کتاب حکم تخلیه: چهره فقر و منفعت حاصل از آن در آمریکا

کتاب حکم تخلیه، اثری تاثیرگذار برای آشنایی با عواقب ویرانگر حکم تخلیه بر زندگی فقرا است. متیو دزموند، نویسنده‌ی کتاب، با استفاده از روش جامعه‌شناسیِ مردم‌نگارانه، چندین ماه در فقیرترین محله‌های میلواکی زندگی کرده و از طریق روایت‌های اثربخش، در این اثر نشان داده که چگونه حکم تخلیه، عاملی برای بازتولید فقر است.

درباره‌ی کتاب حکم تخلیه

کتاب حکم تخلیه (Evicted: Poverty and Profit in the American City)، منبعی سودمند برای مطالعه‌ در حوزه‌ی جامعه‌شناسی، فقر، عدالت اجتماعی و بحران مسکن در جوامع معاصر است. متیو دزموند (Matthew Desmond)، نویسنده‌ی کتاب، چندین ماه را در محله‌های فقیرنشینِ میلواکی زندگی کرده تا با رویکرد خانواده‌های فقیر برای پیدا کردن سقفی بالای سرشان آشنا شود. مولف، در این اثر فرضیه‌ی رایج درباره‌ی فقر را به چالش کشیده است. دزموند، استدلال کرده که حکم تخلیه، نه تنها نتیجه‌ی فقر، بلکه خود عاملی قدرتمند در تولید و بازتولید آن است. نویسنده از طریق روایت‌های قدرتمند و تکان‌دهنده از زندگی افراد، در این اثر نشان داده که چگونه حکم تخلیه می‌تواند مسیر زندگی یک خانواده را برای همیشه تغییر دهد، آن‌ها را در چرخه‌ای بی‌پایان از بی‌ثباتی، بی‌خانمانی و بدهی گرفتار کند و امید به خروج از فقر را از بین ببرد.

مضمون اصلی کتاب حکم تخلیه، روشن کردن این حقیقت است که در جامعه‌ای مانند آمریکا، مسکن نه یک حق اساسی، بلکه کالایی است که در آن، از فقر نیز کسب سود می‌شود. متیو دزموند در این کتاب نشان داده که چگونه برخی از صاحب‌خانه‌ها با بهره‌برداری از وضعیت آسیب‌پذیر مستأجران خود، ثروت می‌اندوزند.

مطالب کتاب حکم تخلیه با شیوه‌ی روش‌شناسی منحصربه‌فردی نوشته شده است. این رویکرد، به کتاب قدرتی انسانی و ملموس بخشیده است که آمارهای خشک و بی‌روح قادر به انتقال آن نیستند. این مطالب برخلاف شیوه‌ی نگارش کتاب‌های جامعه‌شناسی، با لحنی داستان‌سرایانه نوشته‌ شده‌اند. نویسنده، داستان‌هایی از امید، شکست، استقامت و تسلیم را در این اثر روایت کرده است. مطالعه‌ی این داستان‌ها به خواننده اجازه می‌دهد تا با شخصیت‌ها همذات‌پنداری کرده و درک عمیق‌تری از چالش‌های آن‌ها پیدا کند.

ترکیب روایت انسانی و تحلیل جامعه‌شناختی در باب حکم تخلیه

در کنار روایت‌های فردی، متیو دزموند، تحلیل‌های آماری و جامعه‌شناختی دقیقی را نیز ارائه داده تا ثابت کند که پدیده‌ی تخلیه در آمریکا تا چه حد فراگیر است و چگونه بر زنان و خانواده‌های سیاه‌پوست تأثیر نامتناسبی دارد.

مطالب کتاب حکم تخلیه، سیریِ روایی دارد و پس از سخن مترجم، با توضیح ماجراهای واقعیِ خانواده‌هایی آغاز می‌شود که در فقر زندگی می‌کنند و به شیوه‌های مختلفی باید خانه و کاشانه‌ی خود را تخلیه کنند. نویسنده، پس از توضیح مشقت‌هایی که خانواده‌ها بر اثر دریافت حکم تخلیه کشیده‌اند، این کتاب جامعه‌شناختی را با توضیحاتی درباره‌ی تحقیقاتی که در حوزه‌ی جامعه‌شناسی، فقر و سیاست‌های مسکن انجام داده، به پایان برده و راه‌حل‌هایی برای برون‌رفت از این بحران پیشنهاد کرده است.

متیو دزموند در این اثر با ترکیب روایت‌های انسانی تکان‌دهنده و تحلیل‌های دقیق جامعه‌شناختی، تصویری فراموش‌نشدنی از فقر در آمریکای مدرن ارائه داده و به خواننده کمک می‌کند تا درک خود را از ریشه‌های فقر و بی‌عدالتی اجتماعی بازتعریف نماید و برای حل این بحران جهانی به راه‌حل‌های نو بیندیشد.

کتاب کتاب حکم تخلیه را انتشارات راوشید با ترجمه‌ی الهه‌ فائزی، چاپ و روانه‌ی بازار کرده است.

جوایز و افتخارات کتاب حکم تخلیه

• برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر سال 2017
• برنده‌ی جایزه‌ی حلقه ملی منتقدان کتاب برای آثار غیرداستانی سال 2016
• برنده‌ی جایزه‌ی PEN/جان کنت گالبرایت برای آثار غیرداستانی سال 2017
• برنده‌ی مدال اندرو کارنگی برای بهترین اثر غیرداستانی سال 2017
• برنده‌ی جایزه‌ی هیلمن برای روزنامه‌نگاری کتاب سال 2017
• برنده‌ی جایزه‌ی هارتلند از شیکاگو تریبیون سال 2017
• و...

نکوداشت‌های کتاب حکم تخلیه

• پس از خواندن کتاب حکم تخلیه، متوجه خواهید شد که نمی‌توانید درباره‌ی فقر، بدون صحبت از مسکن، گفتگویی جدی داشته باشید... این کتاب در همین حد خوب و در همین حد غیر قابل چشم‌پوشی است. (جنیفر سنیور، نیویورک تایمز)
• کتابِ متیو دزموند به من حسی بهتر از هر چیز دیگری که خوانده بودم، درباره‌ی اینکه در این کشور واقعاً فقیر بودن چگونه است، داد... این اثر به زیبایی نوشته شده، تفکربرانگیز و فراموش‌نشدنی است. (بیل گیتس)

کتاب حکم تخلیه برای شما مناسب است اگر

• دانشجو و پژوهشگر رشته‌های جامعه‌شناسی، اقتصاد و علوم سیاسی هستید.
• به دنبال منبعی برای درک چهره‌ی انسانی فقر می‌گردید.

در بخشی از کتاب حکم تخلیه: چهره فقر و منفعت حاصل از آن در آمریکا می‌خوانیم

این اولین حکم تخلیۀ آرلین هم نبود. اولین بار این اتفاق شانزده سال پیش افتاده بود، زمانی که او بیست و دو ساله بود. آرلین متوجه شده که از زمانی که هجده ساله بود، بیست خانه اجاره کرده بود، که به این معنا بود که او و فرزندانش هر سال خانه عوض می‌کردند. چندین بار به‌خاطر آنکه مجبور به تخلیه شدند. اما سابقۀ تخلیه آرلین آنقدری که باید زیاد نبود. در طول سال‌ها او نام‌های مختلفی به صاحب‌خانه‌ها داده بود که چیزهای عجیب و غریبی نبودند. تنها تغییرات ظریف و ملایمی داشتند. حالا "آرلین بیل" و "ارلین بل" هم سابقۀ حکم تخلیه داشتند. منشیان آشفتۀ دادگاه هم مانند صاحب‌خانه‌ها، هیچگاه تقاضای کارت شناسایی نمی‌کردند. آرلین به یاد آورد که زمانی، در میلواکی در نزدیک‌های کریسمس دیگر حکم تخلیه نمی‌دادند. اما در سال 1991 پس از آنکه یک صاحب‌خانه، اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا را متقاعد کرد که این کار، یک عمل مذهبی ناعادلانه بود، دست از آن کشیدند.۱۱ برخی از صاحب‌خانه‌ها‌ی قدیمی هنوز این مهلت را از روی مهربانی یا عادت یا بی‌توجهی می‌دادند. اما شیرینا یکی از آن‌ها نبود.

زمان بیشتری گذشت. وکیل‌ها، پرونده‌شان صدا زده شده بود و به خانه رفته بودند و تنها ناظرین و صدازنندگان مانده بودند. چون کسی را نداشت تا با او صحبت کند، یکی از ناظران که زنی سفیدپوست بود، سرش را با داد زدن بر سر مستأجران گرم کرد. "گوشیاتون رو خاموش کنید وگرنه توقیف میشه!" هر دوی صدازنندگان از یک ساعت پیش جلوی خمیازه‌شان را می‌گرفتند. ناظر اعلام کرد: "جلوی در ورودی رو خلوت کنید." بچه‌ها با کفش‌هایشان به نیمکت می‌زدند. "اگه می‌خواید راجع به پرونده صحبت کنید، بیرون این کارو بکنید."

سر آخر آرلین شیرینا را نگاه کرد که وارد راهرو شد و در را باز نگه داشت و گفت: "نوبت ماست."

شیرینا دو ساعت منتظر مانده بود تا پرونده‌اش صدا زده شود. او با مامور لورا گراملینگ پرتز، زنی سفیدپوست که ژستی نظامی اما صورتی باز و گرم داشت، افتاده بود. گراملینگ پرتز، با کت شلواری سیاه و گردنبند مروارید، از آرلین خواست در ردیف جلو صبر کند، تا او و شیرینا به مسئله‌ای دیگر رسیدگی کنند.