کتاب بالتازارو بلیموندا

کتاب بالتازارو بلیموندا، اثر ژوزه ساراماگو، روایتی است از عشق دو جوان، که در پرتغال قرن 18 در فضایی هول‌انگیز تفتیش عقاید، فقر بی‌امان، طاعون همه‌گیر و خرافات مذهبی رخ می‌دهد.

کتاب (Baltasar and Blimunda)، در یک سوی رویدادها دون ژوان پنجم پادشاه پرتغال است که شب‌های خود را به باردار کردن راهبگان صومعه‌ها می‌گذراند و روزهایش را در همنشینی با درباریان، کشیشان و اشراف، و در سوی دیگر دو شخصیت علمی و هنری.

ساراماگو داستانی سحرآمیز بیان می‌کند که شفافیت واقعیت تاریخی را با چاشنی تخیلات در‌هم آمیزد و داستان عاشقانه، ماجراجویانه و عمیقی درباره‌ی سلطنت و مذهب قرن هیجدهم کشور پرتغال، بیان کرده است.

بیش از بیست هزار نفر کارگر اجیر شده‌اند تا در ساخته صومعه‌ای برای اسکان ۳۰۰ نفری از راهبان فرقه فرانسیسکن که به واسطه نذر ملکه برای تولد دخترش ماریا باربارا وعدہ دادہ شدہ است کار کنند و این کار سیزده سال طول می‌کشد در حالی که ماریا حتی نیم نگاهی هم به صومعه نینداخته است.

ژوزه ساراماگو (Jose Saramago) عضو حزب کمونیست هستند و کلا آدم ضد مذهبی هست تا حدی که وقتی جایزه‌ی نوبل ادبیات را برد واتیکان بسیار ناراحت شد. نکته‌ی بسیار جالب دیگه در مورد ایشون اینه که در نوشتارشون فقط از علامت نقطه و ویرگول استفاده می‌کنند و به سایر علائم اعتنایی ندارند و به همین خاطر جملاتشون طولانی و پشت سر هم به نظر می‌آید.

در کتاب بالتازارو بلیموندا می‌خوانیم:

دون خوان، پنجمین دارنده این لقب در نظام سلطنتی. شب هنگام به اتاق خواب همسرش دونیا ماریا آناخوسیفا که حدود دو سال پیش از اتریش آمده بود رفت تا شاهزادگانی را به دربار پرتغال اهدا کند.

در بیرون و درون قصر و دربار، همچنان شایعات و زخم‌زبان‌های فراوانی در مورد نازا و عقیم بودن این زن در افواه وجود داشت. هیچکس حتی فکرش را هم نمی‌کرد که ممکن است ایراد واقعی از پادشاه باشد. چون در درجه نخست، نازا بودن، عیب و نقص زشت و بزرگی بود که تنها در زنان به چشم می‌خورد و باعث طرد آنها از جامعه می‌شد و دوم اینکه شمار حرامزادگان دربار، فراوان و روزبه‌روز در قلمرو پادشاهی در حال افزایش بود. از آن گذشته، این ملکه بود که برای داشتن یک فرزند، تا سرحد مرگ، به درگاه خداوند التماس و زاری می‌کرد که این هم دو دلیل داشت: نخست اینکه یک پادشاه، بویژه اگر پرتغالی باشد، هرگز چیزی ماورای قدرت خود از کسی طلب نمی‌کند؛ و دوم اینکه یک زن به‌طور طبیعی همچون کوزه‌ای خلق شده است که طبیعتا باید خاصیت تراوش داشته باشد.

به هر حال نه اصرار و جدیت پادشاه که علیرغم مشکلات شرعی و معظلات فیریولوژیکی، دوبار در هفته، وظیفه پادشاهی و زناشویی خود را به طور کامل انجام می‌داد و نه صبر و فروتنی ملکه که به جز دعاهای فراوان، مدتی را نیز پس از دور شدن شوهر، به حالت سکون و بی‌حرکتی کامل روی تخت می‌ماند تا مبادا اغتشاش و آشوبی در نتیجه اعمال انجام شده ایجاد شود، هیچ‌کدام تا آن روز، نتوانسته بود باعث باد کردن و جلو آمدن شکم دونیا ماریاآناخوسیفا شود. ولی همه می‌گفتند خدا بزرگ است.