کتاب اسلام و نیازهای زمان - جلد اول

کتاب اسلام و نیازهاى زمان جلد اول، مشتمل بر ۲۶ جلسه سخنرانى استاد شهید مطهرى، در سال‌هاى قبل از پیروزى انقلاب است. در این کتاب موضوع چگونگى انطباق قوانین اسلامى با شرایط مختلف زمانى از طریق روش‌ها و راهکارهایى که در متن اسلام پیش‌بینى شده، مورد بحث و بررسى جامع قرار داده‌ شده است.

همچنین در کتاب اسلام و نیازهاى زمان جلد اول، به شبهات و پرسش‌هایى که در اذهان به ویژه قشر تحصیل‌کرده و متجدد در باب تطبیق اصول ثابت با نیازهاى متغیر وجود دارد پاسخ داده‌ شده است. موضوعاتى از قبیل دیدگاه فرقه‌هاى کلامى معتزله، اشاعره، خوارج و اخباریان، بحث اجتهاد و تفرقه در دین، مشروطیت و موافقان و مخالفان آن، نسبت اخلاق و عدالت و نقد آن، به تناسب موضوع اصلى، در این کتاب مورد توجه و بررسى قرار گرفته است.

براى روشنفکران مسلمان در عصر ما که از نظر کیفیت زبده‌ترین طبقات اجتماعى هستند و از نظر کمیت خوشبختانه قشر قابل توجهى به شمار مى‌روند، مهمترین مسئله اجتماعى «اسلام و مقتضیات زمان» است.

دو ضرورت فورى، مسئولیتى سنگین و رسالتى دشوار بر دوش این طبقه مى‌گذارد: یکى ضرورت شناخت صحیح اسلام واقعى به عنوان یک فلسفه اجتماعى و یک ایدئولوژى الهى و یک دستگاه سازنده فکرى و اعتقادى همه جانبه و سعادت‌بخش، و دیگر ضرورت شناخت شرایط و مقتضیات زمان و تفکیک واقعیات ناشى از تکامل علم و صنعت از پدیده‌هاى انحرافى و عوامل فساد و سقوط.

براى یک کشتى که مى‌خواهد اقیانوس‌ها را طى کند و از قاره‌اى به قاره دیگر برود، وجود قطب‌نما براى جهت‌یابى و هم لنگر محکم براى محفوظ ماندن و غرق نشدن و زیر پا گذاشتن جزر و مدها ضرورى است، همچنان که شناخت وضع و موقعیت جغرافیایى دریا در هر لحظه امرى حتمى است. ما باید از طرفى اسلام را به عنوان یک راهنماى سفر و یک لنگر محکم و نگهدارنده از غرق شدن در جزر و مدها، و هم شرایط خاص زمان را به عنوان مناطق و منازل بین راه که باید مرتبا به آنها رسید و گذشت کاملا بشناسیم تا بتوانیم در اقیانوس متلاطم زندگى به سرمنزل مقصود برسیم.