کتاب مردم نگاری فرهنگی شهرستان میانه

مردم‌نگاری یک روش‌شناسی کیفی است که از طریق آن محقق به توصیف و تفسیر ارزش‌ها، رفتارها، عقاید و زبان به اشتراک گذاشته شده در یک گروه فرهنگی می‌پردازد. مردم‌نگاری توصیف یک فرهنگ است. هسته اصلی مردم‌نگاری، فهم طریق زیستن از دیدگاه مردم محلی یا بومی مورد مطالعه محقق است. مردم‌نگاری یعنی روش تحقیق در فرهنگ، یعنی چیز عینی را به نشانه و معنا تبدیل کردن و زندگی‌ها را نشانه‌دار نمودن. ظاهراً زندگی بی‌رنگ است و ما باید رنگ‌دارش کنیم که روش این کار هم مردم‌نگاری است که از طریق نشانه‌سازی و برجسته‌سازی صورت می‌گیرد؛ خصوصاً آنکه فرهنگ سیال است. فرهنگ اصلاً یعنی شدن. فرهنگ ثابت، فرهنگ مرده است. پس چون فرهنگ سیال است روش بررسی آن هم سیال است و مردم‌نگاری سیال‌ترین روش‌هاست. یعنی یک روش میان‌روشی است که برحسب موضوع می‌بایست در آن خلاقیت به خرج داد.

تمامی تحقیقات مردم‌نگاری «مطالعه موردی»اند. «مورد» پدیده‌ای است که در زمان و مکان قرار دارد و درباره آن، داده‌ها گردآوری و تحلیل می‌شوند. در این کتاب به بررسی مردم‌نگارانه فرهنگ شهرستان میانه پرداخته‌ایم. پیشینه و سابقه ی تاریخی شهرستان میانه به ده‌ها سال قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد و بعضی نوشته‌ها سابقه تاریخی میانه را تا 720 سال پیش از میلاد نیز نقل می‌کنند. وجود کتیبه‌های آشوری و اورارتویی در بعضی مناطق آذربایجان و کشف آثار باستانی و مجسمه‌های سفالین در شهرستان میانه، قدمت تاریخی آن را به دوره‌های پیش از تشکیل دولت ماد می‌رساند.

در فصل اول کتاب به معرفی نقاط نمونه‌گیری شده برای تحقیق، معیارهای انتخاب و پیشینه تاریخی این مناطق و به طور کلی به معرفی منطقه مورد تحقیق پرداخته شده است. فصل دوم شامل معرفی دریافت‌های مردم‌شناختی از مفهوم فرهنگ و خصوصیات فرهنگ می‌باشد. در فصل سوم مختصات روش مردم‌نگاری توضیح داده شده است و در فصل آخر به معرفی آداب و مراسم سنتی شهرستان میانه شامل مراسم گذر، مراسم در طول سال شمسی و قمری و برخی مراسم موردی پرداخته شده است.

این کتاب مخاطب خاصی ندارد و مطالعه آن برای پژوهشگران و کاوشگران حوزه‌های متنوع علوم اجتماعی به خصوص علاقمندان به مردم‌شناسی و مطالعات فرهنگی می‌تواند جذاب و مفید باشد.