کتاب دولت عشق (حکمرانی یک زن)

کتاب دولت عشق (حکمرانی یک زن) نوشته‌ی صدیقه محقق دولت آبادی، ماجرای کنیزی است که هیچ‌گونه هویت و اصالت اشرافی ندارد، اما تدبیر همیشه در میان خردمندان و شایستگان اشرافی نیست، گاهی تدبیر، محبت و انسان‌دوستی در دل خاندان خادم و باصفا، یافت می‌شود.

این داستان که ماجرای زنی به نام مادر خلیل، معروف به درخت گوهر و با لقب پارسای کیش، همسر باهوش و باتدبیر نجم‌الدین ملک صالح ایوبی است، از چگونگی نگاه یک زن به قدرت می‌نگرد. زنی که در رأس هرم قدرت به دنبال پیاده‌سازی الگو‌های درستِ سیاسی است. اما با توجه به وجود نیروهای شرگونه که در درون انسان وجود دارد، از جمله استبداد، خودرایی، کینه و حسد، مانع این نوع الگوی عملی می‌شود.

وی در دورانی که مسلمین، نبردهای سختی را در جنگ‌های صلیبی پشت سر می‌گذاشتند، زندگی می‌کند و طی حوادثی جذاب، حکمرانی مسلمین را بر عهده می‌گیرد و حتی فرمانده میدان جنگ می‌شود. او با فراست و شجاعت خویش در میدان جنگ، «لوئی نهم» پادشاه فرانسه را به همراه انبوهی از سپاهیانش به اسارت می‌گیرد.

داستان از روایت و فرم خوانش خوبی بر‌خوردار است و مخاطب را به خوبی با خودش همراه می‌کند و لابه‌لای بخش‌ها یا ساتراپ‌های مختلف، نبرد دو نیروی مرد‌سالاری و زن‌سالاری و تعیین کنندگی آن بر زندگی بشری، را در قالب نقش‌های مختلف نشان می‌دهد.

در بخشی از کتاب دولت عشق (حکم‌رانی یک زن) می‌خوانیم:

هشتاد روز دوران رسمى حکومت و فرمانروایى درخت گوهر، روزهاى آرامش و استراحت نبود، بلکه پر از حوادث، تنش‌ها و دشواری‌ها بود. در آن روزها، حکومت ام‌خلیل نه تنها باب طبع و موافق میل خلیفه عباسى نبود، بلکه کلیه امرا و فرماندهان نظامى که در بغداد و دمشق بودند، نیز سخت با آن مخالفت مى‌ورزیدند و براى ام‌خلیل جرم‌تراشى مى‌کردند، چنان که او را متهم نمودند که مشوق ترور و قتل «توران شاه» بوده است. از این رو او نیز از همه جا قطع امید کرد، تمام اعتمادش را در شخص عزالدین ایبک متمرکز ساخت. سپس او را به فرماندهى نیروهاى مسلح خود گماشت و آهسته آهسته او را به خود نزدیکتر گردانید، به این گمان که مى‌تواند در سایه او حکمرانى خود را تثبت نماید.

مادر خلیل با توجه به اینکه «ایبک»، یکى از زیردستان و نوکران قبلى وى بود و نوعى سیطره معنوى بر او داشت، حدس مى‌زد که مى‌تواند از این نقطه ضعف ایبک سود جسته و با تدبیر و اراده‌اى نیرومند بر او چیره شود و فرماندهى کند. در حقیقت، مقصد اصلى او این بود که به همسرى «عزالدین ایبک» درآید، لیکن مى‌خواست این نیت باطنى خود را به تدریج و با مقدمات ویژه‌اى آشکار سازد. بدین منظور، روزى او را به نزد خود فراخوانده، گفت:

عزالدین! شما شمشیر این دولت هستید و بر سریر حکومت ما منت دارید، اى کاش مى‌توانستم به گونه‌اى مناسب پاداش خدمات شما را بدهم!

عزالدین با فروتنى و ادب تمام، پاسخ داد:
سرورم! شما مى‌دانید که زندگى من مرهون یک اشاره شماست و همه آرزوى من این است که جانم را فداى شما کنم.