کتاب درآمدی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ مطابق با سرفصلهای دانشگاهی درس آشنایی با قانون اساسی نوشتهی احمد موسیوند، با تأکید بر اصول و ساختارهای موجود در قانون اساسی، برای کلیه دانشجویان در رشتههای مختلف مناسب است.
بهترین شناسنامه و گویاترین سند شناسایی هر کشور، قانون اساسی آن کشور است. قانون اساسی دربردارندهی آرمانها، ایدهآلها، اهداف و معیارهای ارزشی حاکم بر یک جامعه است. قانون اساسی به جهت اهمیت ساختارساز و تعیینکنندهی خود و به سبب انتظام بخشیدن به مناسبات اجتماعی و سیاسی، در سلسله مراتب قواعد حقوقی از جایگاه رفیع و ممتازی برخوردار است.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و پایان یافتن حاکمیت رژیم پهلوی که در اثر تلاش و مجاهدت ملت مسلمان و غیور ایران به وقوع پیوست و پس از برگزاری همهپرسی تعیین نوع نظام سیاسی کشور در فروردین سال 1358، که همانا نظام جمهوری اسلامی بود؛ به منظور فراهم آمدن زمینههای عملی مناسب جهت تحقق و استقرار نظام جمهوری اسلامی و حاکمیت اسلام در تمام شئون جامعه، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به شکلی کاملاً مردمی تدوین گردید و در یک همهپرسی به تأیید ملت ایران رسید.
از آنجا که یکی از ویژگیهای جوامع توسعه یافته، قانونمندی و توجه به اجرای قوانین است و لازمهی اجرای قوانین در هر کشور، آشنایی افراد جامعه به خصوص نخبگان و تحصیلکردگان با همهی قوانین به طور کلی و عام و قوانین پایه مانند قانون اساسی به طور خاص میباشد؛ بررسی و تحلیل اجمالی مباحث و فصول قانون اساسی به عنوان اصلیترین میثاق ملی جامعه و کشور برای دانشجویان رشتههای مختلف امری ضروری است و نیز با توجه به اینکه درس آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از دروس زیر مجموعهی درس انقلاب اسلامی و ریشههای آن قرار گرفته، ضروری است که کتب، مقالات و منابع متعددی در این زمینه در اختیار دانشجویان گرامی و آحاد جامعه قرار گیرد.
این کتاب حاصل مطالعات و تجربهی چندین سالهی تدریس درس انقلاب اسلامی و حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران توسط نویسنده و با تأکید بر اصول و ساختارهای موجود در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است. ویژگی اصلی این اثر، هماهنگی محتوای آن با سرفصل پیشنهادی درس آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بوده که یکی از دروس عمومی و در زمرهی دروس معارف اسلامی است که در دانشگاهها، ارائه میگردد.
همچنین در تدوین این کتاب، با توجه به مخاطبان اصلی آن یعنی دانشجویان رشتههای درسی مختلف، تلاش شده است تا مطالب با زبان ساده و محتوای قابل فهم، مطرح و مورد بحث قرار گیرند. ویژگی دیگر این اثر، تلاش مؤلف بر استفاده از منابع داخلی، کتب و جزوات درسی اساتید برجستهی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران است.
در بخشی از کتاب درآمدی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران میخوانیم:
به موجب اصل 62 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که به طور مستقیم و با رأی مخفی انتخاب میشوند، تشکیل میگردد. شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان را قانون معین میکند.
بر اساس این اصل، انتخابات مجلس شورای اسلامی دارای مشخصات یا ویژگیهایی است که به سه ویژگی عمومی بودن انتخابات (نمانیدگان ملت) در برابر صنفی بودن آن، مستقیم بودن انتخابات، در برابر غیرمستقیم یا دو درجهای بودن آن، و مخفی بودن رأی در برابر آشکار بودن آن، اشاره شده است. البته علاوه براین مشخصات، میتوان به ویژگیهای دیگری مانند اکثریتی بودن انتخابات مجلس شورای اسلامی در برابر تناسبی بودن آن و اختیاری بودن انتخابات در برابر اجباری بودن انتخابات اشاره نمود. همچنین همانگونه که از مفاد این اصل استفاده میشود، شرایط انتخابکنندگان و انتخابشوندگان باید توسط قانون عادی یعنی قانون مصوب مجلس معین گردد.
بر اساس اصل 63 قانون اساسی، دورهی نمایندگی مجلس شورای اسلامی چهار سال است و انتخابات هر دوره باید پیش از پایان دورهی قبل برگزار شود. به طوری که کشور در هیچ زمانی بدون مجلس نباشد. با توجه به تعطیلبردار نبودن امر قانونگذاری و مجلس، اصل 68 قانون اساسی چنین بیان میکند: «در زمان جنگ و اشغال کشور به پیشنهاد رئیس جمهور و تصویب سه چهارم مجموع نمایندگان و تأیید شورای نگهبان، انتخابات نقاط اشغال شده یا تمامی مملکت برای مدت معین متوقف میشود و در صورت عدم تشکیل مجلس جدید، مجلس سابق همچنان به کار خود ادامه خواهد داد.»
بله
















