کتاب روانشناسی اجتماعی

کتاب روانشناسی اجتماعی، راهنمایی جامع و سودمند برای آشنایی با پیچیدگی‌های تعامل‌های انسانی و تاثیر جامعه بر افکار، احساسات و رفتارهای فردی است. دنیل سی ریچاردسون، نویسنده‌ی کتاب، مفاهیم عمیق و پیچید‌ه‌ی روان‌شناسی اجتماعی را با زبانی ساده و لحنی دوستانه در این اثر توضیح داده است. پس از مطالعه‌ی کتاب حاضر، درک کاملی از چراییِ رفتارهای خود و دیگران در موقعیت‌های اجتماعی پیدا می‌کنید و می‌توانید روابط بین‌فردیِ عمیق‌تری برقرار نمایید.

درباره‌ی کتاب روانشناسی اجتماعی

کتاب روان‌شناسی اجتماعی (Social Psychology For Dummies)،‌ منبعی برای آشنایی با سازوکارهای تاثیرگذاری جامعه بر افکار، احساسات و رفتارهای فردی است. دنیل سی ریچاردسون (Daniel C Richardson)،‌ نویسنده‌ی کتاب،‌ جایزه‌ی Provost Teaching Award را برای معرفی رشته‌ی روان‌شناسی اجتماعی در کارنامه‌اش دارد. کتاب حاضر از مجموعه کتاب‌های دامیز (For Dummies)، با لحنی ساده، دوستانه و بسیار کاربردی نوشته شده تا پیچیده‌ترین مفاهیم را نیز برای خوانندگان مبتدی به زبانی قابل فهم و بدون اصطلاحات تخصصی توضیح دهد. این رویکرد به خواننده کمک می‌کند تا بدون داشتن پیش‌زمینه‌ی خاصی در هر موضوع، به‌سرعت نکته‌های کلیدی و عملی را فرا بگیرد و بلافاصله آن‌ها را در زندگی روزمره‌اش به کار ببرد.

مطالب کتاب روان‌شناسی اجتماعی با معرفی این دانش و ابزارهای آن، آغاز می‌شود. منظور از روان‌شناسی اجتماعی، علم مطالعه‌ی چگونگیِ تأثیرگذاری حضور واقعی یا حتی خیالی دیگران بر افکار، احساسات و رفتارهای فردی است. نویسنده‌ی این اثر توضیح می‌دهد که چگونه محیط اجتماعی، گروه‌ها و تعاملات بین‌فردی، باورها، نگرش‌ها و تصمیمات ما را شکل می‌دهند. به دیگر سخن، هدف این کتاب، شناخت نیروهای اجتماعی است که پشت پرده‌ی اعمال و واکنش‌های ما در موقعیت‌های مختلف قرار دارند.

شیوه‌ی ارزیابی نگرش‌ها و اعمال در ادامه‌ی کتاب توضیح داده شده است. دنیل سی ریچاردسون، در این بخش به خواننده کمک می‌کند تا تداعی‌ها و نگرش‌های ضمنی را پیدا کرده و با ارتباطِ میان رفتار و نگرش آشنا شود. مولف در بخش بعد، پرسش قدیمیِ من کیستم؟ را مطرح کرده و پاسخی از دیدگاه روان‌شناسی اجتماعی به این پرسش داده است.

دنیل سی ریچاردسون مفاهیم مهمی درباره‌ی قدردانی از قدرتِ موقعیت، اطاعت، هم‌مسیر شدن و متقاعد کردن مردم برای تقسیم‌ کردن دارایی‌هایشان را در بخش بعدی کتاب روان‌شناسی اجتماعی گنجانده است. آشنایی با این مفاهیم به خواننده کمک می‌کند تا با درک بهتر تأثیرات اجتماعی بر رفتار افراد، به شکلی آگاهانه‌تر در موقعیت‌های اجتماعی گام بردارد و روابط مؤثرتری برقرار سازد. آموزه‌های این کتاب با معرفی شیوه‌های ارزیابی روابط، گروه‌ها و روابط، خاتمه پیدا می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی این بخش در جریان مفهوم دوست‌ داشتن،‌ عشق‌ ورزیدن و زندگی با دیگران از دیدگاه روان‌شناسی اجتماعی قرار می‌گیرد. در انتهای این کتاب،‌ 10 پرسش مهم قرار گرفته تا مخاطب کتاب با بررسی این پرسش‌ها، بیشترین بهره را از مطالب ببرد.

کتاب روان‌شناسی اجتماعی را راضیه خالقی ترجمه و انتشارات آوند دانش، چاپ و روانه‌ی بازار کرده است.

کتاب روانشناسی اجتماعی برای چه کسانی مناسب است؟

تمامی افرادی که به‌نوعی با تعامل‌های انسانی سروکار دارند و به‌ دنبال منبعی برای درک عمیق‌تر رفتار انسان در جامعه می‌گردند، به‌عنوان مخاطب‌های کتاب حاضر شناخته می‌شوند. مطالعه‌ی این اثر برای دانشجویان روان‌شناسی و علوم اجتماعی نیز سودمند به‌ نظر می‌رسد.

در بخشی از کتاب روانشناسی اجتماعی می‌خوانیم

می‌بینید که مردم چطور مایل‌اند بر اساس شخصیت افراد آن‌ها را قضاوت کنند، نه موقعیتشان. مثلاً اگر یک سیاست‌مدار اعلام کند قرار است حقوق بیکاری را حذف کنند شاید فکر کنید او از افراد فقیر خوشش نمی‌آید و شرایط پیچیده‌ی اقتصادی، معاملات سیاسی و وعده‌هایی را که قانون می‌دهد، در نظر نگیرید.

وقتی افراد در مسابقات ورزشی پیروز می‌شوند آن را به حساب توانایی و استعداد درونی خودشان می‌گذارند و سال‌ها آموزش و تمرین و تکنیک را نادیده می‌گیرند. (مثال نسبتاً مشابهی را در فصل 7 و در مبحث دیدگاه والدین درباره‌ی فرزندانشان مطرح کردم.)

همچنین می‌توانید خطای بنیادین اسناد را به‌عنوان اشتباهی در ضعیف‌ دانستن اثر یک موقعیتِ قدرتمند بدانید. در فصل 12، درمورد آزمایش آزاردهنده‌ی میلگرام سخن خواهم گفت. آزمایشی که شرکت‌کنندگان را در شایطی قرار داد که با فشردن دکمه‌ای باعث درد کشیدن یک فرد بی‌گناه می‌شدند. وقتی برای نخستین بار این آزمایش را برای سایر روان‌شناسان شرح داد، از آن‌ها پرسید به نظرشان چند نفر از این قواعد پیروی خواهند کرد؟ آن‌ها گفتند: شاید 5 درصد، اما در واقعیت 65 درصد این کار را انجام دادند.

روان‌شناسان حرفه‌ای نیز درست مانند سایر مردم، مرتکب همین خطا شدند. به‌ تصور آن‌ها، شرایط تأثیر ضعیفی بر رفتار شرکت‌کننده‌ها می‌گذارد با این توجیه که شخصیت و منش شرکت‌کنندگان، مهربانی و خوبی‌شان، مانع از آزار رساندن به فردی دیگر می‌شود؛ اما این‌طور نیست!

در فصل‌های 11 و 12، به‌ دنبال درک بهتر قدرت موقعیت‌هایی خواهم بود که القاکننده‌ی چنین رفتارهایی است.