کتاب روش‌های نوین ارزشیابی در دوره ابتدایی

کتاب روش‌های نوین ارزشیابی در دوره ابتدایی، راهنمایی ارزشمند برای معلمان ابتدایی است تا الگوی ارزشیابی یادگیری را در چارچوب برنامه‌ی درسی پیاده نمایند.

این سؤال‌ها همواره برای دانش آموزان وجود دارد که «چرا مورد ارزشیابی قرار می‌گیرند» و «چرا آنان در ارزشیابی یادگیری خودشان حضور می‌یابند». در بسیاری از موارد این سؤال‌ها در ذهن معلمان هم جریان دارند: «ارزشیابی به دانش آموزان چه کمکی می‌کند؟» و «کی و چگونه باید ارزشیابی را انجام داد؟» امروزه در کنار دانش آموزان و معلمان، برای متخصصان تعلیم و تربیت هم این سؤال مطرح است که «چگونه باید ارزشیابی را در مدارس جا انداخت و به چه شیوه‌هایی باید آن را انجام داد».

برخی سؤالات مورد اشاره در بالا، سؤالات به جا و درستی هستند و برخی دیگر از بدفهمی‌های مربوط به ارزشیابی و تعلیم و تربیت ناشی می‌شوند. از جمله برداشت‌های نادرست می‌توان به یکسان یا برابر دانستن ارزشیابی با آزمون اشاره کرد. ارزشیابی جریانی مستمر در امر یاددهی - یادگیری است. دسته‌ای از اطلاعات که از آزمون‌ها به دست می‌آید، در ارزشیابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بنابراین ارزشیابی همان آزمون با آزمودن نیست. از سوی دیگر، ارزشیابی تعیین نمره برای یادگیری با توان یادگیری دانش آموز هم نیست. در این معنا، نمره فقط یکی از ابزارهای نشان دادن نتیجه تلاش دانش‌آموز در یادگیری است.

ارزشیابی امری نیست که فقط به معلم مربوط باشد و همچون یاددهی - یادگیری فرایندی دوسویه است؛ عمل ارزشیابی می‌تواند دو جانبه (بین معلم و دانش‌آموز) و چندجانبه (میان معلم، دانش‌آموز، والدین، اولیاء مدرسه) و بین دانش‌آموز و یک استاندارد باشد.

کتاب حاضر در واقع راهنمای ارزشمندی برای ارزشیابی یادگیری در چارچوب برنامه‌ی درسی دوره ابتدایی و آگاهی از شیوه‌های ارزشیابی اثربخش است.

در بخشی از کتاب روش‌های نوین ارزشیابی در دوره ابتدایی می‌خوانیم:

وقتی دانش‌آموزان به کار خود با دیدی تأملی می‌نگرند، جنبه‌های خوب آن و جنبه‌هایی را که باید بهبود یابند تعیین می‌کنند و در پی خودارزیابی، اهداف یادگیری شخصی برای خود تنظیم می‌کنند، در حقیقت به خودارزیابی دست زده‌اند. خودارزیابی شامل فراشناخت فرایند آگاه بودن و تأمل درباره یادگیری خود است. مهارت‌های خودارزیابی شامل سؤال کردن مؤثر، تأمل، حل مسئله، تجزیه و تحلیل تطبیقی و توانایی اشتراک عقاید به روش‌های مختلف است.

دانش آموزان با سطوح توانایی مختلف و در تمام حوزه‌های یادگیری می‌توانند از خودارزیابی استفاده کنند. به اقتضای سن دانش آموزان، خودارزیابی می‌تواند در دوره ابتدایی و در موضوعات مختلف مورد استفاده قرار گیرد. بحث‌های کلاسی، موقعیت‌های گروهی یا گفت و گوهای تک به تک، همه برنامه‌های خود ارزیابی هستند.