بله
کتاب اندیشه‌های سیاسی نوشته‌ی احسان عبدالقدوس، روایتی تحلیلی از یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خاورمیانه است؛ مقطعی که در آن پیمان کمپ‌دیوید، معادلات جهان عرب، نسبت مصر با آمریکا و جایگاه اسرائیل در منطقه را دگرگون کرد. این اثر مجموعه‌ای از یادداشت‌های سیاسی است که در بطن رویدادهای سال‌های 1977 تا 1979 نوشته شده و فضای فکری مصر و جهان عرب را در آستانه‌ی امضای پیمان صلح مصر و اسرائیل بازتاب می‌دهد.
درباره‌ی کتاب اندیشه‌های سیاسی
احسان عبدالقدوس (Ihsan Abdel Quddous)، نویسنده و روزنامه‌نگار مصری، در کتاب اندیشه‌های سیاسی، تلاش دارد تا از دل توضیح وضعیتی که پیرامون توافق‌های کمپ دیوید شکل گرفته، از بررسی و تفسیر یک معاهده فراتر برود و شبکه‌ای پیچیده را تصویر کند و به خواننده شناختی کلی از وضعیت خاورمیانه‌ی آن سال‌ها بدهد. این کتاب شامل مجموعه یادداشت‌هایی است که نویسنده در زمان رخداد وقایع، می‌نوشت و چاپ می‌کرد و نظرگاه‌های مختلف خود پیرامون وقایع را، برای آیندگان، به ثبت می‌رساند.
عقبه‌ی احسان عبدالقدوس در نویسندگی، باعث شده تا کتاب اندیشه‌های سیاسی و یادداشت‌های تحلیلی‌اش، وجه ادبی پررنگی بیابند و از روایت صرف وقایع و اخبار، فراتر برود. او به‌مثابه‌ی نویسنده‌ای چیره‌دست، تصویری جامع و کلی از موقعیتی می‌آفریند که تمامی عناصر و رخدادها در به‌هم‌پیوستگی تاریخی، برهم‌کنشی دائمی با هم دارند و در شکل‌گیری آینده، تاثیر می‌گذارند.
کتاب اندیشه‌های سیاسی احسان عبدالقدوس، از تاثیر انقلاب اسلامی بر رابطه‌ی مصر و اسرائیل می‌گوید؛ نویسنده توضیح می‌دهد که سقوط شاه و تغییر موضع ایران نسبت به اسرائیل، توازن منطقه‌ای را بر هم زد و محاسبات استراتژیک هر سه ضلع مصر، اسرائیل و آمریکا را تغییر داد. از نگاه او، ایران پیش از انقلاب بخشی از موازنه‌ی غیررسمی به سود اسرائیل بود و با تغییر جهت سیاسی‌اش، معادله‌ی امنیتی منطقه وارد مرحله تازه‌ای شد.
فقدان اندیشه‌های سیاسی و فروپاشی تدریجی رویا
کتاب اندیشه‌های سیاسی: یادداشت‌هایی پیرامون کمپ دیوید همچنین به شکاف‌های درون جهان عرب می‌پردازد؛ از اختلاف رویکرد کشورهای عربی نسبت به صلح تا خطر جدایی کشورهای عربی واقع در آسیا و آفریقا. احسان عبدالقدوس تأکید می‌کند که نبود وحدت ایدئولوژی و رویکردی مشخص در برابر قدرت‌های جهانی، یکی از عوامل اصلی تضعیف قدرت چانه‌زنی عرب‌ها بوده است. او همچنین سعی بر ترسیم وضعیتی دارد که بر شکل‌گیری وضعیتی رو به آشوب و افول که امروزه شاهدش هستیم، نقش دارد.
یادداشت‌های احسان عبد القدوس در کتاب اندیشه‌های سیاسی هم سویه‌ی روزنامه‌نگاری دارد و هم سویه‌ی روایی؛ نویسنده از سمتی سعی دارد با حفظ فاصله و بی‌طرفی، وقایع را تحلیل کند و تصویری دقیق از موقعیت پیچیده‌ی خاورمیانه ترسیم کند و از سوی دیگر تعلق خاطرش به میهن، او را میان تاریخ‌شناسی، جامعه‌شناسی، میهن‌دوستی و انسان‌مداری به حرکت بیندازد. نتیجه‌ی کار اثری از آب درآمده که می‌تواند برای تمامی علاقه‌مندان به تاریخ معاصر خاورمیانه، حاوی نکاتی ارزشمند و قابل توجه باشد.
خرید کتاب اندیشه‌های سیاسی نشر ستاک برای خاورمیانه‌ای امروز می‌تواند سرشار از نکات ریز و قابل توجه باشد؛ به‌خصوص که پیچیدگی‌های سیاسی دهه‌های قبل، امروزه اگر بیشتر نشده باشد، بهبودی هم پیدا نکرده و می‌توان به‌خوبی ریشه‌های منازعات و وضعیت وخیم امروزه را در روایت احسان عبدالقدوس پیگیری کرد و نخی پیوسته میان آن روزها و امروز کشید. این کتاب توسط انسیه سادات هاشمی به فارسی ترجمه شده است.
کتاب اندیشه‌های سیاسی برای شما مناسب است اگر
- دوست دارید نسبت میان مصر، آمریکا و اسرائیل را از زاویه نگاه یک روشنفکر عرب در متن بحران بررسی کنید.
- به فهم تأثیر انقلاب ایران بر توازن قوای خاورمیانه اهمیت می‌دهید.
- می‌خواهید شکاف‌های درونی جهان عرب و مسئله‌ی وحدت موضع منطقه‌ای را دقیق‌تر بشناسید.
در بخشی از کتاب اندیشه‌های سیاسی: یادداشت‌هایی پیرامون پیمان کمپ دیوید می‌خوانیم
چرا وقتی اسرائیل به موجودیت فلسطین تجاوز می‌کند، علیه او قیام کنیم، وقتی که حتی آنگاه که بین خود ما و این موجودیت فلسطینی تجاوز صورت گرفت، علیه خودمان هم قیام نکردیم. قبلاً بین نیروهای اردن و فلسطین درگیری صورت گرفته بود. قبلاً بین نیروهای سوریه و نیروهای فلسطینی حاضر در لبنان هم درگیری صورت گرفته بود. قبلاً بین خود نیروهای فلسطین نیز درگیری صورت گرفته بود.
موجودیت فلسطین در میان ما در سرزمین عرب وضعیت ثابتی ندارد که بتواند مسیر مبارزۀ فلسطین را در راه بازپس‌گیری سرزمینش مشخص کند. آن وقت چطور از اسرائیل بخواهیم که به این اوضاع نامعلوم که حتی برای خودمان هم مشخص نیست، احترام بگذارد؟
اصلاً اسرائیل در اصل جنگ تنها نیست. جنگ در سرزمین عرب دیگر تجاوز نیست، به یک زبان گفتگو تبدیل شده است. جنگ در مرز سوریه و عراق، جنگ در مرز مصر و لیبی، جنگ در مرز الجزائر و مراکش، جنگ بین یمن جنوب و شمال، جنگ در لبنان بین فرقه‌های مختلف و بین نیروهای غرب و نیروهای لبنان، همه‌جا جنگ است.
این پوزخندِ تلخ بزرگ و بزرگ‌تر می‌شود. اسرائیل تجاوز نمی‌کند. او دارد به زبان ما حرف می‌زند، به زبان جنگ. شاید به خاطر اینکه تصمیم گرفته بین ما زندگی کند. شاید اگر ما با زبانی غیر از زبان جنگ با هم حرف می‌زدیم، اسرائیل جرأت نمی‌کرد در پاسخ به عملیات چریکی سازمان‌های چریکی فلسطین در داخل اسرائیل، به خاک لبنان تجاوز کند. او هم مثل هر کشوری که به زبان تعاملات بین‌المللی احترام می‌گذارد، در خاک خودش جلوی این عملیات چریکی را می‌گرفت.
این آن امید گمشده است.
امید به اینکه کشورهای عربی با هم به زبانی سیاسی صحبت کنند که تمام جهان از جمله اسرائیل را به احترام به آن‌ها و تفاهم در داخل مرزهایشان وادارد.
