کتاب فرهنگ مطالعه در ایران؛ فرصتها و تهدیدها نوشتهی عصمت مومنی و ابوالقاسم عیسی مراد، با بررسی وضعیت مطالعه در ایران و به کمک دانش متخصصان و علاقهمندان ادبیات و زبان مشترک میکوشد تا راهکارهایی جهت ارتقای فرهنگ مطالعه ارائه نماید.
انسان در تمام طول حیات خود کنجکاو است و در پی شناخت بیشتری از خود، دیگران، محیط، آرا، عقاید و اندیشهها بوده، مطالعه یکی از راههای تحقق این آرمان است. اهمیت و ضرورت فرهنگ مطالعه بر کسی پوشیده نیست. حضور در عرصههای علمی، پژوهشی و فرهنگی افقهای روشنی را برای جوامع انسانی ترسیم میکند که در این اثر به برخی از ضرورتها و اهمیت موضوع اشاره شده است.
اقبال از مطالعه و پاسخ به این نیاز معنوی امری ذاتی است و انسانها برای پاسخ به آن تلاش میکنند و برای به روز شدن در حوزهی تخصصی، فرهنگی و اجتماعی خود نیاز به مطالعه دارند، بنابراین نگاه تخصصی و فرهنگی میتواند راهگشا باشد. نتایج پژوهش در حوزههای مختلف، فرهنگ مطالعه شما را نسبت به رویدادها و پدیدههای علمی، فرهنگی و اجتماعی کارآمدتر مینماید و از طرفی نگاه بین رشتهای را گسترش میدهد و علوم مختلف را به طریق سیستمی به خدمت میگیرد تا تولید علمی مناسبی داشته باشند و یافتههای جدید تطبیقی را بر اساس نظامهای تعلیم و تربیت جهان ارائه میدهد.
بحث دربارهی مطالعه و خواندن همواره بوده است و تعاریف متعدد و متفاوتی از این دو واژه وجود دارد. اینکه مطالعه چیست؟ وچه تفاوتی با خواندن دارد؟ خود مسألهای است که جای تأمل و بررسی دارد. اما روشن است که روح انسان نیاز به استراحت دارد و عدم تعادل روحی موجب عدم تعادل جسمی میشود. بدین منظور با مطالعهی فرصتها و تهدیدهای محیطی میتوان تعاملات خود با دیگران را مدیریت کرد و بهتر خود را با محیط سازگار نمود.
بنابراین میتوان گفت مطالعه، فرد را کارآمد ساخته تا به یک زندگی علمی، تجربه شده و یا یک زندگی برتر و متعالیتر دست یابد و از زندگی سنتی خارج کند. علاوه بر این، باعث گشوده شدن منشاء تغییرات و دگرگونیهای ناپیدایی است که بر تفکر، هوشیاری، ادراکات، حافظه و... اثر میگذارد و سبب تعالی بخشیدن قوای فکری میشود.
در بخشی از کتاب همایش ملی فرهنگ مطالعه در ایران میخوانیم:
بهرهمندی مؤثر و هدفمند از اطلاعات، حضور با نشاط در جهان ارتباطات و تعامل پویا با رسانههای مبتنی بر فناوری اطلاعات و گذر از چالشهای در پیش رو، نیازمند مجهز شدن به مهارتها و قابلیتهای جدیدی است که تحت عنوان «سواد اطلاعاتی» شناخته شده است. سواد اطلاعاتی به مجموعه توانمندیهایی اطلاق میشود که «افراد به کمک آن» میتوانند تشخیص دهند که چه موقع به اطلاعات نیاز دارند و به جایابی، ارزیابی و استفاده مؤثر از اطلاعات مورد نیاز مبادرت ورزند» (انجمن کتابداری آمریکا 1989).
سواد اطلاعاتی قابلیتی کلیدی برای مطالعه مستقل، خودآموزی در یادگیری و یادگیری مادامالعمر است. در این میان داشتن مهارتهای تفکر انتقادی و تحلیلی به عنوان زیر بنای سواد اطلاعاتی، نقش اساسی در مطالعه هدفمند و مفید دارند. بنابراین اگر در جامعه دانش مدار امروز، ابزار مطالعه مفید را مجهز بودن به مهارتهای سواد اطلاعاتی بدانیم، سخنی به گزافه نگفتهایم؛ زیرا در شرایط امروز امکان مطالعه هر منبعی وجود ندارد و از انتخاب تا دستیابی به اطلاعات با هر هدفی، ناگزیر از مجهز شدن به مهارتهای سواد اطلاعاتی هستیم.
بله

















