کتاب صوتی لیلی و مجنون

مرتضی رشیدی آشجردی و علی‌اکبر احمدی دارانی در کتاب صوتی لیلی و مجنون به بازنویسی منثور و ساده‌شده‌ی یکی از بزرگ‌ترین منظومه‌های غنایی و عرفانی تاریخ ادبیات ایران پرداخته‌اند. کلام نظامی گنجوی، شاعر و ادیب صاحب‌سبک قرن ششم هجری، تا به حدی استوار و تأثیرگذار بوده است که با گذشت صدها سال، هنوز توجه پژوهشگران و علاقه‌مندان را به خود معطوف می‌سازد.

درباره‌ی کتاب صوتی لیلی و مجنون

مرتضی رشیدی آشجردی و اکبر احمدی دارانی در کتاب لیلی و مجنون (The Story of Layla and Majnun) این اثر نامدار و سترگ را بازنویسی کرده‌اند. آن‌ها بدون هیچ دخل و تصرفی در داستان اصلی، روایتی منثور از عشق بی‌نظیر لیلی و مجنون ارائه داده‌اند. موسیقی رامین‌وطن‌نیا در کنار صدای حسن همایی، این کتاب صوتی را به اثری شنیدنی تبدیل کرده است.

عشق مجنون به لیلی چنان عظیم بوده است که آوازه‌ی آن صدها سال طی کرده و به زمانه‌ی ما رسیده است. عشقی آتشین و پرسوزوگداز که نظامی گنجوی (Nizami Ganjavi) در قرن شش هجری آن را با زیباترین و بلیغ‌ترین کلمات به تصویر کشیده است. برخی پژوهشگران بر این عقیده‌اند که حکیم نظامی این منظومه را بر اساس افسانه‌ها و حکایات فولکلور عربی سروده است. ایگناتی یولیانوویچ کراچگوفسکی، پژوهشگر روسی در حوزه‌ی شرق‌شناسی و ایران‌شناسی، معتقد است نظامی برای سرودن این منظومه از شخصیت و داستانی واقعی الهام گرفته است. حال برای آشنایی با این داستان مشهور خلاصه‌ای از آن در ادامه آمده است:

قیس و لیلی در مکتبخانه به یکدیگر دل می‌بازند. عشقی سوزان که شعله‌های آن به جان دو قبیله‌ی این دو عاشق، آتش جنگ می‌اندازد. ملامت اطرافیان و سرزنش‌های خار مغیلان در عشق این دو دلداده به یکدیگر کوچک‌ترین خللی وارد نمی‌کند. اما خواستگاری خانواده‌ی قیس از لیلی ثمری جز درگرفتن جنگی خونین ندارد. فراق لیلی قیس را آنچنان شوریده‌حال و آواره می‌کند که مردمان به او لقب «مجنون» می‌دهند. خانواده‌ی لیلی او را به عقد مردی ثروتمند درمی‌آورند اما لیلی از عشق مجنون بیمار می‌شود و شوهرش را ناکام می‌گذارد. شوهر در اندوه این ناکامی جان می‌دهد اما مرگ او هم لیلی و مجنون را به وصال نمی‌رساند. ذکر و یاد حق، آفتاب ایزدی را در دل لیلی می‌تاباند و در آخرین دیدار این دو دلداده که بر مزار لیلی رخ می‌دهد، او بارقه‌ای از این نور الهی را به مجنون می‌بخشد.

شاعران بسیاری پس از نظامی به استقبال این منظومه‌ی استوار و شهیر رفتند و نظایری از آن سرودند. این سروده‌ی نظامی نه‌تنها در زبان پارسی، بلکه در دیگر زبان‌ها و فرهنگ‌های سایر سرزمین‌های خاورمیانه و آسیا نیز الهام‌بخش خلق آثار ادبی بسیاری شده است. قوت این سروده چنان است که هنوز هم هنرمندان بسیاری در شاخه‌های مختلف خلق آثار هنری از جمله نقاشی، نگارگری، ادبیات و حتی سینما از آن بهره می‌گیرند.

کتاب صوتی لیلی و مجنون برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به ادبیات کلاسیک ایران علاقه‌مند هستید، شنیدن این کتاب صوتی برای شما تجربه‌ای شیرین و لذت‌بخش رقم خواهد زد.

با مرتضی رشیدی آشجردی و علی اکبر احمدی دارانی بیشتر آشنا شویم

نویسندگان این اثر هر دو دارای مدرک دکترا در رشته‌ی ادبیات فارسی هستند. رشیدی در کرسی دانشیاری دانشکده‌ی علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد مشغول به کار، و احمدی دارانی عضو هیئت‌ علمی دانشگاه اصفهان است. این دو پژوهشگر در زمینه‌های نقد ادبی، تصحیح متون و نسخه‌شناسی فعالیت‌های بسیاری در کارنامه‌ی حرفه‌ای خود دارند. تصحیح «دستور الکاتب فی تعیین المراتب»، اثر محمد نخجوانی از جمله فعالیت‌های مهم دکتر احمدی دارانی به شمار می‌رود.

در بخشی از کتاب صوتی لیلی و مجنون می‌شنویم

چند ماهی می‌شد که مجنون کوه و دشت را به هوای وصال محبوب رها کرده بود و یادی از همراهان راه‌نشین و آواره‌اش نکرده بود. اما اکنون دوباره برگشته بود و در حالی که سرود بی‌وفایی یاران نیمه‌راهش را می‌خواند، و در دل نوفل را نکوهش می‌کرد، به کوه و صحرا سلام مهربانی می‌داد و عهد قدیمش را تازه می‌کرد. چرا که سنگ‌های بی‌جان و حیوانات بی‌زبان را بسیار همدل‌تر و همزبان‌تر از مردم بی‌درد و سنگدل می‌دید و حاضر بود تا پایان عمر در کنارشان باشد و پای از گروه همراهان سست‌پیمان بیرون بکشد. مجنون دل‌شکسته و ناامید می‌گذشت و از بخت بد شکایت می‌کرد. تا این که در میان راه چشمش به نگاه خسته و درمانده‌ی آهوانی افتاد که در دام صیادی گرفتارشده بودند و مرد صیاد به قصد کشتن آن‌ها حرکت می‌کرد. مجنون بی‌درنگ خود را به او رساند و خواهش کرد که به رسم دامیاری حیوانات بی‌گناه را رها سازد و از خون آن‌ها بگذرد.

گفتا که به رسم دامیاری / مهمان توام بدانچه داری
دام از سر آهوان جدا کن / این یک دو رمیده را رها کی
بی‌جان چه کنی رمیده‌ای را؟ / جانی‌ست هر آفریده‌ای را

دلسوزی مجنون شاید به این سبب بود که خود او هم دلی گرفتار داشت و درد بند و زنجیر را بهتر از هر کسی می‌فهمید. می‌خواست آهوان گرفتار را رها سازد تا اندکی آرامش و تسکین یابد و صیاد بی‌شفقت را به یاد صیادی که دل و جانش را در بند کرده بود بر سر مهر آورد و او را نکوهش کند که چگونه راضی می‌شود خون بی‌گناهی را بر زمین بریزد.