل عمان و خاصه قبیله‌ى أزدمانند اهل بحرین سر به شورش برداشتند» (همان، ص 212).
جنگ بهترین راه نجات بود. جنگ باعث اتحاد مى‌شد و وحشتى در دل شورشیان و ناراضیان مى‌انداخت. نخستین سریه‌هاى خارج از مرز در زمان حیات پیامبر در ذاتِ اطلاح و مؤته که جزء متصرفات روم بود درگرفته بود. ابوبکر هم دستور حمله به مؤته را داد و پس از آن از فرصت استفاده کرد و لشگرى براى کمک به مثنى‌بن حارثه و سویدبن قطبه فرستاد. درگیریهاى پراکنده با ایرانیان تا زمان خلافت عمر ادامه داشت.
