معرفی و دانلود کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا: زندگی روزمره در دو ده از بلوک زهرای قزوین

معرفی کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا: زندگی روزمره در دو ده از بلوک زهرای قزوین

کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا نوشته‌ی جلال آل احمد، حاصل سالیان دراز سفرها و رفت‌وآمد به سگزآباد و ابراهیم‌آباد قزوین است. نوشته‌های این کتاب چیزی مابین سفرنامه، جامعه‌شناسی مردم روستایی، تحقیقی در باب آداب و رسوم و جست‌وجویی در زبان و لهجه‌ی مردم آن منطقه است. تمام این موارد با نقل خاطرات نویسنده از سال‌های اقامت‌های چندماهه در آن مناطق در هم آمیخته است.

درباره‌ی کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا

جلال آل احمد در کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا سعی دارد تصویری بی‌پیرایه از جغرافیا، زبان و زیست روزانه‌ی مردم منطقه‌ی بلوک زهرا، ترسیم کند. با ازدواج خواهر نویسنده با یکی از طلاب علوم دینی قم، نخستین‌بار پای جلال در کودکی به این منطقه باز شد. اولین داماد خانواده‌ی آل احمد، اصالتا اهل ابراهیم‌آباد بود و پدرش، شیخ روح‌الله، از آخوندهای ده بلوک زهرا، مدتی می‌شد که به ده مجاور، سگزآباد رفته بود و می‌خواست که پسر، به جای پدر، به‌عنوان آخوند آن منطقه برگزیده شود.

این اتفاق، پای جلال را به این منطقه گشود و زمینه‌ساز حضور گاه به گاه او در بلوک زهرا گشت. خواهر جلال همراه با همسرش در سگزآباد ماندند و صاحب فرزندان شدند و برای زمانی طولانی، جلال کوچک همراه با خانواده و بعدتر تنهایی برای دیدن خواهر، به این منطقه می‌آمد. این رفت‌وآمدهای مداوم و حضورهای مقطعی کم‌کم او را به نوشتن درخصوص این منطقه و مردمش واداشت و یادداشت‌های پراکنده‌ای را طی سالیان جمع‌آوری کرد. نوشته‌هایی که در نهایت به خلق کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا منجر شدند.

تصویر زندگی روستایی با کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا

سگزآباد و ابراهیم‌آباد که در اصطلاح اهالی، سزگوه و برموه خطاب می‌شوند، از ده‌های بلوک زهرا هستند و به فاصله‌ی چند کیلومتری از هم در دامنه‌ی شرقی کوه رامند قرار دارند. این دو ده برخلاف دیگر ده‌های این منطقه که زبانشان ترکی آذربایجانی است، به لهجه‌ای سخن می‌گویند. جلال آل احمد در کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا نشر ارس می‌گوید که خود اهالی این منطقه، این لهجه را تاتی می‌نامند که می‌تواند یکی از لهجه‌های قدیمی زبان فارسی باشد و شاید از زبان قدیمی قوم‌های ماد هم چیزی در آن باقی مانده باشد.

جلال آل احمد در کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا اذعان می‌کند که در این کتاب قصد قضاوت یا ارائه‌ی تحلیلی جامعه‌شناسانه نداشته، او لهجه‌شناس نیست و در این کتاب به قول خود نه با مردم‌شناسی میانه‌ای داشته و نه با اقتصاد و امور مربوط به آن. بلکه سعی کرده که با دقت و نگاهی اندکی عمیق‌تر از معمول، نوشته‌هایی فراهم آورد از زیست روزمره و تکاپوی مردم روستا در مواجهه با چالش‌های عدیده‌ای که هر روز پیش رویشان قرار می‌گرفت. او از آداب‌ورسوم مردم روستا گفته، از سوگ و سرور گرفته تا لغات و قصه‌ها و اصطلاحات مختلفی که به‌طور روزانه در سطح روستا شنیده می‌شود.

با خرید کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا با اثری مواجه می‌شوید که سعی دارد با وصف جزئیات مرتبط با جغرافیا، گویش تاتی، زندگی و درگیری‌های مردم منطقه‌ی ابراهیم‌آباد و سگزآباد، تصویری بی‌واسطه از زیست مردم آن منطقه برای شما ترسیم کند. این کتاب توسط نشر ارس منتشر شده است.

کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا برای شما مناسب است اگر

• به سفرنامه‌ها و شرح زندگی مردم روستایی علاقه دارید.
• می‌خواهید درخصوص زندگی مردم ده‌های منطقه‌ی بویین‌زهرا در نیمه اول قرن چهاردهم شمسی بیشتر بدانید.
• از علاقه‌مندان دیگر آثار این نویسنده هستید و به دنبال مطالعه‌ی اثری متفاوت از او هستید.

در بخشی از کتاب تات نشین‌های بلوک زهرا: زندگی روزمره در دو ده از بلوک زهرای قزوین می‌خوانیم

در زمان‌های خیلی قدیم پادشاهی بوده است خونخوار که تصمیم می‌گیرد همه‌ی آبادی‌ها را ویران کند و مردمان را بکشد. اسم این شاه (تات) بوده ‌است و با این علامت که روی کلاه‌خود او و اطرافیانش دو شاخ بوده. (آیا این همان ذوالقرنین نیست؟) وقتی شاه و سربازانش به حوالی «زهرا» و «خمسه» می‌رسند اهالی دهاتی که امروز به تاتی حرف می‌زنند حقه‌ای سوار می‌کنند و هر‌کدام کلاهی از آن نوع برای خود درست می‌کنند و سر می‌گذارند و می‌روند پیشباز. و هدایا و قربانی‌ها. و خودشان را از آن‌ها می‌دانند. و به این طریق از کشتار و خرابی نجات می‌یابند. به این طریق دهات و املاک آن نواحی به صلح و سلام ملک طلق شاه می‌شود و در هرکدام از آن‌ها چند نفری از نزدیکان و بستگان شاه سکونت می‌گزیند و کم‌کم زیاد می‌شوند و زبانشان رسمی می‌شود و خودشان هم جای دیگران را می‌گیرند.

درباره‌ی اصطلاح «سگز‌آباد» نیز افسانه‌ی دیگری در افواه هست. گرچه در لهجه‌ی محل این اسم به صورت «سزگوهSezgowa - یا سزه‌جوه-Sezjowa» نسبت آن به «سزگویج» می‌آید، اما شاید به تأثیر از آنچه اهالی ترک‌زبان دهات اطراف معتقدند این اسم را «سکیزآباد» نیز می‌دانند که از (سکیز= هشت‌) ترکی و (آباد) فارسی ترکیب شده است. و معتقدند رستم یک‌دست روزگاری با هشت پسرش به آن نواحی آمده و هر یک از آن‌ها را به آباد‌کردن قسمتی از ده گماشته؛ ‌و به این مناسبت است که ده را هشت‌آباد می‌دانند. و برای این نام‌گذاری قراینی هم در دست دارند. مثلاً اسم رستم‌آباد که بر یکی از دهات ترک‌زبان همسایه اطلاق شده. اما پیداست که این تعبیر بسیار لوسی است از یک واقعیت تاریخی. چون با‌توجه‌به اسامی دهات اطراف «سگز‌آباد» همچون «رستم‌آباد» - «رودک» - «اسفرورین» - و «ماشگین» صرف‌نظر از اینکه ترک‌اند یا تات می‌توان استنباط کرد که محتملاً این‌همه، اسامی کهنی است که اقوام باستانی از شرق ایران با خود به این نواحی آورده‌اند.

فهرست مطالب کتاب

1: آشنایی با محل
2: کلیات
3: آب و ملک
4: کار و بار
5: خانه و زندگی
6: سوگ و سرور
7: افسانه و متل
بازی‌های کودکان
8: لهجه
چند نکته از دستور تاتی
صرف چند فعل