کتاب آقای رادیو اثر مهدی فناییان؛ نمایشنامه‌ای درباره جنگ ایران و عراق

کتاب آقای رادیو، یک نمایشنامه‌ی جنگی است که دو روایت مختلف از موضوع نبرد را در هم می‌تند و بخشی از آثار جنگ را به تصویر می‌کشد. مهدی فناییان در این اثر کوشیده هم‌زمان با روایت نبرد و اسارت، تصویری از وضعیت خانواده‌ها در بحبوحه‌ی جنگ ارائه دهد و مخاطب را به تامل بیشتر در این زمینه وادارد.

درباره‌ی کتاب آقای رادیو

وقتی ترکش‌های جنگ به خانه می‌رسد؛ کتاب آقای رادیو نمایشنامه‌ای کوتاه و فشرده است که دو خط روایی ملتهب را به طور درهم‌تنیده پیش می‌برد و در بزنگاه داستانی مخاطب را با دریافت‌های عمیق روبه‌رو می‌کند. مهدی فداییان در این اثر تلاش می‌کند مفهوم جنگ را از زاویه‌ای جدید مورد واکاوی قرار دهد و به مخاطب خود ارائه دهد.

نویسنده در ابتدای کتاب آقای رادیو، دستور صحنه‌ای می‌نویسد که تکلیف مخاطب را با داستان روشن می‌کند. صحنه‌ی نمایش به دو بخش بالایی و پایینی تقسیم می‌شود که یک بخش روایت صحنه‌ی جنگ و اسارت است و بخش دیگر مربوط به زندگی زن و مردی است در خانه که چشم‌به‌راه فرزندشان صبح را شب می‌کنند.

دو روایت، یک جنگ و رازی که آشکار می‌شود

داستان به طور مرتب بین روایت‌های اول و دوم جابه‌جا می‌شود و مخاطب رفته‌رفته با حلقه‌های مفقوده در کتاب آقای رادیو روبه‌رو می‌شود. در روایت مادر و پدر (زن و مرد)، تأثیر مستقیمی از جنگ بر زندگی شهروندان را می‌توان مشاهده کرد. آن‌ها قصد دارند ساده‌ترین دلخوشی‌های زندگی را سپری کنند اما مدام با جای خالی فرزندشان (یوسف) مواجه می‌شوند و گفت‌وگوهای روزمره‌شان به یک صحنه مشاجره تمام‌عیار تبدیل می‌شود.

در سوی دیگر، فرمانده‌ای تازه‌نفس که به اسارت نیروهای عراقی درآمده، شرحی از خاطرات خود را در قالب اعترافات به افسر بازجو و البته مخاطب تسلیم می‌کند. او که باری از حسرت و عذاب وجدان را به دوش می‌کشد، مدام به آخرین لحظات جنگ بر می‌گردد و رازی سربه‌مهر را افشا می‌کند. رازی که اگرچه در تمام لحظات اسارت، مانند موریانه اعصاب او را جویده، اما در پایان قرار است شکلی تازه پیدا کند.

رادیو در کتاب آقای رادیو، کارکرد جالبی دارد و حتی در عنوان اثر نیز حضور دارد. مرد در روایت خانه، مدام به رادیو پناه می‌برد و گفته‌های آن را تکرار می‌کند و رادیو نیز صرفا بر تبلیغات و اخبار جنگ تمرکز دارد. از این منظر، تأثیر مستقیم میدان نبرد بر خانه و شهروندان به شکل جالی ترسیم شده است.

این اثر به قلم مهدی فداییان به رشته تحریر درآمده و نشر قطره آن را در اختیار علاقه‌مندان به ادبیات جنگ و نمایشنامه دفاع مقدس قرار داده است. با خرید کتاب آقای رادیو روایتی جدید و پیچیده از جنگ ادبیات دفاع مقدس را در اختیار خواهید داشت.

کتاب آقای رادیو برای شما مناسب است اگر

• به ادبیات دفاع مقدس علاقه دارید و نمایشنامه‌های مربوط به این ژانر برای شما جذاب است.
• قصد دارید نمایشنامه‌ای پیچیده با روایت‌های درهم‌تنیده را مطالعه کنید.

در بخشی از کتاب آقای رادیو می‌خوانیم

بی‌سیمچی: پَ مالِ تو نیست نه؟!

فرمانده: نه.

بی‌سیمچی: حالا تُوش چی نوشته کا؟ رمانِ عشقیه؟

فرمانده: استغفراالله من که توشو نیگا نکردم.

بی‌سیمچی: (به بی‌سیم) حاجی‌جون سِلام عرض کِردیم. آره قربونِ او شکلِ ماهت بِرُم الهی! خیلی وقته رسیدیم. فقط ای فرمونده‌ی مُو می‌خواد یه دو کِلوم با جناب‌عالی... (با تعجب و ترس گوش می‌کند.) پیک؟!

فرمانده: چی می‌گه؟ (دست می‌اندازد و گوشی بی‌سیم را می‌گیرد.) بده ببینم! سلام علیکم حاج‌آقا! (یقه‌اش را درست می‌کند.) حاج‌آقا؟ (لحن عوض می‌کند.) اینکه قطعه!

بی‌سیمچی: خُو اوطور که تُو می‌کشی، قطع می‌شه نَ. مگه نَ حرف داشتی باش؟! پس چرا به خاکِش دادی؟

فرمانده: چی می‌گفت؟

بی‌سیمچی: گفت اَ جاتون تکون نِخورین، تا پِیکِتون بیاد. مُو که هستُم، پیک بِرا چیته یوسُف؟

فرمانده: ما قرار پیک نذاشته بودیم! (گوشی را پس می‌دهد.) دوباره بگیر ببینم! (بی‌سیمچی وانمود می‌کند می‌خواهد ارتباط برقرار کند، اما موج بی‌سیم را عوض می‌کند تا هیچ ارتباطی برقرار نشود.) چی شد پس؟

بی‌سیمچی: خُو مُو چه بُکُنُم ای خطّا راه نمی‌دن؟ همچی زِدی تُو سِرش، اِنگار همه‌چی‌ش به همه‌چی‌ش قاطی شده. نِگا، نِگا، نِگا!... پوکید. وووی‌ی‌ی!... دیگه کار نمی‌کنه خُو.