کتاب گنجینه اقوام ایران: قوم فارس

کتاب گنجینه اقوام ایران: قوم فارس نوشته‌ی محسن رستمی به بررسی آداب و رسوم، فرهنگ و جاذبه‌های نواحی فارس نشین کشور می‌پردازد.

بیش از 65% از جمعیت ایران از نژاد فارس (پارس) به شمار می‌روند. فارس‌ها از نژاد ایلامی یا آریایی محسوب می‌شوند که در هزاره‌ی دوم پیش از میلاد در فلات میانی سکونت یافتند و نام پارس (پرشیا) را برای ایران انتخاب کردند. فارسی زبانان ایران ترکیبی از اقوام مختلف ایران باستان هستند. فارسی زبانان، افزون بر ایران در افغانستان، تاجیکستان، سمرقند در ازبکستان نیز وجود دارند.

در بخشی از کتاب گنجینه اقوام ایران: قوم فارس می‌خوانیم:

در نیمه اول از هزاره اول ق.م سه قدرت بزرگ در نواحی شمال دجله و فرات با هم رقابت داشتند که از میان آن‌ها ایرانیان توانستند بر دو رقیب دیگر یعنی اورارتو (آرارات) و آشور چیره شوند و شاهنشاهی وسیعی به وجود آورند. نام این قوم برای اولین بار در سالنامه‌های پادشاهان آشور در شرح لشکرکشی آنان به حدود جبال زاگرس به میان آمده است. آشوریان این قوم را در 844 ق.م شناخته‌اند.

با این دلایل قوم پارسی قبلاً در شمال غربی ایران کنونی در مغرب و جنوب غربی دریاچه ارومیه مستقر بوده و سپس به تدریج به جنوب متمایل شده و این انتقال در نتیجه فشار اورارتو و آشور بوده است. این قوم به احتمال قوی در حدود سال 700 ق.م. در مغرب جبال بختیاری جایگزین شدند و مرکز حکومت آن‌ها مطابق نوشته آشوریان پارسوماش (که اکنون مسجد سلیمان خوانده می‌شود) نامیده شد.

پارسیان پس از ورود به این سرزمین تحت قیادت هخامنش حکومت کوچک خود را تشکیل دادند. پس از مرگ هخامنش پسرش چیش پیش پادشاه شهر انشان نامیده شد و رسما در قلمرو وسیع‌تری به فرمانروایی پرداخت و ایالت تازه‌ای را که پارسه نامیده شد (فارس کنونی) به دیگر متصرفات خود پیوست.