کتاب دو امدادی تک نفره اثر محمد شمس لنگرودی از نشر چشمه

کتاب دو امدادی تک نفره یک جستار روایی از شاعر معاصر محمد شمس لنگرودی است. لنگرودی در این کتاب با نثری روان و ساده خاطرات دوران کودکی تا جوانی خود در طول سال‌های 1329 تا 1357 را تعریف می‌کند.

درباره‌ی کتاب دو امدادی تک نفره

کتاب دو امدادی تک نفره یک روایت شخصی از رازهای شاعر شدن محمد شمس لنگرودی (Mohammad Shams Langeroodi) است؛ کتابی درباره‌ی جزئیاتی که بر شکل‌گیری جهان و تفکر او تاثیر گذاشته است. لنگرودی که نام اصلی‌اش محمدتقی جواهری گیلانی است، در لنگرود به دنیا آمد و تحصیلات خود تا را دیپلم در این شهر ادامه داد. این کتاب از همین نقطه شروع می‌شود و خواننده همراه با او کوچه‌ها و مدرسه‌های دوران مختلف زندگی‌اش را مرور می‌کند. همین مکان‌های ساده در سال‌های بعد الهام‌بخش بسیاری از شعرهای او شدند.

شاعر در بخشی از مقدمه‌ی کتاب می‌نویسد که خاطرات الزاما گزارش اتفاقاتی نیست که افتاده، بلکه گزارش عاطفی اتفاقاتی‌ست آغشته به رنگ زمان، به‌علاوه‌ی احساسات بد و خوبی که در طول زمان به آن حادثه پیدا کرده‌ایم. این نکته به‌خوبی در تمام طول این زندگی‌نامه مشخص است؛ نویسنده زندگی خود را نه به شکل یک گزارش که شبیه یک داستان یا مکالمه‌ای صمیمانه بیان می‌کند.

دو امدادی تک نفره؛ تاریخ یک شخص یا تاریخ یک نسل

لنگرودی در هنگام تعریف خاطرات در طول سال‌های کودکی تا جوانی، اتفاقات مهم اجتماعی و سیاسی سال‌های مختلف را بیان می‌کند. این مسئله کتاب دو امدادی تک نفره را فراتر از تاریخ شخصی به تاریخ یک نسل تبدیل می‌کند. به این شکل شاعر اهمیت هر حادثه و تاثیر آن بر شکل گرفتن ذهنیت شاعرانه‌ی خود را نشان می‌دهد. او تعریف این خاطرات را خداحافظی کردن با یک دوران خاص قبل از شاعر شدن می‌داند. خواننده در طول مطالعه‌ی کتاب محمد شمس لنگرودی با بستر فرهنگی و تاریخی شاعر آشنا می‌شود و ریشه‌های هنری و زیبایی‌شناختی شعرهای لنگرودی را بهتر درک می‌کند.

لحن ساده و صمیمانه؛ امضای جهان شمس لنگرودی

مهم‌ترین ویژگی شعرهای شمس لنگرودی سادگی در بیان احساسات عمیق است. هر شعر او شبیه یک اعتراف یا توصیف دوستانه از احساسات خالص است. این لحن در روایت این کتاب نیز دیده می‌شود. برخلاف بسیاری از کتاب‌های خاطرات و زندگی‌نامه، لحن متن گزارشی دقیق نیست؛ بلکه انگار خواننده روبه‌روی لنگرودی نشسته است و او قصه‌ای جذاب را تعریف می‌کند. این خاطرات در بخش‌هایی حتی بیانی طنزآلود دارد.

توصیفات دقیق اما ساده و رواییِ کتاب باعث می‌شود خواننده همراه با راوی تمامی مکان‌های گفته‌شده در لنگرود و رشت را در ذهن خود مجسم کند و غرق جزئیات ساده‌ی زندگی شود. این کتاب برای خوانندگان جدی ادبیات و مخاطبان عمومی، یک تجربه‌ی جذاب خواهد بود.

کتاب خاطرات محمد شمس لنگرودی در سال‌های 1329 تا 1357 را نشر چشمه به چاپ رسانده است. اگر به مجموعه شعرهای محمد شمس لنگرودی علاقه دارید، خرید کتاب دو امدادی تک نفره شما را با بخش متفاوتی از جهان و ذهنیت این شاعر آشنا می‌کند.

کتاب خاطرات دو امدادی تک نفره برای شما مناسب است اگر

• به کتاب‌های شمس لنگرودی علاقه دارید.
• از کتاب زندگینامه و خاطرات ادبی لذت می‌برید.
• به توصیف ساده و دقیق اتفاقات فرهنگی و اجتماعی ایران در طول دهه‌های 30 تا 60 علاقه دارید.

در بخشی از کتاب دو امدادی تک نفره: خاطرات 1357 - 1329 می‌خوانیم

اولین اتفاق این بود که در هوای پاییزی در تراس خانه‌ی خواهرم نشسته بودم و کتاب می‌خواندم که خواهرم آمد با دفتر و مداد و پاک‌کنی، همه را گذاشت روی چارپایه‌ی روبه‌رویم و گفت: «خب حالا دیگر مامان نیست که نگران درس‌ومشقت باشد، دیگر می‌توانی بنشینی و با خیال راحت شعر بنویسی.» اگرچه با ورود به دانشگاه در حال احساس رهاشدگی از قیدوبند درس و نظارت و نگرانی بی‌امان مادرم بودم، این تحفه‌ی خواهرم پیامی لاهوتی بود که بر من نازل شد. انگار تمام دنیا را به من داده‌اند. برای نخستین‌بار آزادی را با تمام وجودم حس کردم. آن وقت‌ها بیش‌تر کتاب فروغ می‌خواندم و فلسفه و روان‌شناسی. یادم هست که داشتم مطلبی درباره‌ی شیزوفرنی در یک مجله‌ی روان‌پزشکی می‌خواندم که دکتر غلامحسین ساعدی به همراه چند روان‌پزشک دیگر منتشر می‌کردند. باورم نمی‌شد. چند لحظه نفسم بند آمد. خواهرم که به اتاقش برگشت، دفتر اهدایی‌اش را از روی چارپایه برداشتم، چندبار ورق زدم، به صفحات سفیدش نگاه کردم و به نظرم رسید خوب است بروم لنگرود، شعرهای پراکنده‌ام، از دست‌نویس‌ها گرفته تا چاپ‌شده‌ها، را بردارم و در این دفتر بنویسم و کتابی آماده‌ی چاپ کنم (بعدها همین کار را کردم. مجموعه‌شعری ترتیب دادم، به توصیه‌ی دوست هم‌کلاسی‌ام جناب حسن کیاییان (مدیر کنونی نشر چشمه) و بردم نزد آقایان غلامرضا امامی و علیرضا نوری‌زاده در انتشارات بعثت و ایشان مؤدبانه دفترم را رد کردند). با این اوصاف، مهر 1349 نخستین روزهای ورود جدی من به عرصه‌ی شعر بود. این اتفاق اول بود.

اتفاق دوم این بود که دانشکده مجموعه‌ای از اتاق‌های به‌هم‌پیوسته بر سطح زمین بود. یعنی طبقاتی نداشت. راه دراز و باریکی که دو سمتش مملو از درخت‌های خودرو و علف بود که دروازه‌ی ورودی دانشکده را به اتاق‌ها (کلاس‌ها) وصل می‌کرد و محوطه‌ی دانشکده جز راه‌های اصلی‌اش خاکی بود و دانشجوها میان درخت‌ها پراکنده بودند. این فضا برایم جذاب بود. اما جذاب‌تر این بود که در بدو ورود به دانشکده متوجه شدم که اولین درس آن روزم ادبیات فارسی است.