کتاب مبانی، اصول و شاخص‌های تعلیم و تربیت منابع انسانی سازمان‌های دفاعی مبتنی بر آموزه‌های دینی

کتاب مبانی، اصول و شاخص‌های تعلیم و تربیت منابع انسانی سازمان‌های دفاعی مبتنی بر آموزه‌های دینی، مباحثی مانند مبانی و اصول تعلیم و تربیت اسلامی از منظر آیات و روایات اسلامی، شاخص‌های تعلیم و تربیت نیروی انسانی سازمان‌های دفاعی از نگاه اسلام و بعد عقلی و بعد روحی انسان را مورد بررسی قرار می‌دهد.

در این کتاب از یک‌سو، مبانی معرفت‌شناختی، هستی­ شناختی و انسان‌شناختی تعلیم و تربیت از دیدگاه اسلام و اصول مبتنی بر آن بیان شده است؛ مانند امکان شناخت و تعلیم، امکان شناخت امور غیبی، ماهیت از اویی و به‌ سوی اویی جهان، هدفداری هستی، وجود تأثیر و تأثر میان موجودات (رابطه علّی و معلولی)، تقسیم‌بندی موجودات (مادی و فرامادی)، تدریجی بودن عالم ماده و موجودات متعلق به آن، تزاحم در عالم مادّه، دو بعدی بودن انسان، کرامت ذاتی انسان، فطرت کمال‌جویی و مطلق­­‌خواهی انسان، تدریجی بودن شکل‌گیری شخصیت انسان، تفاوت انسان‌ها در ظرفیت‌‌ و قابلیت‎ها، انسان حیوان بالفعل و انسان بالقوه، مختار بودن انسان و جاودانگی و فنا‌ناپذیری انسان.

از سوی دیگر، به بعد عقلی انسان که مهم‎ترین بعد وجود انسان است و نیز به قلب و روح انسان که برنامه تربیت اخلاقی معنوی برای آن تنظیم شده و نیز به تربیت سیاسی و بدنی به‌ عنوان دیگر ساحت‌‌ها و ابعاد تربیت انسان توجه شده است.

همچنین علاوه بر بعد فردی و رابطه انسان با خدای خود، به خلقیات و ویژگی‌های فرد به‌ عنوان این‌ که عضوی از اعضای سازمان‎های دفاعی است و به لحاظ بعد رزمندگی نیروها، شاخص‎های اخلاق سازمانی نیز مورد بحث قرار‌ گرفته و در مجموع این مؤلفه‌ها و شاخص‎ها به‌ صورت تبیینی و در قالب نمودار بیان شده است.

در بخشی از کتاب مبانی، اصول و شاخص‌های تعلیم و تربیت منابع انسانی سازمان‌های دفاعی مبتنی بر آموزه‌های دینی می‌خوانیم:

انسان به هنگام تولد، هیچ دانشی ندارد، اما خداوند استعداد فراگیری دانش و نعمت عقل را در وجود او به ودیعه قرار داده است. انسان در آغاز، قادر به درک و تجزیه و تحلیل نیست، ولی اندک اندک پیش می‌رود و مراحل را می‌گذراند تا به مرحله تعقل و ارزیابی یافته‌های ذهنی پا می‌نهد (مقدمه کتاب المنطق، محمدرضا مظفر) منظور از این مبنا (امکان شناخت و تعلیم)، امکان کسب علم و دانش و انتقال آن به دیگری است. امکان شناخت از مبانی اساسی معرفت‌شناختی است و بدون پذیرفتن این مبنا، سخن گفتن از تعلیم و تربیت حقیقی بی‌معناست؛ زیرا اولین شرط تعلیم و تربیت امکان شناخت و کسب علم است.

امکان شناخت و وقوع علم مطلبی نیست که برای هیچ انسان عاقلی که ذهنش به‌وسیله پاره‌ای از شبهات، آشفته نشده باشد؛ قابل انکار یا حتی قابل تردید باشد. هر انسان عاقلی بر این باور است که چیز‌هایی را می‌داند و چیز‌هایی را می‌تواند بداند و از این رو برای کسب اطلاع از امور مورد نیاز یا مورد علاقه‌اش کوشش می‌کند. البته در تاریخ اندیشه بشری به افراد به‌ظاهر صاحب نظری برمی‌خوریم که دچار شک‌گرایی بوده و کوشش کرده‌اند امکان شناخت یا حداقل امکان شناخت یقینی را انکار کنند، لیکن هر خردمندی به روشنی می‌یابد که نظر آنان صائب نیست (ر. ک. مصباح یزدی، 1370: 162).