کتاب چرند و پرند

کتاب چرند و پرند، را می‌توان نقدی اجتماعی‌، سیاسی و مذهبی‌ دانست که علی اکبر دهخدا نسبت به جامعه امروزی  بیان می‌کند.

«علی‌اکبر دهخدا» به عنوان نویسنده و یا روزنامه‌نگاری طنزنویس و به عنوان صاحب‌ اثر بزرگ‌ترین فرهنگ لغت فارسی، شهره خاص و عام است. کما این‌ که چه در کتب و مقالات فراوان از اساتید بزرگ ادبیات فارسی و حتی اندیشمندان اجتماعی و سیاسی و چه در صفحات مجازی که این روزها در دسترس همگان قرار دارد از ایشان بسیار گفته شده است. 

آری! درست است که موضوعات مطرح‌ شده در کتاب چرند و پرند مربوط به زمانی ما بین پیروزی انقلاب مشروطه و شروع استبداد صغیر بوده و شاید به ظاهر با گذر زمان اهمیت خود را از دست داده، اما دغدغه‌های مطروح در آن همچنان به قوت خود باقیست و شاید ریشه خیلی از مشکلات امروز را بتوان در آن یافت. اوج جهالت و پشت‌ کردن به علم و انواع خیانت‌ها به کشور و مردم، به نام دین و نظام و دولت، واقعاً به طرز گزنده‌ای در کتاب چرند و پرند آمده، طوری‌ که در لحظاتی آدم نمی‌داند گریه کند یا بخندد. 

اما گذشته از این موضوع، نمی‌توان اهمیت ادبی و طرز بیان و قلم پر قدرت دهخدا را که همواره ارزش خواندن دارد را در نظر نگرفت. کتابی که جای خندیدن، جای فارسی یادگرفتن، جای غصه‌خوردن بر احوالات روزنامه‌نگاری و نویسندگی ممکلت، جای دیدن اولین ریشه‌های دقیق داستان فارسی، جای یادگرفتن ظنز غریب مستتر در زبان گفتاری و... را در دل نهفته دارد. 

این مجموعه داستان‌های‌ کوتاه، اعلامیه‌ها، تلگراف‌ها و گزارش‌های خبری که‌ مشکلات آن دوره از کشور را با لحنی طنزگونه و جذاب به تصویر می‌کشد (و چقدر هم تصویر آشنایی است)، اطلاعات تاریخی زیادی هم از آن برهه تاریخ عرضه می‌دارد که با بررسی و درک آن‌که کدام قسمت از طنزش مربوط به کدام واقعه است، می‌توان لذت تاریخ‌خوانی را نیز از آن برد.