بله
کتاب تاریخ تاریخ‌ها اثر جان بارو سفری گسترده در تاریخ اندیشه درباره‌ی گذشته و شیوه‌های روایت آن است؛ از نخستین شیوه‌های ثبت رویدادها در مصر و بابل تا آثار مورخان قرن بیستم. جان بارو در این اثر نشان می‌دهد که تاریخ چگونه در گذر زمان تحت تاثیر فرهنگ‌ها، تحولات فکری و دیدگاه‌های جدید نوشته، تفسیر و روایت شده است. این کتاب را می‌توان اثری ارزشمند برای علاقه‌مندان به تاریخ عمومی، تاریخ جهان و شناخت تحول تاریخ‌نگاری دانست.
درباره‌ی کتاب تاریخ تاریخ‌ها
این کتاب فقط مجموعه‌ای از وقایع تاریخی نیست؛ بلکه بررسی می‌کند انسان‌ها در دوره‌های گوناگون چگونه گذشته‌ی خود را فهمیده و روایت کرده‌اند. جان بارو مسیر تحول تاریخ‌نگاری را از مورخان روم و یونان مانند هرودوت، توسیدید و تاسیت آغاز می‌کند و سپس روایت خود را به دوره‌های مسیحیت، قرون وسطی، رنسانس و شکل‌گیری تاریخ‌نگاری سکولار و مدرن می‌رساند.
در کتاب تاریخ تاریخ‌ها، با بررسی آثار مورخان برجسته‌ای مانند گیبون، مکالی و میشله روند دگرگونی نگاه انسان به گذشته نشان داده می‌شود. جان بارو از حماسه‌ها و رخدادنامه‌ها و جستارهای تاریخی عبور می‌کند و به تاثیر رمانتیسم و شکل‌گیری حرفه‌ای تاریخ‌نگاری در اواخر قرن نوزدهم نیز می‌پردازد. به همین دلیل، این اثر فقط برای کسانی که به دنبال یک کتاب درباره‌ی تاریخ هستند، جذاب نیست؛ بلکه برای شناخت تاریخ اندیشه و فرهنگ غرب نیز منبعی قابل توجه است.
نگاه جان بارو به تاریخ‌نگاری در کتاب تاریخ تاریخ‌ها
کتاب حاضر نشان می‌دهد که هر مورخ با انتخاب موضوع، منابع و زاویه‌ی روایت، تصویری خاص از گذشته ارائه می‌دهد. به همین دلیل، مطالعه‌ی تاریخ‌نگاری به ما کمک می‌کند بفهمیم چرا یک دوره یا تمدن، برخی اتفاق‌ها را مهم‌تر از دیگر رویدادها دانسته و چگونه ارزش‌ها و دغدغه‌های هر جامعه بر شکل‌گیری روایت تاریخی آن اثر گذاشته است.
در کتاب تاریخ تاریخ‌ها، جان بارو تاریخ‌نگاری را بخشی از فرهنگ و اندیشه‌ی جوامع می‌داند؛ حوزه‌ای که با سیاست، دین، اخلاق، هویت ملی و تحولات فکری پیوند خورده است. او بررسی می‌کند که چگونه روایت‌های تاریخی در دوره‌های مختلف نه تنها برای شناخت گذشته، بلکه برای تفسیر زمان حال و شکل دادن به نگاه انسان‌ها درباره‌ی خود و جامعه‌شان به کار رفته‌اند. این اثر فرصتی است برای درک بهتر رابطه‌ی میان گذشته، حافظه‌ی جمعی و شیوه‌ای که انسان‌ها جهان خود را معنا می‌کنند.
چرا مطالعه‌ی کتاب تاریخ تاریخ‌ها اهمیت دارد؟
اگر به دنبال مهم‌ترین کتاب تاریخ برای آشنایی با تحول تاریخ‌نگاری هستید، کتاب تاریخ تاریخ‌ها می‌تواند انتخابی جدی باشد. این اثر بیشتر از آنکه یک کتاب مقدماتی و ساده باشد، ما را به تامل درباره‌ی شیوه‌های روایت گذشته دعوت می‌کند. از این نظر، جایگاه این کتاب بیشتر برای خواننده‌ای است که می‌خواهد علاوه بر دانستن اینکه چه اتفاقی افتاده، می‌خواهد بفهمد چگونه این اتفاق‌ها را روایت کرده‌اند.
برای علاقه‌مندان به تاریخ و تاریخ‌نگاری، خرید کتاب تاریخ تاریخ‌ها: حماسه‌ها، رخدادنامه‌ها، عاشقانه‌ها و جستارها از هرودوت و توسیدید تا قرن بیستم با ترجمه‌ی حسن افشار فرصتی است تا با نگاه جان بارو به تحول 2500 ساله‌ی شیوه‌های فهم و روایت تاریخ آشنا شوند. این کتاب که توسط نشر مرکز منتشر شده، سفری گسترده از نخستین روایت‌های تاریخی تا تاریخ‌نگاری مدرن را پیش روی ما قرار می‌دهد.
کتاب تاریخ تاریخ‌ها برای شما مناسب است اگر
- به تاریخ عمومی، تاریخ جهان و تحول شیوه‌های تاریخ‌نگاری علاقه دارید.
- می‌خواهید در کنار رویدادهای تاریخی، با اندیشه و روش مورخان بزرگ آشنا شوید.
- به دنبال یک کتاب درباره‌ی تاریخ هستید که نگاهی تحلیلی به گذشته داشته باشد.
- از مطالعه‌ی آثاری در مورد تاریخ، روایت‌های تاریخی و شیوه‌ی بازگو شدن آنها توسط مورخان لذت می‌برید.
در بخشی از کتاب تاریخ تاریخ‌ها: حماسه‌ها، رخدادنامه‌ها، عاشقانه‌ها و جستارها از هرودوت و توسیدید تا قرن بیستم می‌خوانیم
در مورد روایت لیوی از این‌گونه رویدادها نباید از یاد برد که تاریخ او بیشتر قالب سالنامه‌ای دارد، ولی احاطه‌ی او به روایتگریِ روان، پیوسته، و شمرده به حدی است که خواننده از آن قالب غافل می‌شود. برخی رویدادها تنها بدین سبب آمده‌اند که روی داده‌اند، چنان‌که هر سال با کنسول‌ها و وقایع تلخ و شیرین‌اش مشخص می‌شود. ما باید برای جامعیت جزئی‌نگرانه‌ی تاریخ لیوی قدردانش باشیم، زیرا حاشیه‌هایی چه بسا خنده‌آور از «تاریخ اجتماعی» را مطرح می‌کند که اگر پولوبیوس بود ذکر آنها را دون شأن تاریخ می‌پنداشت.
مورخان باستانی دیگری وقایع طبیعی استثنایی مانند زمین‌لرزه‌ها را بعضاً برای نشانه‌گذاری تاریخ می‌آوردند و رخدادهای فوق‌طبیعی را هم در صورتی می‌گنجاندند که تعبیر آنها، به عنوان پیش‌آگهی یا هشدار، سیاست‌ها را تحت تأثیر قرار می‌داد. لیوی همین کار را می‌کند، ولی به نظر می‌رسد که حتی رویدادهای بدشگون را با لذت خاصی ثبت می‌کند، و گاهی برای اینکه فقط ثبت‌شان کرده باشد: پیکره‌های افتاده یا شکسته‌ای که گریه می‌کنند یا عرق می‌ریزند؛ باران خون، سنگ، یا در یک مورد بامزه‌تر، تکه‌های گوشت (سه، 10)؛ رفتارهای غیرعادی پرندگان و جانوران دیگر؛ تولدهای عجیب‌الخلقه؛ گاوی که حرف می‌زند و مجسمه‌ی یونویی که سر تکان می‌دهد.
لیوی اصراری بر صحت این وقایع ندارد، اما اذعان می‌کند که توان مقاومت در برابر ثبت آنها را ندارد، و افسوس می‌خورد که مورخان متجدد به آنها توجه نمی‌کنند: «دیدگاه من، به سبب آنکه از رویدادهای گذشته‌ی دور می‌نویسم، به هر ترتیب کهنه می‌شود» (چهل‌وسه، 13). می‌توانیم این سخن او را حمل بر همدلی‌اش با تاریخ کنیم.
