کتاب سرای نیاکان علمدار: کتاب اول مجموعه بر فراز سرزمین ارس

معرفی کتاب سرای نیاکان علمدار: کتاب اول مجموعه بر فراز سرزمین ارس

کتاب سرای نیاکان علمدار اثر ولی صدری علمداری، روایتی پژوهشی از یکی از نقاط کمتر شناخته‌شده‌ی سرزمین ارس است؛ این اثر زاده‌ی شوق و علاقه‌ی عمیق نویسنده به زادگاهش است و در آن تلاش کرده تا علمدار را از وجوه گوناگون تاریخی، فرهنگی و اجتماعی معرفی کند. این اثر نخستین جلد از مجموعه بر فراز سرزمین ارس است و تمرکزش بر هادیشهر از از مناطق شهرستان جلفای آذربایجان شرقی است.

درباره‌ی کتاب سرای نیاکان علمدار

ولی صدری علمداری در کتاب سرای نیاکان علمدار: بر فراز سرزمین ارس صرفا به بیان تاریخچه‌ی علمدار یا توصیف وضعیت امروزه‌ی آن بسنده نمی‌کند، بلکه با گردآوری روایت‌های شفاهی، اسناد، اطلاعات میدانی و داده‌های جغرافیایی و اجتماعی، تصویری چندلایه از شهر علمدار جلفا ارائه می‌دهد.

کتاب سرای نیاکان علمدار به ویژگی‌های جغرافیایی این شهر مثل سابقه‌ی تملک، نحوه‌ی شکل‌گیری محله‌ها، بازار، قنات‌ها، کاروانسراها، خندق‌ها و بناهای تاریخی می‌پردازد. ولی صدری علمداری در ادامه، شهر علمدار جلفا را از زاویه‌ی فرهنگ محلی ایران بررسی می‌کند؛ از رسم‌های نوروزی، بازی‌های محلی و ضرب‌المثل‌ها تا پوشاک و نام‌آوران بومی منطقه. همین گستردگی باعث می‌شود این کتاب به متنی ارزشمند برای علاقه‌مندان فرهنگ بومی ایران بدل شود.

روایتی مستند از علمدار و سرزمین ارس

ولی صدری علمداری در کتاب سرای نیاکان علمدار بیان می‌کند که رود ارس، قله‌ی کیامکی، مسیرهای ارتباطی و سابقه‌ی دادوستد، در شکل‌گیری هویت منطقه‌ی علمدار نقش داشته‌اند. نویسنده از علمدار فقط تصویری نوستالژیک ارائه نمی‌دهد، بلکه آن را در نسبت با جلفا، آذربایجان شرقی، بازارهای محلی، راه‌های قدیمی، زمین‌های کشاورزی و تحولات اقتصادی بررسی می‌کند.

پس اگر به تاریخ محلی، فرهنگ بومی، جغرافیای انسانی و شناخت شهرهای مرزی ایران علاقه دارید، در خرید کتاب سرای نیاکان علمدار درنگ نکنید. این اثر توسط انتشارات حریم دانش منتشر شده است.

کتاب سرای نیاکان علمدار برای شما مناسب است اگر

• به شناخت فرهنگ شهرهای ایران و مناطق کمتر دیده‌شده‌ی آن علاقه دارید.
• می‌خواهید بدانید شهر جلفا کجاست و علمدار چه جایگاهی در این منطقه دارد.
• به فرهنگ محلی ایران، آیین‌های بومی، ضرب‌المثل‌ها، پوشاک و اصطلاحات محلی علاقه‌مندید.
• به پژوهش‌های محلی و تاریخ شفاهی اهمیت می‌دهید.
• می‌خواهید با هادیشهر جلفا، منطقه آزاد ارس و بخشی از فرهنگ بومی شهرهای مرزی ایران بیشتر آشنا شوید.

در بخشی از کتاب سرای نیاکان علمدار: کتاب اول مجموعه بر فراز سرزمین ارس می‌خوانیم

از جمله خصوصیات اهالی «علمدار» می‌توان انعطاف پذیری، پذیرفتن غریبه‌ها و مهمان نوازی، اختلاف لهجه‌ها، گاهی محتاط؛ و در نهایت ذوق در نامگذاری روی اشخاص با توجه به خلقیات را برشمرد.

قسمت اول: رسم و رسومات

از جمله آداب و رسوم و سنت‌های محلی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

1) پیام آور نوروز (مرسوم تا دهه 40)

یک یا دو روز مانده به نوروز فردی می‌آمد و در کوچه‌ها با صدای بلند نوید فرا رسیدن عید نوروز را می‌داد و در قبال آن انعام می‌گرفت.

2) مراسم شنبه بازار

شامل فروش فصلی محصولات و وسایل روستاهای اطراف به ویژه قره داغ در جلوی مسجد جامع علمدار بود.

3) فروش احشام و کالا در میدان مال فروش‌ها

به منظور تائید قیمت نهایی فروش، جار زنی در بالای پله‌های میدان مزبور صورت می‌گرفت.

فهرست مطالب کتاب

سخن ناشر
سخنی با مخاطبان گرامی و سرچشمه‌های ورود به موضوع و دلایل تدوین کتاب
سوابق پژوهش‌های مشابه
توانمندی‌های پژوهشگر، محدودیت‌ها و روش‌های بکار برده شده در جمع آوری اطلاعات
دیباچه
مقدمه
بخش اول: معرفی «علمدار»
فصل اول: وجه تسمیه و خاستگاه
فصل دوم: ویژگی‌های جغرافیایی
فصل سوم: سابقه تملک
فصل چهارم: نحوه شکل‌گیری
فصل پنجم: فرهنگ و آداب و رسوم
مقدمه
قسمت اول: رسم و رسومات
قسمت دوم: بازی‌های محلی
قسمت سوم: ضرب المثل
قسمت چهارم: پوشاک
قسمت پنجم: اصطلاحات محلی
قسمت ششم: بافت‌های قدیمی
قنات
کاروانسراهای علمدار
قسمت هفتم: ابنیه تاریخی
قسمت هشتم: آرامگاه‌ها
فصل ششم: گاهشمار مهمترین وقایع تاریخی
فصل هفتم: نام آوران علمدار
بخش دوم: شناسه‌های برجسته
فصل اول: وضعیت عمومی
فصل دوم: امکانات شهری
قسمت اول: امکانات رفاهی
قسمت دوم: امکانات ورزشی
فصل سوم: آموزش عمومی
فصل چهارم: آموزش عالی
فصل پنجم: بهداشت و درمان
فصل ششم: اقتصاد و معیشت
نتایج، دستاوردها و رهیافت پژوهشگران پسین
واپسین سخن
منابع و کتابشناسی
پیوست
بررسی مقدماتی تهران
سفر پژوهشی شماره 1
سفر پژوهشی شماره 2
سفر پژوهشی شماره 3
بازبینی میان پژوهشی تهران
سفر پژوهشی شماره 4
سفر پژوهشی شماره 5
سفر پژوهشی شماره 6
سفر پژوهشی شماره 7
سفر پژوهشی شماره 8
سفر پژوهشی شماره 9
سفر پژوهشی شماره 10
سفر پژوهشی شماره 11
اقدامات پایانی، تهران