کتاب دژخیم

کتاب دژخیم نوشتۀ ژوزف دومستر، با درون‌مایه‌ای فلسفی به این حقیقت اشاره دارد که ناکامی‌ها و تلخی‌های زندگی انسان، بازتاب اعمال خوب و بد اوست.

در تمام طول تاریخ بعضی از کتاب‌ها جهان را دگرگون کردند و شیوه‌ی نگاه ما به خودمان و دیگران را تغییر دادند. آن‌ها بر مباحث، اختلافات عقاید، جنگ‌ها، انقلاب‌ها و زندگی‌های بسیاری تأثیر گذاشته‌اند. دژخیم (The Executioner) یکی از همان آثاری است که شما را با کارهای متفکران بزرگ، پیشگامان، اصلاح‌طلبان و طالع‌بینان آشنا می‌کند.

ژوزف دومستر (Joseph de Maistre)، نویسنده‌ی این کتاب از عصر روشنگری نفرتی بی‌امان داشت و انسان را به جانوران مرگباری تشبیه می‌کرد که تنها با تهدید به مجازات طاقت‌فرسا قابل کنترل هستند. وی از پیشگامان مکتب عدالت مطلق بود و به مفهوم جبر و سرنوشت جبری انسان اعتقاد داشت. به نظر او رفتار و کردار انسان را مستقیماً و ‌بی‌میانجی، ‌قضا و قدر در دست دارد و آدمی دارای اراده و اختیاری نیست. عقاید و نوشته‌های این فیلسوف فرانسوی، وحشتناک، عجیب و در عین حال برای مخاطبان جذاب است.

در بخشی از کتاب دژخیم می‌خوانیم:

موجود دوپایی به نام انسان هم وجود دارد که در زندگی در رأس همۀ درندگان قرار دارد، و هیچ موجود زنده‌ای نمی‌تواند از خشونت او جان سالم به در ببرد. این موجود برای سیر کردن شکم خود، ‌برای درست کردن لباس برای خود، برای زینت بخشیدن به خود، برای دفاع از خود، برای سرگرم کردن خود و ... .

موجودات دیگر را با بی‌رحمی تمام می‌کشد و چون قدر قدرت می‌باشد، هیچ موجودی نمی‌تواند در مقابل او مقاومت بکند. می‌داند چقدر روغن از لاشه یک کوسه یا یک وال تهیه بکند. چگونه پروانه‌های زیبا را شکار و خشک کرده جهت تزئین منزل‌اش به دیوار نصب کند، پوست کروکودیل یا پرنده‌های زیبا را با کاه و پنبه پر کرده و به تماشا گذارد، یا حتی مارهای زنگی را نیز شکار کند تا قدرت خود را به نمایش بگذارد. یا اسب‌ها را مطیع می‌کند تا این ارباب قدر قدرت را جهت شکار ببرها حمل کند.

از گوسپندان گوشت و پوست و لبنیات می‌گیرد، ‌از استخوان‌ها برای منظور دیگری استفاده می‌کند. پوست درنده‌ترین گرگ‌ها را پر از کاه کرده و به نمایش می‌گذارد، از عاج‌های فیل‌ها برای بچه‌هایش اسباب‌بازی می‌تراشد و... . فیلسوفان خوب می‌دانند که این جانور دوپا قادر به انجام چه کارهای مهیب دیگری هم است. اما آیا این قانون در مورد آدمیزاد به پایان خواهد رسید؟ شکی وجود ندارد که پاسخ این سوال منفی است. پس کدام موجود می‌تواند او را که خودش بر دیگر موجودات غالب است از میدان به در کند؟ بنابراین انسان خودش سلاخ هم‌نوعان خودش خواهد بود.