روانشناسی مثبتنگر همواره با استقبال گستردهای از سوی اقشار گوناگون جامعه مواجه شده است و برای بسیاری از افراد، روشی کارآمد به شمار میرود. در کتاب مقدمات بهزیستی روانشناختی نوشتهی سهراب عبدی زرین و حکیمه السادات حسینی مهرآبادی با یکی از مفاهیم اساسی روانشناسی مثبتنگر آشنا میشوید.
دربارهی کتاب مقدمات بهزیستی روانشناختی
سهراب عبدی زرین و حکیمه سادات حسینی مهرآبادی، نویسندگان کتاب مقدمات بهزیستی روانشناختی، در سطرهای نخست فصل اول، به سراغ عنوان کتاب رفته و میکوشند افق دید تازه و گستردهای را دراینباره به مخاطبان ارائه دهند. در پی ظهور روانشناسی مثبتگرا، گروهی از روانشناسان ترجیح دادند بهجای اصطلاح سلامتی روانی از عبارت بهزیستی روانشناختی استفاده کنند. چنانچه نویسندگان در این کتاب مطرح میکنند، علت این انتخاب این بوده است که کلمهی جایگزین، ناظر به ابعاد مثبت بیشتری است. نویسندگان سپس عواملی را که زمینهساز بهزیستی روانشناختی هستند، برمیشمرند و در ادامه هر یک از آنها را به تفصیل شرح میدهند.
بهزیستی روانی را میتوانیم ترکیبی از احساسات (عواطف مثبت و منفی، میزان رضایت از زندگی و…) و عملکردمان (روابط با دیگران، کنترل رفتار شخصی، هدف از زندگی، استقلال و…) توصیف کنیم. با این اوصاف همهی ما در هر ردهی سنی و با هر شرایطی همواره با این مفهوم درگیر هستیم و هر یک از ما به فراخور شرایط موجود بهزیستی روانی را در سطوح مختلف تجربه میکنیم.
احساس امنیت، تعاملات مثبت با دیگران، ایجاد محیطهای خانوادگی پایدار و... برخی از پیامدهای مثبت برخورداری از بهزیستی روانی هستند. اما طبیعی است که این برخورداری دیرپا نبوده و در موقعیتهای مختلف و گردنههای زندگی دستخوش تغییر و آسیب شود. کاهش سلامت روان میتواند به ایجاد مشکلاتی مانند افسردگی یا اضطراب منجر شود. از سوی دیگر اقداماتی که عوامل خطر را بررسی میکنند و به مقابله با آنان میپردازند، میتوانند احتمال بروز مشکلات را در این زمینه کاهش دهند.
کتاب مقدمات بهزیستی روان شناختی دربرگیرندهی پنج فصل مجزاست که نویسندگان در هر یک از آنها به سراغ ابعاد گوناگون موضوع کتاب میروند و به شرح آن میپردازند. در فصل اول با عنوان «کلیات و مقدمات»، با الفبای موضوع و مفاهیمی همچون هویت، خانواده و مسئولیتپذیری اجتماعی آشنا میشوید. نویسندگان در فصل دوم کتاب که «بهزیستی روانشناختی» نام دارد، اصول نظری روانشناسی مثبتگرا را برمیشمرند و پس از بررسی نظریهی ریف در این باره، به سراغ پیوند مفهوم بهزیستی روانشناختی با دین و ایدهی حمایت اجتماعی میروند. فصل سوم کتاب «مسئولیتپذیری اجتماعی» نام دارد و در آن انواع مسئولیتپذیری، هدف از آن، روشهای تربیتی آن، ابعاد گوناگون آن و همچنین نسبت مسئولیتپذیری با دین، فرزندپروری، بشردوستی و… تشریح میشود. در فصل چهارم که نویسندگان عنوان «هویت» را بر آن نهادهاند، با نظریههای اندیشمندانی همچون جیمز مارسیا، اریکسون و بروزنسکی آشنایی پیدا میکنید و در نهایت کتاب با فصل پنجم که «عملکرد خانواده» نام دارد به پایان میرسد. «معناشناسی خانواده»، «انواع خانواده بر اساس عملکرد»، «مدل مک مستر»، «مدل چندوجهی السون» و «مدل بافتنگر فرآیند و محتوای خانواده» عناوین برخی از بخشهای فصل آخر کتاب مقدمات بهزیستی روان شناختی هستند.
این اثر به همت انتشارات آزمون یار پویا تهیه و منتشر شده است.
کتاب مقدمات بهزیستی روانشناختی برای چه کسانی مناسب است؟
اگر به کتابهای روانشناسی مثبتنگر علاقه دارید، شما را به خواندن کتاب مقدمات بهزیستی روانشناختی دعوت میکنیم.
در بخشی از کتاب مقدمات بهزیستی روانشناختی میخوانیم
مسئولیتپذیری یک بخش مهم از رشد شخصیت انسان است. معمولاً کودک از سن دو تا سه سالگی متوجه وجود دیگران میشود، میفهمد که به دیگران نیاز دارد و باید به آنها و نیازهایشان اهمیت بدهد و به انتظاراتی که از او دارند پاسخ بدهد. این روند یک تصویر ایدهآل از خود را در ذهن کودک ایجاد میکند که این امر باعث رشد شخصیت او شده و حس مسئولیتپذیری را در او ایجاد میکند. مسئولیت یک ویژگی شخصیتی است که معمولاً به صورت یک نگرش در ساختار روانی و رفتاری فرد شکل میگیرد و یک متغیر عمده و اساسی در رفتارهای اجتماعی محسوب میشود. گلاسر معتقد است که مشکل انسانها و ناهنجاریهای آنها از مسئولیت نپذیرفتن است.
در واقع، دوام و بقای هر جامعه انسانی به تربیت انسانهایی وابسته است که مسئولیتهای گوناگونی را برعهده دارند. آنان باید این مسئولیتها را بشناسند، بپذیرند و به آنها عمل کنند. اشخاص مسئولیتپذیر پاسخگو هستند و به علت پاسخگو بودن قابل اعتمادترند. در این صورت است که جامعه نیز مسئولیتهای بزرگتری به این افراد میدهد. به عبارت دیگر، سرنوشت افراد جامعه به دست این افراد خواهد بود. افراد اگر نسبت به جامعه خود احساس وظیفه کنند عاملی مهم در پیشرفت اجتماع خواهند بود و میتوانند به تقویت سطح روابط، برطرف کردن مشکلات، برآورده کردن حوائج و نیازمندیها و... اقدام کنند. همچنین مسئولیتپذیری باعث آرامش روانی و امنیتی جامعه گردیده و مانع از هم گسیختگی، تفرقه و اختلاف در اجتماع خواهد گردید.
آموزش مسئولیت، نفیسترین هدیهای است که میتوانیم به فرزندانمان ارزانی داریم. چنین آموزشی آنان را قادر میسازد که از خویشتن مراقبت کنند و در آینده به عنوان بزرگسالانی مسئول، وظایف خویش را بر عهده بگیرند.
بله

















