بله
آیا اختلافات دینی ریشه‌ی اصلی نزاع‌های امروز میان یهودیان، مسیحیان و مسلمانان شده است؟ آنتون وسلز دین پژوه و استاد دانشکده‌ی الهیات دانشگاه آمستردام در کتاب تورات، انجیل، قرآن تفاهم و تضادهای این سه دین ابراهیمی را بررسی کرده و با ارائه‌ی استدلال‌هایی نشان می‌دهد که آن‌ها ریشه‌ای مشترک دارند.
درباره کتاب تورات، انجیل، قرآن:
در طول تاریخ، مردم دنیا را با نام‌های مختلف به دو دسته تقسیم کرده‌اند. در سدۀ بیستم این تقسیم به نزاع شرق و غرب مشهور شد و از زمان سقوط دیوار برلین در 1989، پاره‌ای به‌عمد آن را اسلام دربرابر غرب نامیدند و نظریۀ «برخورد تمدن‌ها» به‌سرعت بر ضد مسلمانان رواج یافت. جورج بوش، رئیس‌جمهور وقت امریکا، جنگ خود را پس از حملات یازده سپتامبر، «جنگ ضد ترور» و جنگ صلیبی نامید.
درمقابل، گروه‌هایی با نام‌های مختلف مثل القاعده و داعش شکل گرفتند که مدعی بودند به دنبال جنگی مقدس، یا به تعبیر خودشان «جهاد» با غرب یا «صلیبیون»اند. هر دو طرف گاهی برای توجیه اعمال خویش به تورات، انجیل و قرآن و به متونی که به پیش‌بینی حوادث آخرالزمان می‌پردازند، تمسّک می‌کنند. به‌زعم بوش، جنگِ عراق اساساً ماهیتی دینی داشت. او بر این اعتقاد بود که حمله به عراق تحتِ حکومت صدام حسین، تحقق پیشگویی کتاب مقدس است و او به مشیت الهی انتخاب شده تا آن را مدیریت کند. این تلقی باعث تقویت این گمان در میان مردم خاورمیانه شد که امریکا درصدد به‌راه‌انداختن جنگ صلیبی دیگری ضد اسلام است.
بسیاری در غرب مدعی‌اند که اختلافات دینی ریشه اکثر نزاع‌های امروز جهان هستند. بسیاری از مسلمانان و مسیحیان طرف مقابل را دشمن خود می‌پندارند و خواهان اِعمال خشونت‌اند. گرایش‌هایی وجود دارد که خواهان ممنوع‌کردن قرآن و کتاب مقدس‌اند. اما آیا ریشه‌ی این نزاع قدرت و دشمنی سیاسی در متون این کتب آسمانی است؟ پیام متون مرتبط با حوادث آخرالزمان چیست؟ امروزه چطور می‌توان روابط عمیق انسانی را با کتاب‌های آسمانی مثل قرآن، تورات و انجیل تفسیر کرد؟ این مطالب از کجا آمده‌اند و چه معنایی دارند؟ کتاب تورات، انجیل، قرآن (The Torah, the Gospel, and the Qur'an) به تمامی این سوالات پاسخ خواهد داد.
آنتون وسلز (Anton Wessels) بر این باور است که این سه کتاب علت اساسی این درگیری‌ها نیستند، بلکه برعکس این کتاب‌ها می‌توانند به حل این مناقشه‌ها کمک کنند. بنابراین از یهودیان، مسیحیان و مسلمانان می‌خواهد که به پیام کتاب‌های مقدس گوش فرا دهند و بیاموزند که چگونه از پیام مشترک آن‌ها برای ترمیم دنیای آسیب‌دیدۀ خود و رهاسازی آن از این آسیب‌ها استفاده کنند.
نکوداشت‌های کتاب تورات، انجیل، قرآن:
- فقط یک محقق فرهیخته، عالی و منتقد مانند آنتون وسلز می‌توانست چنین عناصر به ظاهر متفاوتی را به گونه‌ای درخشان و روشنگرانه گرد هم آورد. این سفر منسجم ما را دعوت می‌کند تا دیدگاه‌های خود را در مورد حقیقت، تاریخ، وحی و حتی خدا مورد ارزیابی مجدد قرار دهیم. مثل همیشه، وسلز چشم اندازهای جدیدی را به روی شما می‌گشاید. من این کتاب را به هر کسی که علاقه‌مند به جهانی صلح آمیز و عادلانه است توصیه می‌کنم. این کتاب از نظر فکری محرک و یکی از امیدوارکننده‌ترین کتاب‌ها در دوران ما است. (چارلز امجدعلی، مدرسه علمیه لوتر)
- منبع مفید و قابل توجهی برای خواندن تورات، انجیل و قرآن در رابطه با یکدیگر و متمرکز بر سؤالات محوری است. خواننده درباره متون قرآنی، کتاب‌های مقدس و مباحث. کتاب تورات، انجیل، قرآن نوع تفکر و گفتگویی است که امروز برای ایجاد روابط سازنده و مسالمت آمیز در سراسر مرزهای مذهبی خود به شدت به آن نیاز داریم. (مدرسه علمیه هارتفورد)
کتاب تورات، انجیل، قرآن مناسب چه کسانی است؟
این کتاب به محققان و پژوهشگران حوزه ادیان پیشنهاد می‌شود.
در بخشی از کتاب تورات، انجیل، قرآن می‌خوانیم:
نام بابِل، هم تصویری مثبت و هم تصویری منفی به ذهن متبادر می‌سازد. جنبه‌های مثبت و بهشت‌گونۀ آن، باغ‌های معلق و دیوارهای بی‌نظیر شهر است و جنبۀ منفی آن، برج بابِل نماد غرور. از دید یهودیان، این شهر و برج آن، گواهی بر آن غرور بودند. نام بابِل هرچند درحقیقت، از نامی بابلی اکدی به معنای «باب خدایان» گرفته شده، اما به روایت سفر پیدایش (11: 9) ریشۀ آن واژۀ عبری «آشفتگی» است. در سنت مسیحی نیز با «روسپی بابِل» (مکاشفه: 17) و ضد مسیح مرتبط است.
تا به امروز، افسانۀ بابِل بر حقیقت آن پیشی گرفته است. گرچه افسانۀ بابِل با سناریوی بابِلی بردگی، ستم و بیگاری سروکار دارد، حقیقت بابِل با این سناریو متفاوت است. برای مثال، در دورۀ تبعید بابِلی، هیچ دستگیری جمعی‌ای صورت نگرفت، اما گروهی نخبه را به‌اجبار از سرزمینشان به شهری تبعید کردند که پیروز میدان در آن زندگی می‌کرد؛ کاری که در آن زمان رایج بود. اکتشافات باستان‌شناسانه و تاریخی نشان می‌دهد که بابِل محیطی چندفرهنگی و لیبرال داشته است. در بابِل چندملیتی، با اقلیت‌های متعدد همدلانه رفتار می‌شد و نمونه‌ای از آن، اجازۀ تداوم سنت یهودی و حفظ هویت دینی آنان است. اما در سنت مسیحی، اسارت بنی‌اسرائیل، استعاره‌ای مهم برای تعقیب و شکنجه، بردگی، ظلم و خشونت شده است.
باید این نکته را خاطرنشان کرد که این داستان‌ها دربارۀ بابِل، مانند فیلم‌های کوتاه نمایشی است. از همان روزهای نخستین مسیحیت، از طریق کتاب مقدس، بابِل در اروپا و در تخیل و خودآگاه جهانی از جایگاهی محوری برخوردار شد. این تصویر برای هزاران سال بدون تغییر باقی ماند: بابِل صحنۀ آخرالزمان و جایگاه پادشاهانی چون بختنصر دوم، ویرانگر اورشلیم (587ق‌م)، و بسیار هولناک تصور شد. هر فیلم کوتاه، تاریخچه‌ای از تأثیر خود در دوهزار سال اخیر داشته و پیوسته بازتاب‌دهندۀ زمانه‌ای بوده که در آن ظهور کرده است.
