کتاب از کوروش تا اسکندر نوشتهی پیر برایان، سفری جذاب به دل تاریخ امپراتوری هخامنشی و فروپاشی آن در مواجهه با اسکندر مقدونی است. این اثر تاریخی با رویکردی دقیق، قدرت و شکوه امپراتوری هخامنشی را از دوران تأسیس توسط کوروش کبیر تا روزهای تلخ پایانش، از جمله شکست داریوش سوم و ویرانی تخت جمشید به دست اسکندر، به تصویر میکشد. نویسنده با قلمی جادویی، تعاملات و تحولات فرهنگی این عصر را بازگو میکند و خواننده را در سفری بینظیر در صفحات تاریخ ایران و جهان همراهی میکند.
دربارهی کتاب از کوروش تا اسکندر
پیر برایان (Pierre Briant) در کتاب از کوروش تا اسکندر (From Cyrus to Alexander) به شکلگیری امپراتوری پارس یا هخامنشی و سقوط آن میپردازد؛ امپراتوریای با رهبری کوروش کبیر که از سال ۵۵۰ قبل از میلاد از جنوب ایران آغاز و به یکی از گستردهترین امپراتوریهای تاریخ تبدیل شد. این امپراتوری پهناور، از آسیای مرکزی تا مصر علیا، از رودخانهی سِند (ایندوس) تا دانوب، قلمرویی عظیم را در بر گرفت و فرهنگها، زبانها و مردم مختلف را در خود جای داد. دستاوردهای کوروش بزرگ و جانشینان او نه تنها تاریخ شرق نزدیک را دگرگون کرد، بلکه مفهوم یک دولت یکپارچه و قدرتمند را برای اولین بار در جهان به نمایش گذاشت؛ دولتی که پایهگذار تغییرات عمیق تاریخی بود و نمونهی الهامبخشی برای امپراتوریهای آینده، از جمله روم، محسوب میشود.
در کتاب از کوروش تا اسکندر میخوانیم که امپراتوری هخامنشی بیش از دو قرن دوام آورد و با مرگ اسکندر مقدونی در سال۳۳۰ پیش از میلاد به پایان رسید. آثار باستانی بازمانده از این دوران، همچون تخت جمشید، پاسارگاد، نقش رستم و مجسمههای داریوش بزرگ، همگی گواه قدرت، شکوه و تجمل بینظیر شاهان هخامنشی است. این آثار، همچنان بازدیدکنندگان را مسحور عظمت تاریخ و فرهنگ آن عصر کرده و یادگارهایی جاودان از شکوه امپراتوری هخامنشی در دل تاریخ جهان به حساب میآیند.
تاریخ هخامنشی، که زمانی تحتالشعاع شهرت مشرقزمین باستان و یونان بود، در دو دههی اخیر بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات جدید، با کنار زدن تصورات کلیشهای، از یافتههای مهمی همچون متون باستانی، شواهد باستانشناسی، سکهها و آثار تصویری بهره بردهاند. این کشفیات تازه، نوری جدید بر تاریخ هخامنشی افکنده و اهمیت فرهنگی و تمدنی آن را دوباره زنده کرده است.

نویسنده در کتاب از کوروش تا اسکندر به شکلی جامع و بینظیر، حجم عظیمی از شواهد تاریخی و باستانشناسی را گردآوری کرده و به خواننده امکان میدهد تا روند ظهور، شکوفایی و سقوط امپراتوری هخامنشی را دنبال کند. پیر برایان با بهرهگیری از مستندات تاریخی و پرداختن به پرسشهای چالش برانگیز، به تحلیلهای چندوجهی و فرضیههای جایگزین میپردازد. همچنین، این اثر دارای کتابشناسی جامع و نمایههای دقیق است که آن را به منبعی بیهمتا برای پژوهشگران و علاقهمندان تاریخ بدل کرده است.
کتاب از کوروش تا اسکندر علاوه بر روایت تاریخ امپراتوری هخامنشی، به ساختار سازمانی و مدیریتی این امپراتوری نیز میپردازد. پیر برایان به بررسی چگونگی ادارهی این قلمرو وسیع، شیوههای نوین حکمرانی و اهمیت نظامی و اقتصادی در پایدار نگه داشتن این امپراتوری بزرگ اشاره میکند. نویسنده با استفاده از منابع تاریخی و شواهد باستانشناسی، تصویری شفاف از تواناییهای مدیریتی هخامنشیان و چالشهایی که با آن روبهرو بودند ارائه میدهد و نقش این ساختار پیچیده را در دوام دو قرن امپراتوری تحلیل میکند.
آثار تاریخی بسیاری درمورد ایران باستان و هخامنشیان وجود دارد، ولی میتوان گفت که کتاب از کوروش تا اسکندر نوشتهی پیر برایان یکی از آثار ارزشمند این حوزه است و اکنون با ترجمهی فارسی توسط ژیلا افضل، مریم حدایقی، راضیه رستگاریان، لیلا زارع، آیدا صمیمی و نجمه فوق و چاپ آن به یاری انتشارات طلایه، در اختیار شما علاقهمندان به تاریخ ایران باستان، قرار گرفته است.
کتاب از کوروش تا اسکندر برای چه کسانی مناسب است؟
اگر به تاریخ ایران باستان و دوران کوروش بزرگ و فراز و نشیب امپراتوری گستردهی هخامنشیان علاقه دارید، خواندن این کتاب جامع و کامل برای شما لذت بخش خواهد بود.
در بخشی از کتاب از کوروش تا اسکندر میخوانیم
اطلاعات زیادی از استانهای مصر پس از فتح دوبارهی آن جا توسط اردشیر سوم، در اختیار نداریم؛ البته، بسیاری از مورخان کلاسیک به این مقوله پرداختهاند. با اینحال، تمام آنچه که میدانیم این است که استاندار مصر در سال 333 قبل از میلاد ساباکیس بوده است؛ اما معلوم نداشتهاند که او کی و چگونه با استاندار قبلی را که 10 سال پیش از آن با اردشیر سوم رویارو شده بود، جایگزین شد. با مراجعه به ستون یادبود استاندار، که به هفتمین سال سلطنت اسکندر پنجم بازمیگردد، تا حدودی زوایای حکومت او آشکار میشود؛ البته بازخوانی و فهم کتیبهی این بنا بسیار سخت ومشقتبار بوده است. در آن کتیبه فعالیتهای موثر استاندار «بتولمی» را توصیف کردهاند؛ به ویژه بخشش و نکوداشت معبد «ایجو». «بتولمی تصاویر و کتابهای خدایان مصری را از آسیا بازگرداند و به معبد تقدیم داشت و همچنین ملکی را که قبلاً توسط «خاباباش» آباد شده بود، به معبد واگذار نمود.» مفسران کتیبه میگویند که خاباباش چندی قبل از آن برای بازرسی دلتا و آگاهی از تمام شاخههای رود نیل که به دریا میریخت، به آنجا سفر کرده بود؛ زیرا گمان میرفت که قایقهای آسیایی در مصر متوقف میشوند. آنها همچنین یادآورمیشوند، که دشمن دیرینهی مصریان، خشایارشاه، اهدای زمینهای قبلی معبد را لغوکرده بود.
جزئیات این وقایع مشخص میکنند که سفر خاباباش به دلتا، دقیقاً همان زمانی که آنجا با هجوم نیروی دریایی سوریه تهدید میشد، انجام گرفته است. از نوع بیان و تاریخ کتیبه میتوان دریافت که خاباباش چون از حملهی ناوگانهای هخامنشی به مصر وحشت داشت، از فلسطین به دلتا رفت تا به بازرسی و بهبود سیستم دفاعی آنجا که مدخل نیل و ممفیس بود، بپردازد. اما به راستی این خاباباش مرموز در چه عصری زندگی میکرده است؟ با دانستههای اندک خود نمیتوانیم پاسخ این سوال را بیابیم؛ فقط میدانیم که او یکی از فراعنه بوده است؛ اما مشخص نیست که آیا بر تمامی مصر حکمرانی میکرده یا نه. احتمال دارد که او در زمان سلطنت خشایارشاه چنان سمتی داشته است.
بله
























