کتاب خلیج فارس، هرمز کهنه (میناب) و هرموز جدید، نتیجهی پژوهشهای عبدالرسول میرزایی گیسکی است. او در این کتاب به بررسی جنبههای مختلف جزیرهی هرمز پرداخته و در تلاش است منبع جامعی از تاریخ تحولات این منطقه ارائه دهد. موقعیت جغرافیایی، تاریخ سیاسی، آدابورسوم، زبان و فرهنگ مردم محلی، شماری از مباحث این کتاباند.
دربارهی کتاب خلیج فارس، هرمز کهنه (میناب) و هرموز جدید
شناخت گوشه و کنار کشور و بررسی تاریخچهی مناطق مختلف آن، نیازمند مطالعه و پژوهشی همهجانبه است که بتواند از زوایای پنهان پرده بردارد و تصویر درستی از تغییرات ارائه بدهد. ازاینرو، عبدالرسول میرزایی گیسکی، با نگارش کتاب خلیج فارس، هرمز کهنه (میناب) و هرموز جدید، کشف و ثبت گوشهای از این جریان را بر عهده گرفته و در تلاش است تا یافتههایش دربارهی جغرافیای تاریخی منطقهی خلیج فارس را به اشتراک بگذارد.
بیتردید مکانها، اهمیت زیادی در شکلگیری تاریخ دارند و با روایات مختلف و قصههای آشکار و پنهان، سیر تاریخی سرزمین را آشکار میکنند. فارغ از این، نقش آنها در پیشبرد اهداف انسانی، اجتماعی و سیاسی را هم نمیتوان انکار کرد؛ چراکه دربردارندهی هویت دیرینه و پیشینهی تاریخیاند و اطلاعات ارزندهی آنها میتواند به محققان و پژوهشگران یاری برساند.
کتاب پیش رو هم پژوهشی مکانمحور است که اختصاصاً به خلیج فارس و جزیرهی هرمز پرداخته است. این کتاب با تشریح معنای هرمز و جغرافیایی طبیعی آن آغاز میشود. نویسنده در این بخش دربارهی پستی و بلندیها، نوع خاک و پوشش گیاهی منطقه صحبت میکند. سپس وارد بحث جغرافیای اقتصادی میشود و در این حین به کشاورزی، دامپروری و صنایع دستی میپردازد. تجارت بازرگانی، واردات و صادرات، از دیگر موضوعات این فصلاند.
او در ادامه بهسراغ جغرافیای سیاسی میرود و از ابتدا تا پایان سلطنت صفویان را تشریح میکند. این فصل از کتاب، به مطالعهی هرمز جدید و قدیم بر اساس توالی سالها و قرنها اختصاص دارد. سیر تاریخی مطالعه، از پیش از اسلام آغاز میشود، سپس به ورود اسکندر مقدونی به این شهر میپردازد و مبارزهی مسلمانان برای فتح منطقه را روایت میکند. سلسلههای مستقل ایرانی، سلاطین هرموزی و نحوهی حکمرانی هریک از آنها هم بخشی از این فصل است. سپس عبدالرسول میرزایی گیسکی با ورود به بحث جغرافیای اجتماعی، دربارهی زبان، طبقه، فرهنگ، آدابورسوم، مذهب، نهادهای آموزشی و آثار تاریخی توضیح میدهد و اطلاعات مفیدی دربارهی هر بنای تاریخی به اشتراک میگذارد.
در مجموع، کتاب خلیج فارس، هرمز کهنه (میناب) و هرموز جدید، منبعی جامع برای شناخت هرمز است که با بررسی تحولات و ویژگیهای منطقه در دورههای مختلف، پیشینهای مکتوب را به ثبت رسانده است. انتشارات امیننگار این پژوهش را منتشر کرده و در دسترس علاقهمندان قرار داده است.
کتاب خلیج فارس، هرمز کهنه (میناب) و هرموز جدید برای چه کسانی مناسب است؟
این کتاب به تمامی علاقهمندان به پژوهشهای تاریخی، جغرافیایی و سیاسی توصیه میشود.
در بخشی از کتاب خلیج فارس، هرمز کهنه (میناب) و هرموز جدید میخوانیم
جغرافیای تاریخی
شهر هرموز که در زمانهای قدیم جزء ولایت کرمان محسوب میشد در مشرق بندر عباس فعلی و در نزدیکی شهر میناب حالیه واقع بوده است. جغرافیانویسان اسلامی از آن بعنوان بندر تجاری کرمان یاد کردهاند. به نوشته ابن خرداذبه: هرموز را آرموز از ولایت کرمان نامیده، میگوید: هنگامی که از فارس به کرمان میآیی، بر خورد میکنی به شهرهای سیرجان، جیرفت، بم و بعد از سواحل آن که هرموز میباشد. اصطخری در قرن چهارم مینویسد: شهرهای کرمان، جیرفت، بم، هرموز میباشد، در کرمان هیچ دریا و رود بزرگ نیست، جز دریای پارس و آن خلیج که از دریای پارس سوی هرموز میرود آن را جیر گویند.
آبی شور است و کشتی بر آن کار کند گرمسیر از حد هرموز تا مکران بود در این میان هرموز منوجان، جیرفت و کوههای کوچ پشت سرهم در میآید. همچنین میگوید؛ هرموز مجمع بازرگانان کرمان و فرضه دریا است بازار و مسجد آدینه دارد. بازرگانان به روستا باشند و این ناحیه نخیل بسیار دارد و بیشتر ارزن کارند از حد مغون و ولاشگرد تا ناحیت هرموز، نیل، زیره پانیذ و نیشکر کارند و مردم نان ارزن خورند ابن حوقل معتقد است؛ در کناره فارس به سوی سیراف که گذر میکنید به ساحل هر موز که از پشت کرمان امتداد مییابد به دیبل و سواحل مکتان و سواحل هند میرسید در این جا بلاد اسلام پایان مییابد در کناره دریا شهر مهم بخصوص هرموز که بندرگاه کرمان است آباد پر گل و گیاه دارای درختان خرما و هوایی گرم است.
بله


















این همه اتفاق توی یک جزیره برای ایران
باید خوانده شود و اندیشه کرد این تنها یک جزیره بود