کتاب سیزده معما

خانم مارپل، این کارآگاه موسپید محبوب، در تمام داستان‌های کتاب سیزده معما حضور دارد. او همیشه برای حل معماهای پیچیده آماده است و با دقت به کوچک‌ترین جزئیات، می‌تواند مو را از ماست بیرون بکشد. آگاتا کریستی در این مجموعه داستان‌های کوتاه، از تمام ظرفیت‌های داستان‌نویسی‌اش استفاده کرده و نتیجه‌ی زحماتش، مجموعه‌ای است پر از هیجان و تعلیق که خواننده را تا آخرین صفحه با خود همراه می‌کند.

درباره‌ی کتاب سیزده معما

آگاتا کریستی (Agatha Christie) در مجموعه داستان کوتاه سیزده معما (The Thirteen Problems)، با بهره‌گیری از یک روایت کلی، ساختاری اپیزودیک و جذاب خلق کرده است. در اولین داستان این مجموعه، تحت عنوان کلوپ سه‌شنبه شب‌ها، گروهی از دوستان در خانه‌ی خانم مارپل گرد هم آمده‌اند. ریموند وست، خواهرزاده‌ی خانم مارپل با سیگاری گوشه‌ی لب، جویس لمپریر، هنرمند جوان با موهای کوتاه سیاه و چشمان عسلی، سر هنری کلیترینگ، کمیسر پیشین اسکاتلندیارد، دکتر پندر، کشیش میان‌سال و آقای پتریک، وکیل کوچک‌اندام و چروکیده در این جمع دوستانه حضور دارند. قرار است هر هفته یکی از اعضا داستانی واقعی از یک معمای حل‌نشده را بازگو کند و دیگران تلاش کنند راز آن را کشف کنند.

سیزده معما؛ سیزده لحظه‌ی ناب جنایی

خانم مارپل با ظاهر آرام و بی‌ادعایش، روی صندلی راحتی نشسته و بافتنی می‌بافد؛ اما ذهن او مشغول یافتن جزئیات ارزشمندی است. او برخلاف دیگران که به دنبال شواهد پیچیده یا استدلال‌های حقوقی و عملی هستند، از تجربه‌های زندگی روزمره و شناخت عمیقش از طبیعت انسان بهره می‌گیرد. همین نگاه ساده اما نافذ او است که بارها و بارها حقیقت را آشکار می‌سازد و نشان می‌دهد پشت چهره‌ی بی‌گناه افراد چه رازهایی پنهان است. آگاتا کریستی با نگاشتن مجموعه داستان جنایی سیزده معما، فضایی دوستانه خلق کرده است. او خواننده را به دل قصه می‌برد؛ به نحوی که گویی در کنار شخصیت‌های داستان‌ها نشسته و به معماهای پیچیده‌ی آن‌ها گوش می‌کند.

در سایر داستان‌های کتاب سیزده معما نیز با همین ساختار روایی مواجه می‌شویم. این ساختار اپیزودیک باعث شده است که کتاب نه صرفاً مجموعه‌ای سرگرم‌کننده از معماهای جنایی، بلکه تجربه‌ای یکپارچه و پرتعلیق برای خواننده‌اش باشد. همراه شدن با تخیل جان‌دار آگاتا کریستی، هنوز که هنوز است جذابیت‌های خاص خودش را دارد. بیهوده نیست که لقب ملکه‌ی ژانر جنایی و معمایی را به این نویسنده‌ی پرطرفدار داده‌اند.

مجموعه داستان کوتاه سیزده معما را می‌توانید با ترجمه‌ی روان مهوش عزیزی بخوانید که توسط انتشارات هرمس چاپ و منتشر شده است.

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از کتاب سیزده معما

• عناصر داستان‌ «اثر انگشت سنت پیتر» با داستان «حماقت گرین شاو» ترکیب شده و در فصل ششم سریال خانم مارپل آگاتا کریستی با بازی جولیا مک‌کنزی در تاریخ 20 ژوئن 2013 برای نخستین بار پخش شد.
• داستان شمعدان آبی از مجموعه داستان سیزده معما، در فصل پنجم سریال خانم مارپل آگاتا کریستی با بازی جولیا مک‌کنزی به نمایش درآمد.
• عناصر داستان گیاه مرگ با رمان معمای چیمنیز ترکیب شده و در سریال خانم مارپل آگاتا کریستی با بازی جولیا مک‌کنزی به کار گرفته شد.
• سه داستان شمعدان آبی، شمش‌های طلا و انگیزه در برابر فرصت به صورت قسمت‌هایی از انیمه‌ی سریالی ژاپنی کارآگاهان بزرگ آگاتا کریستی: پوآرو و مارپل (Agatha Christie's Great Detectives Poirot and Marple) در سال 2004 و 2005 پخش شد.

نکوداشت‌های کتاب سیزده معما

• طرح داستان‌ها به قدری قوی است که آدم شگفت‌زده می‌شود؛ بیشترشان می‌توانستند به یک داستان بلند دلهره‌آور تبدیل شوند. (نشریه‌ی دیلی میرور)
• داستان‌های کوتاه و دلنشین که خیلی زود به نتیجه می‌رسند. همه‌ی شخصیت‌های آشنا حضور دارند؛ از جمله سر هنری کلیترینگ، ریموند وست و جویس لمپریر. بسیاری از این داستان‌ها بعدها مبنای دیگر کتاب‌های آگاتا کریستی قرار گرفته‌اند. یک مطالعه‌ی کاملاً لذت‌بخش برای تعطیلات! (کاربر آمازون)

کتاب سیزده معما برای شما مناسب است اگر

• به داستان‌های جنایی و معمایی علاقه‌مند هستید.
• پس از خواندن رمان‌های بلند از آگاتا کریستی، می‌خواهید یک مجموعه داستان کوتاه متفاوت را در دست بگیرید.
• مطالعه‌ی داستان‌های کلاسیک ادبیات انگلستان را در برنامه‌ی فرهنگی خود گنجانده‌اید.

در بخشی از کتاب سیزده معما می‌خوانیم

به نظر مى‌آمد که خانم بارتن عمدا سعى در غرق کردن دوستش داشته. همان طور که گفتم، من در آن زمان به این داستان توجهى نکردم، اما بعد به یاد آن افتادم. مشکل بزرگِ ما یافتن اطلاعاتى در مورد این زن، ایمى دورانت، بود. به نظر نمى‌آمد او هیچ خویشاوندى داشته باشد. خانم بارتن و من با هم وسایل او را بررسى کردیم. ما یک آدرس پیدا کردیم و نامه‌اى به آن نوشتیم، ولى معلوم شد آدرس متعلق به اتاقى است که خانم دورانت اجاره کرده و برخى اثاث خود را در آن گذاشته بود. خانم دورانت آن زمان گفته بود که همیشه مایل بوده محلى از خود داشته باشد که هر وقت بخواهد بتواند به آنجا برگردد. یکى دو تکه اثاثیه قدیمىِ خیلى خوب و تعدادى کتاب و صندوقى پر از تکه‌هاى پارچه که در حراج خریدارى شده بود در اتاق وجود داشت، اما هیچ لوازم شخصى و خصوصى‌اى نبود.

او به صاحبخانه گفته بود وقتى بچه بوده پدر و مادرش در هند درگذشته‌اند و او را یکى از اقوامش که کشیش بوده بزرگ کرده. اما نگفته بود که این شخص از خانواده مادرى اوست یا خانواده پدرى‌اش و در نتیجه نمى‌شد از روى اسم فامیل به دنبال او گشت. البته جریان واقعا اسرارآمیز نبود، بلکه فقط رضایت‌بخش نبود. زیادند زنهاى تنهاى، مغرور و کم‌حرفى که درست در چنین موقعیتى قرار مى‌گیرند. در لوازم او در لاس پالماس چند عکس وجود داشت، عکسهاى قدیمى و کمرنگى که براى جا گرفتن در قاب عکس کوچک شده بودند و در نتیجه نام عکاس هم روى آنها نبود، و عکسى که احتمال داشت عکس مادر و یا به احتمال زیادتر مادربزرگش باشد. خانم بارتن در هنگام استخدام خانم دورانت از دو نفر معرّفى‌نامه دریافت کرده بود که نام یکى را فراموش کرده و نام دیگرى را تنها بعد از فکر زیاد به یاد آورد.