معرفی و دانلود کتاب آب‌های ژرف: حماسه‌ای در مبارزه با سدسازی کوچ‌های اجباری و فنای حیات وحش

معرفی کتاب آب‌های ژرف: حماسه‌ای در مبارزه با سدسازی کوچ‌های اجباری و فنای حیات وحش

کتاب آب‌های ژرف نوشته‌ی ژاک لسلی ترجمه‌ی یکی از مهم‌ترین آثار معاصر در نقد توسعه‌ی مهندسی‌محور منابع آب است؛ اثری مستند، تحلیلی و عمیق که بحران سدسازی را نه به‌عنوان یک مسئله‌ی فنی، بلکه به‌مثابه‌ی یک مسئله‌ی تمدنی روایت می‌کند. این کتاب نشان می‌دهد چگونه سازه‌هایی که با نام پیشرفت، امنیت انرژی و مدیریت آب ساخته می‌شوند، در عمل می‌توانند به فروپاشی اکوسیستم‌ها، جابه‌جایی اجباری انسان‌ها و زوال حیات‌وحش منجر شوند.

درباره‌ی کتاب آب‌های ژرف

ژاک لسلی (Jacques Leslie) با تکیه بر گزارش‌های میدانی و نثری روایی، خواننده را از نمادهای باشکوه مهندسی مانند سد هوور تا دره‌های فراموش‌شده‌ی هند، آفریقای جنوبی و استرالیا می‌برد. او در کتاب آب‌های ژرف: حماسه‌ای در مبارزه با سدسازی، کوچ‌های اجباری و فنای حیات‌وحش (Deep Water: The Epic Struggle over Dams, Displaced People, and the Environment Paperback) تصویری چندلایه از جهانی ترسیم می‌کند که در آن بیش از چهل و پنج هزار سد بزرگ، مسیر رودخانه‌ها، ساختار جوامع انسانی و حتی ویژگی‌های فیزیکی سیاره را تغییر داده‌اند. در این روایت، سدها دیگر ابزار خنثی توسعه نیستند؛ آن‌ها بازیگرانی قدرتمندند که بر سیاست، اقتصاد، فرهنگ و بقا اثر می‌گذارند.

کتاب آب‌های ژرف به نقش نهادهای بین‌المللی، به‌ویژه بانک جهانی، شکل‌گیری کمیسیون جهانی سدها و تغییر تدریجی گفتمان جهانی درباره‌ی پروژه‌های عظیم آبی می‌پردازد. یافته‌های این بخش‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از سدهای بزرگ نه‌تنها به وعده‌های اقتصادی خود نرسیده‌اند، بلکه هزینه‌های اجتماعی و زیست‌محیطی آن‌ها اغلب نادیده گرفته یا دست‌کم گرفته شده است. این کتاب توسط بهشید دلیلی به فارسی ترجمه شده و انتشارات بهجت آن را در ایران منتشر کرده است.

نکوداشت کتاب آب‌های ژرف

• این کتاب را روزنامه‌نگاری نوشته که مدتی طولانی را در کنار سه عضو متفاوت از کمیته‌ی جهانی سدها سپری کرده است. او به هند سفر می‌کند و از نزدیک با مردمی همراه می‌شود که علیه پروژه‌ی سد نارمادا دست به اعتراض زده‌اند. سپس به آفریقا می‌رود و یک مهندس سدساز را دنبال می‌کند که در جنوب این قاره مشغول اجرای پروژه‌های بزرگ آبی است. در خلال این روایت درمی‌یابیم که دلتای اکاوانگو، برخلاف تصور رایج، به اقیانوس نمی‌ریزد و به درون خشکی جریان دارد. تصویری کلی که از پروژه‌های سدسازی در آفریقا ارائه می‌شود، تصویری تلخ از طرح‌هایی شتاب‌زده، بداندیشیده و ویرانگر است. ژاک لسلی در ادامه به استرالیا می‌رود تا مدیریت حوضه‌ی رودخانه موری-دارلینگ را بررسی کند؛ جایی که وضعیت منابع آب عملا به مرز بحران رسیده است. در مجموع، این کتاب نشان می‌دهد استرالیا در زمینه‌ی مدیریت آب با مشکلات عمیق و ساختاری روبه‌روست. خواندن این اثر به من درکی روشن از آنچه در کالیفرنیا، در حوزه‌ی آب و شیوه‌های مدیریت آن، در حال رخ دادن است یا ممکن است در آینده رخ دهد، داد. (کاربر گودریدز)

کتاب آب‌های ژرف برای شما مناسب است اگر

• مشتاقید درخصوص کارکردهای سد فراتر از یک سازه‌ی مهندسی، در ابعاد اجتماعی اطلاع پیدا کنید.
• دوست دارید از تاثیر سدسازی بر سرنوشت رودخانه‌ها، جوامع بومی و تنوع زیست‌محیطی بیشتر بدانید.
• بحران آب را مسئله‌ای جدی می‌دانید و می‌خواهید با کسب آگاهی از وضعیت سدسازی در دیگر کشورها، با خطرها و هشدارهای مرتبط درخصوص سدسازی در کشور خودمان بیشتر آشنا شوید.

در بخشی از کتاب آب‌های ژرف: حماسه‌ای در مبارزه با سدسازی کوچ‌های اجباری و فنای حیات وحش می‌خوانیم

برای آخرین بار به دیدار مدا می‌رفتم. دیدارمان در طی برگزاری تظاهراتی در شهر ایندور Indore صورت می‌گرفت، که به تدارکات بسیاری بستگی داشت. آندولان ابتدا می‌بایست روزی را برای تظاهرات تعیین می‌کرد، تا ما نیز خود را برای این ملاقات به ایندور برسانیم. من و باب در بارودا، در سیصد کیلومتری جنوب شرقی ایندور قرار داشتیم. در معیار رایج آمریکا سیصد کیلومتر راه درازی نیست، اما در هندوستان فرق موضوع بسیار است. البته می‌توانستیم سوار بر جیپ تا ایندور برانیم، اما خاطره پنج ساعت راندن بین بارودا و بادوانی را هنوز به یاد داشتیم. حتی می‌توانستیم با قطار برای نُه ساعت، در کوپه‌ای که جای خواب و یا احتمالاً نشستن نداشت سفر کنیم. تنها یک انتخاب دیگر باقی می‌ماند: هواپیما. با این انتخاب از بارودا به بمبئی و از بمبئی به ایندور، یک عدد 7 کامل را در آسمان پرواز می‌کردیم. هرچند که در هندوستان، مخارج سفر با هواپیما، هر نفر 165 دلار، در مقایسه با قطار، 4 دلار، بسیار فاحش بود؛ اما من و باب توان پرداخت این تفاوت را داشتیم. بنابراین به سمت ایندور پریدیم و امیدوار بودیم کسی نپرسد چطور به آن جا رسیده‌ایم.

ایندور، مرکز تجاری ایالت مادیا پرادش، یکی دیگر از شهرهای نوظهور و حاصل دوران عصر نوین است که با هوای آلوده و ترافیک بسیار سنگین، به‌یک‌باره از خاک هندوستان روییده‌اند. ازآنجایی‌که اداره «سازمان اجراى احکام منازعات آب نارمادا» مرکز فرماندهی و نمایندگی چهار استان، در ایندور مستقر است؛ تظاهرات در این شهر برگزار می‌شد. یکی از مسئولیت‌های چندگانه سازمان، اسکان مجدد قبایل و اقوام در طی اجرای طرح‌های توسعه است. یک سال پیش‌تر، دیوان عالی کشور هند مجدداً نقش عمده‌ای به این سازمان واگذار کرد. این تصمیم آندولان را بر آن داشت که پس از گذشت چند ماه وارد میدان شده و با حمله‌ای سازمان را متصرف شود.

فهرست مطالب کتاب

پیشگفتار
فصل اول: هندوستان: مبارزه برای زنده ماندن است
1. دُم‌حِدی DOMKHEDI
2. سردار سرور SARDAR SAROVAR
3. بادوانی BADWANI
4. بارودا، دهلی‌نو و بمبئی BARODA, NEW DELHI, AND BOMBAY
5. ایندور INDORE
فصل دوم: آفریقای جنوبی: یک سد خوب
6. پاسادنا PASADENA
7. لسوتو LESOTHO
8. دهانه اکاوانگو THE OKAVANGO DELTA
9. مازولو MAZULU
10. آلتادنا ALTADENA
فصل سوم: استرالیا: یک رودخانه سلامت
11. چوویلا CHOWILLA
12. کانبرا CANBERRA
13. استرالیا AUSTRALIA
14. بامگنور BUMGENOORE
15. رود موری THE MURRAY RIVER
16. گلوگاه بارما THE BARMAH CHOKE
17. دره میتامیتا THE MITTA MITTA VALLEY
18. دریاچه تابوری TABOURIE LAKE
19. دریاچه ویکتوریا VICTORIA LAKE
20. رودخانه واکول THE WAKOOL RIVER
21. رنمارک RENMARK
22. ملبورن MELBOURNE
23. کورونگ THE COORONG
سخن پایانی
قدردانی
درباره نویسنده
مترجم