کتاب اصول کارگردانی سینما: فیلم خود را قبل از فیلم برداری ببینید

اثری برجسته برای عاشقان کارگردانی! نیکولاس تی. پرافیز در کتاب اصول کارگردانی سینما روش‌هایی حرفه‌ای به شما ارائه می‌دهد که با به کار بردن آن‌ها می‌توانید فیلم خود را قبل از فیلم برداری ببینید. یعنی زمانی که فیلمنامه را به عنوان طرحی اولیه در اختیار دارید با تکنیک‌های اصولی این کتاب می‌توانید عناصر فیلنامه را تحلیل و آن را به یک داستان بصری تبدیل کنید تا در کارگردانی آن موفق‌تر باشید.

درباره کتاب اصول کارگردانی سینما

انسان همیشه به روایت شدن نیاز دارد. این نیاز، در پیشرفت بسیاری از فرهنگ‌های دنیا و شاید حتی پیشرفت خود انسان نیز نقش پررنگی داشته است. به دلیل قضیه نیاز به زنده ماندن، مغز انسان به شکلی ساخته شده که نسبت به محرک‌های ورودی حساس است. از هزاران سال پیش تاکنون هر یک از انسان‌ها به شیوه‌ی خود به داستان‌سازی مشغول بوده‌اند.

نیکولاس تی. پرافیز (Nicholas T. Proferes) در سراسر کتاب حاضر بر قصه‌گویی به شیوه‌ی کلاسیک تاکید دارد؛ او ابزارهایی را به شما ارائه می‌دهد که با استفاده از آن‌ها می‌توان در پرداخت هر داستانی مهارت پیدا کرد. پرافیز به عنوان کارگردان، تدوین‌گر، فیلمبردار، تهیه کننده و معلم به مدت سال‌ها فعالیت کرده است و چکیده‌ی تجربیات چندین ساله خود را در کتاب اصول کارگردانی سینما پیش روی ما می‌گذارد. او به مدت بیست سال در کارگاه‌های کارگردانی تدریس کرده که در طی آن دانشجویانش به ساخت صدها فیلم‌ پرداخته‌اند.

کتاب اصول کارگردانی سینما (Film Directing Fundamentals) اثری منحصر به فرد در بین دیگر کتاب‌های کارگردانی محسوب می‌شود که ما را با جنبه‌های مفهومی این حرفه آشنا می‌کند. یک فیلمنامه به عنوان نمونه در کتاب قرار داده شده است که تکنیک‌ها را به وسیله‌ی آن توضیح می‌دهد. در بخش اول به یاد گرفتن طراحی پرداخته می‌شود که شامل شش فصل است. در این فصول از مباحثی چون درآمدی بر زبان و دستور زبان فیلم، آشنایی با عناصر نمایشی نهفته در فیلم‌نامه، سازمان‌دهی ماجرای نمایشی در صحنه‌ی نمایشی، چینش، دوربین و... صحبت می‌شود.

پرافیز بخش دوم کتاب را با ساختن فیلم شما آغاز می‌کند و به موضوعاتی چون خط‌‌وربط یابی متن‌ها، علامت‌گذاری متن فیلم‌برداری با دوربین‌گذاری‌ها، کار با بازیگران، مسئولیت‌های مدیریتی کارگردان، مرحله‌ی پس از تولید و... می‌پردازد. بخش سوم کتاب حاضر یادگیری حرفه کارگردانی از طریق تحلیل فیلم را شامل می‌شود که به فیلم‌های مطرح کارگردان‌های شاخصی چون آلفرد هیچکاک، پیتر ویر، فدریکو فلینی، بیلی وایلدر، مایکل من و... پرداخته می‌شود و مباحثی مانند سبک‌ها و ساختارهای نمایشی، فیلم‌برداری بدون فیلمنامه، تمرین‌های کارگردانی و... بررسی می‌شوند.

نکوداشت‌های کتاب اصول کارگردانی سینما

- این کتاب شغل واقعاً پیچیده کارگردانی را قابل درک و مهمتر از همه قابل انجام می‌کند. (Focus)

- برای کارگردان مشتاق که به دنبال توسعه هنر خود هستند، کتاب اصول کارگردانی سینما گامی در جهت درست خواهد بود. (کرت پاتریک ترنر)

- فقط استعداد خود را به ارمغان بیاورید و کمی شانس اضافه کنید، بقیه را در این کتاب خواهید یافت. (میلوس فرمن، کارگردان)

- من از سادگی‌ای که پروفسور نیکولاس تی. پرافیز ایده‌های پیچیده را توضیح می‌دهد شگفت‌زده شده‌ام. کتاب اصول کارگردانی سینما نه تنها برای کارگردانان فیلم، بلکه برای بازیگران و هر کسی که علاقه‌مند به خلق هنر دراماتیک است، ارزشمند است. (آندری سربان، کارگردان بین المللی تئاتر و اپرا، و استاد بخش تئاتر دانشگاه کلمبیا)

کتاب اصول کارگردانی سینما مناسب چه کسانی است؟

دانشجویان کارگردانی و علاقه‌مندان به این حرفه جذاب از خواندن کتاب اصول کارگردانی سینما بهره فراوان خواهند برد.

در بخشی از کتاب اصول کارگردانی سینما می‌خوانیم

حرفه‌ای‌های صنعت سینما معمولا نمی‌گویند نما یک جمله است. اما در فراگیری هر زبان بیگانه، باید ابتدا به زبان مادری خود فکر کنیم تا بتوانیم چیزی را که می‌خواهیم به آن زبان بیگانه بگوییم قاعده‌بندی کنیم، همان اصول در فراگیری حرف زدن به زبان فیلم نیز صادق است. پیش از این که مجموعه واژگانی بصری ایجاد کنید، بهتر آن است که معنای ضمنی هر نما را در قالب یک تشبیه کلامی (به نثر و دستور زبان مادری خود) قاعده بندی کنید تا کمک کند ایماژهای بصری مترادف آن را نیز پیدا کنید. در عین حال، این مهم را هم فراموش نکنید که فیلم، برخلاف کلمات فیلمنامه، بر پرده به صورت یک سری تصاویر بیان می‌گردد که، وقتی در یک سکانس با هم می‌آمیزند، معنائی می‌دهند که از معنای تک تک آن واژه‌ها فراتر است. مرحوم استفن شارف هم کار پیشین من در کلمبیا، در کتاب خود عناصر سینما نوشت:

وقتی «نحو» سینمایی دقیقی به کار رفته باشد، تماشاگر درگیر روندی فعال می‌شود و حلقه‌های زنجیره‌ی پیوسته‌ی نماها را دنبال می‌کند، نه فقط به خاطر این که حلقه‌ها رابطه‌ی منطقی و هم‌بسته با هم دارند، بلکه نوعی همدلی خاص سینما هم پیدا می‌کند. معجون حاصل مفهوم سینما را روشن می‌کند - آمیزه‌ائی از احساس و ادراک فکورانه یا نهانی، که توانایی تماشاگر را در واکنش به یک زبان سینمایی ساخت‌مند به کار می‌گیرد... بیان مفهوم موردنظر فیلم در نحو سینمایی تنها از طریق مضمون سطحی نماها نیست، نوع پیوند این نماها و ارتباط متقابل‌شان نیز در این مهم دخیل است.