کتاب در تلاش معاش: جلد اول

کتاب در تلاش معاش: جلد اول به قلم محمود زمانی، قصه‌ی واقعی انسان‌هایی را به تصویر می‌کشد که تمام همّ و غمشان در زندگی کسب روزی است.

این کتاب یک داستان نیست. حقیقت زندگی برخی از مردم را به نمایش می‌گذارد که به دلیل حفظ حرمت خانواده‌ها، اسامی آن‌ها تغییر داده شده و هیچ تخیلی در واقعیت داستان وجود ندارد. ممکن است شما هنگام خواندن این داستان، با خود فکر کنید که مگر می‌شود که ایران در دهه‌ای که داستان آغاز می‌شود، تا این اندازه عقب افتاده بوده باشد و یا اینکه چگونه مردم نگران کسب روزی بوده‌اند و با سختی‌های زندگی و فقر دست و پنجه نرم می‌کردند.

محمود زمانی در این کتاب در تلاش است تا تصویری واقعی، از شرایط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور از اواخر دهۀ 1330 تا اواخر دهۀ 90 خورشیدی را برای شما مجسم کند.

در بخشی از کتاب در تلاش معاش می‌خوانیم:

آن روزها توی روستا زورگویی‌های خان و ارباب و ایادی آن‌ها چنان عرصه را برای رعیّت تنگ کرده بودند که حاضر به مردن بودند. امّا جرأت نداشتند جیک بزنند. همین بود که کارهای کشاورزی را به پایان برسانند و اگر خان اجازه می‌داد، سهمی اندک برای خود بردارند. اوضاع بین دو جنگ جهانی و اوضاع سیاسیِ درهم برهم کشور، همه چیز را به سوی نابودی سوق داده بود.

با آمدن رضا شاه کمی اوضاع سر و سامان گرفت. ولی جنگ جهانی دوم چنان همه چیزرا در هم پیچید که همۀ دست آوردها تقریباً به تاراج رفت. روس‌های خدا نشناس در شمال و انگلیسی‌های شیطان صفت در جنوب، باهم همه جای کشور را قبضه کرده بودند و مردم بی پناه و درمانده زیر بار گرسنگی و فقر و بی‌کاری له می‌شدند. دست‌اندازی بیگانگان بر کشور چنان فقر و فلاکتی را همراه داشت که روستاها هم از این گزند در امان نماندند و اجنبی‌ها درهمه جای کشور، هر کاری که می‌خواستند کردند.

حکومت مرکزی هم هیچ کاری از دستش بر نمی‌آمد و بعد از جنگ دوم هم که امریکایی‌ها همراه روس و انگلیس شده بودند، احزاب وابسته به خود را در گوشه و کنار، به جان هم می‌انداختند و از آب گل آلود ماهی می‌گرفتند. مصدق هم که می‌خواست کاری کند، کودتایی راه انداختند و او را گرفتند و تبعیدش کردند. حیف، اگر گذاشته بودند مصدق وطن پرست بماند، شاید می‌توانست کِشتیِ به گل نشسته را به ساحل برساند. ولی افسوس!

محمد کاری به سیاست نداشت. اگر هم می‌خواست کاری داشته باشد، نمی‌فهمید چه کسی درست می‌گوید و چه کسی غلط. او همین قدر فهمیده بود که اگر یک روز کار نکند، گرسنه خواهد ماند و هیچ کسی به فریادش نخواهد رسید. این را یقین داشت که توی این مملکت، آب خوردن هم با دردسر و مشکلات همراه است، چه رسد به مسایل دیگر. چرا راه دور برود. همین محله‌ای که درآن زندگی می‌کرد.