بله
مسئله جعل حدیث، یکی از حوادث مهم تاریخ اسلام است که منابع، به تفصیل در مورد آن سخن گفته اند. پیشینه این رویداد به دوره پس از رحلت رسول خدا (ع) تا پایان غیبت صغرا مربوط میشود. در این دوره عدهای از مسلمانان باانگیزه ها و دلایل مختلف و در حوزه های گوناگون، سخنانی را به دروغ به پیامبر (ع) نسبت دادند که از آنها به احادیث جعلی یاد میشود. در این میان مسئله انگیزه های جعل حدیث از سایر مباحث از اهمیت بیشتری برخوردار است. ازاین رو پژوهش حاضر به بررسی برخی از انگیزه ها مانند موجّه ساختن دستگاه حاکمه، حفظ قدرت و موقعیت های اجتماعی، جبران کمبودهای علمی و فرهنگی و... پرداخته است. به طور کلی می توان دوری از اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) و رسیدن به قدرت و حفظ آن را عمده ترین علل جعل احادیث و افترا به رسول خدا (ع) دانست و بقیه موارد مذکور را به نوعی به آنها ارجاع داد. دانستن این علل نقش به سزایی را می تواند در علم رجال جهت تشخیص احادیث جعلی از واقعی داشته باشد.
محورهای مهم این پژوهش عبارت اند از علل عمومی پیدایش جعل حدیث شامل: دوری از اهل بیت رسول خدا (ع)، حفظ موقعیت های اجتماعی و موجه ساختن دستگاه حاکمه؛ اقبال عمومی از به مسئله جعل حدیث؛ عوامل خصوصی پیدایش جعل حدیث؛ جعل حدیث در زمینه های دفاع از جماعت مسلمانان، تخریب شخصیت امیرالمؤمنین(ع) ، ارث نگذاشتن انبیا و عقائد و اسرائیلیات.
