بله
کتاب ریشه تئاتر: مجموعه مقالات پژوهشی، مصاحبه‌ها و یادداشت‌هایی در باب چند و چون تئاتر و مسائل آن نوشته‌ی ایرج افشاری اصل به برخی از سؤالات مهم در زمینه‌ی تئاتر پاسخی در خور داده است. بدون شک این کتاب برای اصحاب تئاتر مفید خواهد بود.
تئاتر چیست؟
برای این سؤال واحد پاسخ‌های متعدد و گوناگونی را تا به امروز شنیده‌ایم. برخی از قدرت آن، برخی از مؤلفه‌ها و کارکردهای آن و برخی دیگر از چیستی آن سخن‌ها گفته‌اند. یکی از نکات مهم تئاتر، قدرت آن است که ژان لوئی بارو در بخشی از پیام سومین سالروز جهانی تئاتر در سال 1964 چنین اظهار کرد: «قدرت اصلی تئاتر در این است که موجبات جدایی انسان‌ها را کنار زده و در عوض به آن چه که در انسان‌ها مشترک است ارزش می‌بخشد. به عبارتی تئاتر قلب مشترک تمام انسان‌ها را نشان می‌دهد و به همین دلیل مؤثرترین ارابه‌ی صلح محسوب می‌شود.»
بر اساس نظر بیان شده، تئاتر هنری سحرآمیز و شگفت‌انگیز است. هزارتویی از معنا و فرم که برای هر سلیقه‌ای خوراک دارد. تئاتر را باید ابتدا خوب شناخت، اما شناخت زمانی حاصل می‌شود که سؤالی پرسیده شود. برای رسیدن به پاسخ سؤال‌ها باید پژوهش صورت بگیرد. پژوهش باعث عمیق‌تر شدن شناخت و شکل‌گیری نگاه و زیبایی‌شناسی در هر پدیده‌ای می‌شود.
کتاب حاضر حاصل بیش از آن سه دهه فعالیت در تئاتر است که پیش از این در کتب، همایش‌ها، مجلات و ویژه‌نامه‌ها و مجموعه مقالات مختلف از جمله فصلنامه‌ی تئاتر، رادی شناسی، مجله‌ی نمایش، بازیگر، نقش صحنه، پنجره، صدا، بولتن‌های جشنواره‌های تئاتر و ویژه‌نامه‌های جشنواره‌ی بین‌المللی تئاتر فجر و... ارائه شده و جوایزی از جمله رادی شناسی، همایش فرهنگستان هنر (دانشگاه شهید بهشتی)، جایزه‌ی مطبوعات کانون منتقدین خانه‌ی تئاتر، جشنواره‌ی بین‌المللی تئاتر مریوان، مسابقه‌ی مقاله‌نویسی سازمان فرهنگی هنری شهرداری، همایش آئین‌های عاشوارایی و... را به خود اختصاص داده است.
در بخشی از کتاب ریشه تئاتر می‌خوانیم:
گروه عبارت است از مجموعه افرادی که با هم ارتباط متقابل داشته و به خاطر یک مسأله‌ی مشترک گردهم آمده‌اند. به عبارتی «گروه عبارت است از مجموعه اشخاصی که بین خود کنش متقابل و ساخت دارند. کنش متقابل، یعنی این که اعضای گروه یکدیگر را تحت تأثیر قرار می‌دهند. رفتار نفر اول برای نفر دوم محرک و پاسخ نفر دوم برای نفر اول محرک به حساب می‌آید. ساخت، یعنی این که اعضای گروه در داخل یک چارچوب ثابت اجتماعی و سازمان یافته کنش متقابل داشته باشند مثل خانواده. منظور از ساخت، شیوه‌ای است که بر اساس آن اعضای گروه بین خود نظم پیدا می‌کنند و سازمان می‌یابند.
گروه یا اولیه است یا ثانویه. گروه اولیه به گروه محدود گفته می‌شود که اعضای آن روابط چهره به چهره دارند مانند اعضای خانواده. گروه ثانویه بسیار گسترده است و اعضاء روابط رو در رو ندارند مثل افراد یک کشور.» (گنجی، 195:1378)
ارتباط متقابل اجتماعی زمانی حاصل می‌شود که دو یا چند نفر برای یک دیگر منشاء تاثیر شوند و «حالات روانی خود را با وسایلی به یکدیگر انتقال دهند. تکلم و تلقین و تقلید از عوامل ارتباط اجتماعی متقابل هستند. تلقین تأثیری است کمابیش عاطفی و بی‌واسطه که شخصی در شخصی می‌گذارد و تقلید رفتاری است کمابیش عمدی که مطابق نمونه‌ای معین صورت می‌گیرد.» (آریان پور، 137:1353)
