کتاب بهشت ژاله

معرفی کتاب بهشت ژاله

کتاب بهشت ژاله نوشته‌ی ریحانه مولوی، یک مجموعه داستان کوتاه ایرانی شامل نه قصه است. این داستان‌ها با وجود استقلالی که در روایت دارند، با شخصیت‌ها و دست‌مایه‌های روایی مشترک به یکدیگر پیوند می‌خورند. نویسنده در این اثر، تصویری از شخصیت‌ها و زندگی‌هایی ترسیم می‌کند که گذر زمان، روابط و محیط پیرامونشان را دستخوش تغییرات کرده و حالا آن‌ها درگیر نوستالژی و حسرت، به حال و گذشته‌ی خود می‌نگرند.

درباره‌ی کتاب بهشت ژاله

ریحانه مولوی در کتاب بهشت ژاله، شخصیت‌هایی را ترسیم می‌کند که هرکدام به شکلی، درگیر انتخاب‌های پیشین و پیگیری رد آن تصمیم تا به امروز هستند. تصمیماتی که یادآوری آن‌ها، پشیمانی و حسرت آمیخته به نوستالژی را برایشان به ارمغان می‌آورد. در این داستان‌ها، گذشته انگار منتظر در گوشه‌ای نشسته و آماده است تا با هر رخدادی، از بوی قهوه گرفته تا صدای به‌ظاهر آشنای فروشنده‌ای دوره‌گرد، به یاد آورده شود.

یکی از مکان‌های مهمی که در کتاب بهشت ژاله از آن نام برده می‌شود و توصیفش چندین بار در قصه‌ها می‌آید، کافه‌ی قدیمی بهشت ژاله واقع در میدانی به همین نام است؛ کافه‌ی محبوب شخصیت‌های داستان که پیوندی تنگاتنگ با شخصیتی به نام لیلا دارد که دیگر نیست ولی رد حضورش را بر زندگی تک‌به‌تک افراد قصه می‌توان دنبال کرد. این کافه، حیاطی کوچک با حوض و فواره و میز و صندلی‌های سفید داشت که اکنون بدل به یکی از شعب یک بانک شده است.

حضور پررنگ گذشته در کتاب بهشت ژاله

کافه‌ی بهشت ژاله در این مجموعه داستان کوتاه معاصر، صرفا یک کافه نیست؛ نشانه‌ای از دوره‌ای سپری‌شده است که دوستی، جوانی و امکان انتخاب هنوز وجود داشت و آینده و فرصت‌های بی‌شمارش، هیجان‌انگیز به نظر می‌آمد. نابودی این مکان، در کنار از دست رفتن آدم‌ها و روابط، حس ناپایداری زندگی را برجسته‌تر می‌کند.

در قصه‌ی نخست کتاب بهشت ژاله با نام حالا که لیلا نیست... رفتن لیلا سبب شده تا دوستانش با گرد آمدن در کافه‌ای، به یاد روزهای گذشته گفت‌وگو کنند و این واقعیت را بپذیرند که شاید هیچ‌گاه آن‌طور که باید، لیلا را نشناختند.

روایتی از فرسودگی‌ها و شکست‌ها

حضور پررنگ گذشته و نوستالژی و حسرت، یکی از دست‌مایه‌های تکرارشونده‌ی کتاب بهشت ژاله است که سبب سیالیت روایت میان روزهای سپری شده‌ی گذشته و لحظه‌ی حال گشته است.

پشیمانی شخصیت‌های کتاب بهشت ژاله از انتخاب‌ها و مسیری که برای زندگی‌شان برگزیده‌اند، صرفا تنها عاملی نیست که آن‌ها را به طور مداوم به سفری پرحسرت به گذشته‌شان می‌فرستد، بلکه تغییر شکل و شمایل ساختمان‌ها، خیابان‌ها و تک‌به‌تک عناصری که زمانی به زندگی این افراد معنی و هویت می‌بخشیدند نیز در شکل‌گیری این وضعیت پرحسرت نقش دارد.

خرید کتاب بهشت ژاله اثر ریحانه مولوی شما را درگیر آدم‌هایی می‌کند که گذر زمان، هم آن‌ها و هم روابطشان را فرسوده کرده است. آرزوها و آمالی که زمانی بسیار قابل دسترس به نظر می‌رسیدند، اکنون دیگر حتی در گستره‌ی دید نیز نیستند. در سایه‌ی این وضعیت، تنها می‌توان نشست و در کافه‌ای ناآشنا، روزهای رفته از دست و کافه‌ی محبوب تخریب شده‌ی سال‌های جوانی را در یاد، مرور کرد. این اثر توسط موسسه فرهنگی هنری سیب سرخ نیکان منتشر شده است.

کتاب بهشت ژاله برای شما مناسب است اگر

• به ادبیات معاصر ایران و داستان‌های زنانه علاقه دارید.
• روایت‌هایی را می‌پسندید که گذشته و حال را در کنار یکدیگر پیش می‌برند.
• به داستان‌هایی با محوریت شهر تهران و کافه‌ها و خیابان‌های قدیمی‌اش علاقه دارید.
• دوست دارید مجموعه داستان کوتاه ایرانی را مطالعه کنید که قصه‌هایش در پیوستگی با یکدیگر قرار دارند.

در بخشی از کتاب بهشت ژاله می‌خوانیم

یکهو برگشت طرف من که: این جاساد رضاخان راسته پیدا شده؟ یانی مال خودشه؟

گفتم: احتمالا.

گفت: پس تا حالا کجا بوده؟ چه جوری پیداش کاردان؟

گفتم: یه جایی قایم شده بوده لابد برای یه همچین روزی.

اِما رفت توی فکر. به ورم انگشتش نگاه کرد. گفت: کبود شده؟

به انگشتش نگاه کردم و شاید برای دلگرمی گفتم: نه زیاد. درد داره؟

گفت: نمی‌تونم تاکونش بدم... حالا با این جاساد رضاخان می‌خوان چی کار کنان؟ یه وقت ناذارن توی موزه‌ای، جایی، بچه‌ها طفلکا ببینان، بترسان؟

خنده‌ام گرفته بود و نمی‌توانستم بخندم. انتهای کمرم تیر می‌کشید. گفتم: اگه به من بود، می‌ذاشتمش همون موزه، تا گنده‌ترا ببینن و بلکه یه کم بترسن.

اِما گفت: آمّا فکر کنم ایران دافنش می‌کنان.

گفتم: چه فرقی داره به حال ما؟

اِما نگاهش را به سنگ‌فرش کهنه دوخت و گفت: باله، اون که مُرده، ما هم که زاندگی نامی‌کنیم. پول پیش خونه‌م رو امسال کارده سیصد میلیون. از کجا بیارام؟ شوهرم بیمه ناداشت. کلی پول از من گارافتن، این دافتارچه بیمه رو دادان. زمون همون جاساده...

فهرست مطالب کتاب

حالا که لیلا نیست...
موسِم گُل
قبرستان ارامنه
عقاب طلایی
اِما و جسد رضاخان
خون کفتر
اردیبهشت بود
چند پاییز آن طرف‌تر
بهشت ژاله