کتاب روش‌های آینده پژوهی در صنایع فرهنگی

کتاب روش‌های آینده پژوهی در صنایع فرهنگی نوشته‌ی محسن رستمی، عیسی کشاورز و رضا خجسته، به کمک مجموعه‌ای از مطالعات میان رشته‌ای و با رویکردی تلفیقی نسبت به جهان سعی دارد تا ایده‌های بدیع و کارآمدتری پیرامون مسائل فرهنگی سازمان‌ها ارائه دهد.

امروزه همه‌ی گروه‌های کاری و علمی اذعان دارند که سازمان‌ها برای حضور مستمر و پایدار در دنیای تجاری و رقابتی باید حول محور علم و دانش فعالیت کنند. دانش به عنوان منبعی برای بقای سازمان‌ها ضروری و حیاتی است. شرط موفقیت سازمان‌ها نیز در تجارت جهانی، دستیابی به دانش و فهم عمیق در تمامی سطوح است؛ با این حال، بسیاری از سازمان‌ها به طور جدی به خلق آینده توجه نکرده‌اند.

خلق آینده یک مدل کسب و کار نظام یافته‌ی داخلی است که به تازگی در حیطه‌ی علوم و سازمان‌ها پدیدار شده و یک طیف وسیع علمی را با تمام منظرهای آن مورد رسیدگی قرار می‌دهد. این طیف وسیع می‌تواند تولید دانش، تدوین قوانین علمی و مشارکت علمی را شامل شده و نهایتاً به ارتقای فراگیری و نوآوری منجر شود. 

از آنجا که‌ آینده هنوز رخ نداده، آینده‌پژوهان ناچار به ارائه‌ی روش‌شناسی‌های متفاوتی برای توسعه‌ی مطالعات‌ آینده هستند. چون روش‌شناسی‌های علمی کنونی در شرایطی که اطلاعاتی از پیش وجود نداشته یا تولید نمی‌شود، پاسخگو نیستند. روش‌شناسی‌های مذکور طیف گسترده‌ای را دربر‌می‌گیرد‌ و متشکل از روش‌های کمی تا روش‌های خلاقانه و شهودی و ترکیب‌های مختلف‌ این دو می‌باشند.

باید توجه داشت که جهان کنونی نیازمند پاسخگویی سریع است. سازگاری بی‌درنگ، نتیجه‌گیری سریع و مهم‌تر از همه، رشد فردی متأثر از دگرگونی‌هایی است که نیازمند دانش و خلاقیت است. خلق آینده و مدیریت اطلاعات گاهی به اشتباه یکسان در نظر گرفته می‌شوند، در حالی که این دو مفهوم یکسانی ندارند. مدیریت اطلاعات به طور مشخص بر داده‌ها تمرکز دارد، اما دانش مجموعه داده‌هایی است که در یک زمینه‌ی مشخص قرار گرفته‌اند.

در بخشی از کتاب روش‌های آینده پژوهی در صنایع فرهنگی می‌خوانیم:

شاید آینده‌پژوه به این نتیجه برسد که بشر تا سال 2050 به فناوری تولید برق از فرایند هم‌جوشی هسته‌ای دست خواهد یافت، اما اینکه آیا فناوری هم‌جوشی حرارتی - هسته‌ای در صورت حصول حتماً در راستای تولید برق به کار گرفته خواهد شد، به بسیاری از عوامل غیر مرتبط با حوزه فناوری بستگی دارد.

استراتژی فوق با سایر روش‌هایی که تا به اینجا شرح دادیم فرق می‌کند؛ زیرا بیشتر موضوع محور است، نه مبتنی بر روش. از لحاظ نظری، آینده‌پژوه می‌تواند برای پیش‌بینی دنیای فناوری از هر روشی که به کارش می‌آید، استفاده کند. ناگفته نماند که پیش‌بینی دنیای فناوری شاخه جداگانه و متمایزی در حوزه آینده‌پژوهی محسوب می‌شود که مفاهیم، ادبیات و متخصصان خاص خودش را دارد؛ بنابراین، بهتر است این مورد را به عنوان یک روش مستقل و متفاوت از سایر روش‌ها در نظر بگیرید.