زندگینامه و کتاب‌های عزت الله فولادوند

زندگینامه عزت الله فولادوند

عزت الله فولادوند (Ezzatollah Fooladvand) در پنجم دی‌ماه سال 1314 و در خانواده‌ای علاقه‌مند به زبان فارسی در اصفهان به دنیا آمد. جد مادری وی نصرالله امیراعظم نام داشت و جد پدری او، عزیزالله خان فولادوند، رئیس ایل بختیاری فولادوند بود. پدرش، غلام‌رضا فولادوند، در دوره‌ی رضاشاه قاضی دادگستری بود. غلام‌رضا فولادوند در شهرهای مختلف در دادگستری کار می‌کرد و ارادت خاصی به زبان فارسی، به‌ویژه به شاعر برجسته‌ی ایرانی، سعدی شیرازی، داشت. وی در دوره‌ای استاندار فارس و در دوره‌ای استاندار خوزستان بود و همچنین در دوره‌ی هفدهم مجلس شورای ملی، نماینده و از طرفداران محمد مصدق بود.

عزت الله فولادوند تحصیل در دوره‌ی دبیرستان را در ایران آغاز کرد، اما پس از مدتی برای ادامه‌ی دبیرستان راهی انگلستان شد و در یک مدرسه‌ی شبانه‌روزی، مشغول به تحصیل شد. او تنها شاگرد خارجی آن مدرسه بود و سایر دانش‌آموزان همگی انگلیسی بودند. عزت الله فولادوند بر این باور است که نظم و انضباطی که همواره در زندگی‌اش دنبال کرده مدیون حضور و تحصیل در آن دبیرستان بوده است.

عزت الله فولادوند پس از اتمام دوران دبیرستان در انگلستان، راهی پاریس شد تا رؤیای پدرش را که می‌خواست پسرش دکتر شود به واقعیت تبدیل کند. اما پس از گذشت مدتی، در نامه‌ای پدرش را از انصراف از رشته‌ی پزشکی مطلع ساخت. در واقع، تغییر مسیر وی زمانی رخ داد که روزی در حال بازگشت از دانشکده‌ی پزشکی به یک کتاب‌فروشی در همان حوالی رسید و کتاب «مسائل فلسفی» برتراند راسل را خرید. او همان شب شروع به خواندن آن کرد. این کتاب تأثیر عظیمی بر عزت الله فولادوند گذاشت و وی را به فلسفه علاقه‌مند کرد. این موضوع باعث شد تا از اروپا به آمریکا سفر کند و در دانشگاه کلمبیا فلسفه بخواند. عزت الله فولادوند پایان‌نامه‌ی خود را با همراهی اساتید برجسته‌ای همچون آرتور دانتو، رابرت کامینگ و سیدنی مورگن بسر در مورد ایمانوئل کانت نوشت و برای این پایان‌نامه، نمره‌ی کامل را کسب کرد.

عزت الله فولادوند پس از اتمام تحصیلاتش به ایران بازگشت و در بخش اداری شرکت نفت مشغول به کار شد. او به مدت دو سال در جنوب ایران به سر برد و سپس به تهران منتقل شد. عزت الله فولادوند بین سال‌های 1343 تا 1359 در سمت‌های مختلفی در شرکت ملی نفت ایران و همچنین وزارت امور اقتصادی و دارایی به خدمت پرداخت.

سیر فعالیت‌های حرفه‌ای عزت الله فولادوند

عزت الله فولادوند طی سال‌های اقامتش در تهران با طاهره صفارزاده، شاعر و مترجم ایرانی، آشنا شد. صفارزاده از وی خواست تا کار ترجمه را آغاز کند و او را به مؤسسه‌ی فرانکلین معرفی کرد. فولادوند در آن مؤسسه، اثری از اریک فروم به نام «گریز از آزادی» را ترجمه کرد و برای آن ترجمه، مبلغ 4950 تومان دریافت نمود. به این ترتیب، کتاب گریز از آزادی به اولین اثر ترجمه‌ی منتشرشده از عزت الله فولادوند تبدیل شد. این کتاب به چاپ‌های بعدی رسید و جایزه‌ی ترجمه‌ی ممتاز از سازمان آموزشی و علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد در رشته‌ی علوم اجتماعی را دریافت کرد.

پس از ترجمه‌ی این اثر از اریک فروم، عزت الله فولادوند به‌سراغ دو اثر از هانا آرنت، فیلسوف آلمانی، به نام‌های «خشونت» و «انقلاب» رفت و در ادامه، به ترجمه‌ی کتاب «جامعه‌ی باز و دشمنان آن»، اثری بحث‌برانگیز از کارل پوپر، پرداخت و موجبات آشنایی فارسی‌زبانان با آثار این متفکر بزرگ را فراهم آورد.

در خلق آثار متعدد توسط عزت الله فولادوند، دو عامل بیشترین اثر را داشته‌اند: پاک‌سازی وی از شرکت ملی نفت و خروج همسر و دو دخترش از ایران و ماندگار شدن آن‌ها در آلمان به‌دلیل جنگ بین ایران و عراق. این دو اتفاق باعث شدند تا مجالی برای عزت الله فولادوند پیدا شده تا در حوزه‌ی ادبیات به تفکر، پژوهش و خلق اثر بپردازد. علی‌رغم تمامی حوادثی که در آن سال‌ها برای عزت الله فولادوند رخ داد، او در ایران ماند و به کار ترجمه‌اش ادامه داد.

از عزت‌ الله فولادوند بیش از 50 اثر ترجمه به جای مانده و تعدادی نیز در دست انتشار است. نام وی بر جلد هر کتاب مشوق خوانندگان برای مطالعه‌ی آن کتاب است و گاه، در برخی موارد، بیش از نام نویسنده‌ی اصلی، محرک علاقه‌مندان به حساب می‌آید.

بهترین کتاب‌های عزت الله فولادوند

کتاب گریز از آزادی (The Fear of Freedom): گریز از آزادی یکی از بهترین آثار اریک فروم است. این کتاب در سال 1941 برای نخستین بار به چاپ رسیده است. ترجمه‌ی این اثر توسط عزت الله فولادوند برنده‌ی جایزه‌ی ممتاز رشته‌ی علوم اجتماعی پیشرفته از یونسکو در سال 1350 شد. این اثر در واقع بازخواستی است که عناصر مخالف با رشد و پرورش انسان و انسانیت را در جهان ما به پای محاکمه می‌کشاند و با اشاره به این امر که اولین شرط تحقق اعتلای آدمیْ آزادی است، تلاش می‌کند تا دشمنان آزادی را معرفی کند.

کتاب ستارخان و جنبش مردم غیور تبریز: این اثر شرح رشادت‌های ستارخان و مردم تبریز است و نگاهی دارد به زمانی که ایران آهسته‌آهسته از سنت‌های دست‌وپاگیر عصر قاجار رها می‌شد و به‌سمت مدرنیته می‌رفت. این کتاب اثری تاریخی محسوب می‌شود که حقایق بسیاری را در مورد عصر مشروطه به رشته‌ی تحریر درآورده و برای مخاطب بازگو می‌کند.

برخی از بهترین آثار عزت الله فولادوند نظیر کتاب صوتی ستارخان و جنبش مردم غیور تبریز را می‌توانید در کتابراه بیابید.