کتاب نگاهی نوین به سهراب و آدونیس

کتاب نگاهی نوین به سهراب و آدونیس نوشته‌ی محمدصدیق سپهری نیا، به صورت مختصر شما را با زندگی این دو ادیب آشنا می‌کند و ریشه‌های صوفیانه و سورئالیستی اندیشه‌ی آن‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد.

سهراب شاعری بزرگ در ادبیات فارسی بود و بیشتر بعد از مرگش شناخته شد و آدونیس نیز شاعری بزرگ و بی‌مثال در ادبیات عربی است، زیرا علاوه بر ساختار شکنی‌های شعری‌اش، در نقد ادبی نیز بسیار درخشان است. کمتر شاعرانی هستند که دارای دستگاه فکری منسجم و مستقلی باشند و باید برای فهمیدن شعر چنین شاعرانی با اصطلاحات خاص خودشان آشنا شد.

این دو شاعر نیز در شعرشان دارای دستگاه فکری مستقلی هستند، نوعی مسیر را نشان می‌دهند، مسیری که می‌توان با سیر و سلوک عارفان مقایسه نمود، اما تفاوت عمده آن دو در این است که سهراب در سیر و سلوکش به دنبال خداست و آدونیس حتی اگر در ابتدا دنبال خداست، در انتها چنین نمی‌نماید. دیگر اینکه سهراب در تمام کتاب‌هایش این مسیر فکری و سیر و سلوکش ادامه دارد و دستگاه فکری‌اش کاملا منسجم است و می‌توان مراحل رشدش را از ظلمت تا اشراق حس نمود، اما این نیز در سیر و سلوک صوفیانه آدونیس ملموس و محسوس نیست. او تصوفی غیر دینی را می‌پیماید، اما زبان و گفتارش همان است که در سلوک عرفا می‌توان یافت.

ادبیات تطبیقی یکی از حوزه‌های ادبیات می‌باشد که اخیراً در ادبیات جهانی رشد قابل توجهی کرده و منجر شده تا پژوهشگران زبان‌شناسی، ادبیات، ترجمه و ... به این حوزه توجه بیشتری کنند.

در ادبیات تطبیقی گاه دو نگارنده (نویسنده، شاعر، منتقد و ...) و گاه دو اثر و گاه دو سبک مورد بررسی قرار می‌گیرند و کتاب حاضر اثری در همین حوزه می‌باشد که به بررسی عمیقی در افکار و اندیشه‌های علی احمد سعید اسبر (آدونیس) در ادبیات عربی و سهراب سپهری در ادبیات فارسی می‌پردازد.

در بخشی از کتاب نگاهی نوین به سهراب و آدونیس می‌خوانیم:

سهراب از آغاز اندیشه بیرون می‌شود و گام در راستای یافتن راه وصول به حقیقت می‌گذارد. گاه لمحه‌ای کوچک می‌بیند، ولی تداومی در اشراق نیست، لذا راهش را کورمال می‌پیماید. در اثنای اشغار این مجموعه، خود گمشده‌اش را جستجو می‌کند، گاه خود را در خواب و مانند جسدی می‌بیند، و گاه در قالبی چون «لولوی پشت شیشه ها»، اما صورتش شفاف نیست، و راه واقعی و درست را نیافته است.

شاعر در این مجموعه بسیار به سوررئالیست‌ها نزدیک می‌شود. از «خواب و رؤیا» بسیار سخن می‌گوید، «لحظه روانی» بسیاری را تجربه می‌کند.

یکی دیگر از نکات مهم این مجموعه، بسته بودن فضاها و محصور بودن در حصار اتاق و امثال آن است.