کتاب اصلاح الگوی مصرف: چرا؟ چگونه؟

کتاب اصلاح الگوی مصرف: چرا؟ چگونه؟ نوشتۀ سیدضیاءالدین قاضی‌زاده فرد، به بررسی جنبه‌های اجتماعی صرفه‌جویی و اسراف می‌پردازد و نقش هر یک از افراد جامعه در اصلاح الگوی مصرف را شرح می‌دهد.

اصلاح الگوی مصرف و درست مصرف کردن منابعی که به صورت محدود در اختیار جوامع قرار دارد، برای هر جامعه‌ای از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است؛ چرا که هیچ کشوری نمی‌تواند با عدم رعایت فرهنگ درست مصرف منابع، به اهداف مهم پیشرفت و توسعه خود دست پیدا کند.

اتلاف منابع حیاتی، اسراف در انرژی و سوخت، آب، خودرو و حمل و نقل، غذا و موراد خوراکی، کشاورزی، صنعت، ساختمان و مصالح ساختمانی، دارو، لباس، مصرف نامناسب دانش، مهارت‌ها، استعدادها و منابع انسانی و حتی اختیارات در سازمان‌ها و... نمونه‌های بارزی از انواع اسراف و منکر دینی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در زندگی فردی و اجتماعی ما هستند.

بیماری اسراف از همۀ جنبه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی، آسیب‌های زیادی را بر جامعه وارد کرده و مشکلات گوناگونی را در همۀ جنبه‌های مزبور به وجود آورده و در صورتی که چاره و راهکارهای مناسبی برای برخورد با آن طراحی و پیاده نشود، آینده کشور را تهدید می‌نماید.

مقابله با اسراف و توسعه فرهنگ صرفه‌جویی و صحیح مصرف کردن منابع و مواهب و نعمت‌های الهی، فقط با حرف امکان‌پذیر نبوده و همه قوای مقننه، مجریه، قضاییه و حتی نیروهای مسلح باید با قانون‌گذاری و تدوین اصول، راهکارها و الگوهای مناسب و اجرایی دقیق و کامل آن‌ها و پیگیری قاطعانه، فرهنگ و الگوی مصرف و اسراف را به فرهنگ و الگوی تولید و مصرف صحیح، کارآمد و اثربخش، تبدیل نمایند.

در بخشی از کتاب اصلاح الگوی مصرف: چرا؟ چگونه؟ می‌خوانیم:

مصرف‌گرایی یکی از پدیده‌های اقتصادی است که پیش از انقلاب اسلامی و در دهۀ 1350 با افزایش درآمد نفت رونق چشمگیری پیدا کرد و در سال‌های پس از دفاع مقدس نیز مجدد اوج گرفت. ازجمله عوارض این پدیده می‌توان به بروز فاصلۀ اجتماعی و طبقاتی و توسعه و تشدید رفتارهای غلط فردی و اجتماعی چون اسراف اشاره کرد.

سؤال اساسی این است که چرا جامعۀ ما گرایش به مصرف‌گرایی دارد؟ چرا مصرف‌گرایی برای عده‌ای نوعی افتخار محسوب می‌شود؟ آیا بین مصرف‌گرایی و توسعه‌نیافتگی اقتصادی رابطه وجود دارد؟ چگونه می‌توان تمایل و گرایش به مصرف‌گرایی را در سطح جامعه کاهش داد؟

چگونه می‌توان مردم را در مسیر درست مصرف کردن هدایت کرد؟ چه عواملی پدیدۀ مصرف‌گرایی را تشدید می‌کند؟ در بیشتر موارد در شرایط رونق اقتصادی و بالا رفتن قدرت خرید مردم، مصرف‌گرایی اوج می‌گیرد اما عوامل فرهنگی در تعیین حدود آن بسیار مؤثر است. مصرف‌گرایی به شکل بی‌رویه آن، یک آسیب اجتماعی است که مستلزم شناخت علمی و سپس درمان اساسی آن است. البته باید مصرف‌گرایی در جوامع را در یک زمینه وسیع‌تر اجتماعی در نظر گرفت زیرا امروز تولید و توزیع از مرزهای یک کشور گذر کرده و دورافتاده‌ترین نقاط یک جامعه به مراکز تولید و توزیع جهانی متصل شده‌اند.