بله
کتاب فاطمیان: از خشونت تا رواداری نوشته‌ی نگار ذیلابی، مروری بر تاریخ خلافت فاطمیان است. فاطمیان یکی از حکام برجسته‌ی شیعه در تاریخ اسلام بودند که بر بخش‌هایی از شمال آفریقا و بعدتر مصر حکومت کردند و با وعده‌ی عدالت اسلامی بر سر کار آمدند.
درباره‌ی کتاب فاطمیان: از خشونت تا رواداری
نگار ذیلابی در کتاب فاطمیان، به بررسی تاریخ خلافت فاطمیان می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه یک جنبش مذهبی که با شعار عدالت، برابری و نجات آغاز شد، در مسیر قدرت سیاسی دچار تغییرات بسیار شد. روایت این کتاب یک تاریخ‌نگاری ساده نیست؛ بلکه تلاش می‌کند نشان دهد چگونه «آرمان‌های دینی» در مواجهه با «واقعیت حکومت‌داری» دچار دگرگونی می‌شوند.
فاطمیان؛ تضاد آرمان و قدرت
در کتاب فاطمیان: از خشونت تا رواداری انتشارات علمی و فرهنگی می‌خوانیم که دولت فاطمیان در ابتدای شکل‌گیری، با تکیه بر تبلیغات گسترده و باور به «مهدی موعود» توانستند حمایت قبایل مختلف، به‌ویژه در شمال آفریقا را به دست آورند. اما پس از رسیدن به قدرت، واقعیت دستخوش تغییر شد؛ اداره‌ی یک حکومت واقعی نیازمند تصمیمات سخت، ساختاری خشک و قانون‌محور و گاهی فاصله گرفتن از آرمان‌های اولیه بود. بنابراین جنبش فاطمیان از یک آرمان صادقانه، به مسیری متفاوت کشیده شد.
نگار ذیلابی در این اثر روایت را تا سقوط این خلافت شیعی پی می‌گیرد و توضیح می‌دهد که چطور نارضایتی مسلمانان کار این سلسله را نیز به انتهای خود رساند؛ تا حدی که وقتی صلاح‌الدین ایوبی فاتحانه وارد مصر شد، بسیاری از مردم او را به‌عنوان نجات‌دهنده‌ی خود از جور حکومت فاطمیان دیدند، نه یک مهاجم.
آنچه بر فاطمیان گذشت ارزش تحقیقاتی و مطالعه‌ای چشمگیری دارد. اگر شما نیز به تاریخ شیعه علاقه دارید، خرید کتاب فاطمیان برایتان ایدئال خواهد بود.
کتاب فاطمیان: از خشونت تا رواداری برای شما مناسب است اگر
- دوست دارید بدانید فاطمیان چه کسانی بودند.
- می‌خواهید خلفای شیعه‌ی تاریخ اسلام را بهتر بشناسید.
- از دانشجویان یا فعالان رشته‌های علوم انسانی هستید.
در بخشی از کتاب فاطمیان: از خشونت تا رواداری می‌خوانیم
روش ابوعبدالله در تبلیغ، دعوت به آرمان‌های عدالت‌خواهانه و تحقق سنن مذهبی شیعی بود و شخصیت آگاه، مسئول، هوشیار و زهدگرای او، در کنار عوامل سیاسی و اجتماعی مؤثر در دعوت، باعث شد که دعوتش به سرعت فراگیر شود و جمعیت زیادی را جذب کند؛ تا آنجا که تعداد زیادی از وزرا و نزدیکان زیادةالله نیز شیعه شدند و در سلک پیروان ابوعبدالله درآمدند. بنا بر تحلیلی که ابن‌اثیر و مقریزی ارائه می‌دهند، وزرا و نزدیکان دربار اغلبی از پیشرفت ابوعبدالله برای خود زیانی نمی‌دیدند؛ به ویژه که ابوعبدالله کسانی را نزد آنان فرستاده و به آن‌ها وعده داده بود که در صورت پیوستن به او، آینده‌ی امیدوارکننده‌ای در دولت جدید در انتظار آنان خواهد بود. البته برخی منابع اسماعیلی، هواخواهی آن‌ها را از سر ارادت و صدق ایمان آنان وصف کرده‌اند.
در بیشتر جنگ‌هایی که میان ابوعبدالله و اغلبیان رخ داد، پیروزی با ابوعبدالله بود. روش او چنین بود که فقط با جنگجویان می‌جنگید و به خانواده‌های آنان و افراد غیرنظامی تعرض نمی‌کرد و نیز پس از ورود به شهرهای مفتوحه، مردم را امان می‌داد و لشکریانش را از نهب و غارت اموال مردم منع می‌کرد. ظاهراً شیوه‌ی عمومی او امان‌دادن و رفتار خوش با مردم شهرهای مفتوحه بود و گزارش‌های تاریخی نیز این مطلب را تأیید می‌کنند. ذکر یک استثنا در بسیاری از منابع تاریخی درباره‌ی محاصره‌ی شهر مجّانه از توابع شهر مدبره و اشاره به اینکه «سپاهیان ابوعبدالله، به سبب بیماری او و غیبت وی از صحنه‌ی جنگ بود که خلف وعده کردند و مردم را از دم تیغ گذراندند و اموالشان را غارت کردند و ابوعبدالله از این رخداد سخت غمگین شد» نیز مؤکِّد همین مطلب است.
سرانجام زیادةالله در پی پیروزی‌های پی‌درپی ابوعبدالله، از پایتخت متواری شد و به سمت قدس رفت و در همان جا درگذشت. ابوعبدالله پس از پیروزی و غلبه بر اغالبه در رجب 296، پیروزمندانه وارد رقاده شد و مردم به استقبالش رفتند و او همه را امان داد. اموال باقی‌مانده از زیادةالله را جمع کرد و به مؤذنان دستور داد «حی علی خیر العمل» را به اذان بیفزایند و منادی اعلام کرد که شرب خمر و فعل حرام ممنوع است.
