کتاب از درون اخوان المسلمین: دین، هویت و سیاست

کتاب از درون اخوان المسلمین: دین، هویت و سیاست نوشته‌ی خلیل العنانی به اخوان‌المسلمین مصر می‌پردازد و با نگاهی نو بر پویایی، فرآیندها و تعامل­‌های داخلی این گروه تمرکز دارد.

اخوان المسلمین یک جنبش سیاسی اسلام‌گرای مربوط به اهل سنت است و این جنبش در بسیاری از کشورهای عرب طرفدار دارد. اخوان المسلمین بزرگترین گروه سیاسی اهل سنت محسوب می‌شود. خلیل العنانی (Khalil Anani) در کتاب از درون اخوان‌المسلمین: دین، هویت و سیاست (Inside the Muslim Brotherhood) به فعالیت‌های این گروه در کشور مصر می‌پردازد. خلیل العنانی این کتاب را با مطالعه و تحقیق در طول یک دهه نوشته است و بنا بر گفته‌ی نویسنده این کتاب سفری اکتشافی به دنیای درونی گروه اخوان‌المسلمین محسوب می‌شود. مسئله‌ی کلیدی این کتاب بررسی این نکته است که چگونه یک فرد، اخوانی می­‌شود و چگونه پیوند خود را در زندگی روزمره نشان می­‌دهد. پاسخ به این پرسش، حقایق زیادی را درباره هویت اخوان آشکار می‌کند.

در بخشی از کتاب از درون اخوان‌المسلمین: دین، هویت و سیاست می‌خوانیم:

جالب است که با وجود پیچیدگی ساختار سازمانی اخوان، این ساختار فاصله‌ای زیاد از ساختار ایستا یا متصلب دارد. درواقع، همان‌گونه که در فصل‌های آینده شرح خواهم داد این ساختار، منعطف، جامع و انطباق‌پذیر است و به اخوان در به‌کارگیری، حفظ و شبیه‌سازی اعضای خود از طبقه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و حرفه‌ای و جغرافیایی کمک می‌کند و همه آن‌ها را زیر چتر جماعت، یک‌پارچه می‌کند.

پارادایم جامعه نتیجه فرآیندهای پیچیده آموزش و شبکه‌سازی اجتماعی است. اخوان به عنوان یک جنبش اجتماعی به تخصیص منابع، بسیج افراد و تعیین چارچوب‌های ایدئولوژیک و پیوند اعضا با یکدیگر و تقویت تعهد آن‌ها می‌پردازد و به شکل مستمر بر شبکه‌های اجتماعی، روابط فامیلی و پیوندهای مذهبی به منظور گسترش رأی‌دهندگان خود سرمایه‌گذاری می‌کند. پارادایم جماعت‌محور، هویت جمعی اخوان است و به عنوان بنیان فعالیت و یگانگی آن عمل می‌کند. البنا و رهبران بعدی اخوان همواره بر اهمیت حرکت به عنوان یک گروه یا جنبش، جامعه، تأکید می‌کردند؛ درواقع، ساختار سازمانی اخوان بر ایده جمع‌گرایی یا «جماعت» بودن پایه‌گذاری شده است.