کتاب جغرافیای تفکر

ریچارد ای. نیسبت در کتاب جغرافیای تفکر، به مقایسه‌ی جامعی پیرامون نحوه‌ی تفکر در فرهنگ شرق و غرب دست زده است. یافته‌های نیسبت، چالش‌های کشمکش برانگیزی را در عقاید و باورهای جهانی در زمینه تفکر و استنباط‌های بشری به نمایش می‌گذارد.

کتاب جغرافیای تفکر (The geography of thought)، بر مبنای دیدگاهی قوم‌نگارانه با نگارش مراحل و نتایج آزمون‌های تجربی که با هوشمندی، طراحی و تفسیر شده‌اند، نه تنها به وضوح معنا کمک کرده، بلکه وارد لایه‌های عمیق‌تر ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، تربیتی و زبان شناختی نیز شده است. این کتاب یکی از تئوری‌های بنیادی علوم غربی، فرضیه یکی بودن روش و نحوه‌ی تفکر انسانی در هر کجای کره زمین، غرب یا شرق، شمال یا جنوب را به چالش می‌کشد.

منظور ریچارد ای. نیسبت (Richard E. Nisbett)، از غرب عمدتاً اروپا و آمریکای شمالی و منظور از شرق، آسیای شرقی و به خصوص چین است. وی با هدف شناخت ریشه‌های تفکر از یک سو زمینه‌های فلسفی، تاریخی، بوم‌شناختی و جغرافیایی را مورد توجه قرار داده و از سوی دیگر با طرح سوالات و فرضیات چالش‌انگیز به کاوش در فرآیندهای شناختی از منظر روان‌شناسی اجتماعی و بین فرهنگی پرداخته است.

دکتر ریچارد ای. نیسبت در طی سالیان اخیر به تدریس روانشناسی در دانشگاه ییل آمریکا پرداخته و در حال حاضر در دانشگاه میشیگان و در دانشکده‌ی مشهور و معتبر تئودور ام. نیوکمب مشغول به تدریس می‌باشد. وی موفق به دریافت جایزه بورسیه‌ی علمی معتبر انجمن روانشناسی آمریکا معروف به بورسیه‌ی تحقیقاتی ویلیام جیمز شد و همچنین در سال ۲۰۰۲ بورسیه تحقیقاتی موسسه جان سیمون گوگن هیم را نیز دریافت نمود. وی نویسنده و ویراستار عناوین چندین نشریه دانشگاهی بوده و هم اکنون نیز در ایالت میشیگان آمریکا زندگی می‌کند.

در بخشی از کتاب جغرافیای تفکر می‌خوانیم:

کره‌ای‌ها و آمریکایی‌ها، هر دو، آن دسته از قیاس‌های منطقی را که نتایج قابل قبول داشتند، دارای اعتبار، درجه‌بندی کردند. با این وجود، همانطور که انتظار می‌رفت کره‌ای‌ها در مقایسه با آمریکایی‌ها بیشتر تحت تأثیر قابلیت پذیرش موارد قرار می‌گرفتند. هیچ پرسشی در مورد این تفاوت وجود ندارد. زیرا این تفاوت بر این اساس قابل توجیه است که شرکت‌ کنندگان کره‌ای در مقایسه با آمریکایی‌ها از قابلیت کمتری در اجرای عملیات منطقی برخوردارند. کره‌ای‌ها و آمریکایی‌ها مرتکب تعداد خطاهای یکسانی در قیاس‌های منطقی و انتزاعی خالص شدند. تفاوت‌ها بین دو گروه، بر این اساس قابل توجیه است که آمریکایی‌ها در مقایسه با کره‌ای‌ها، با توجه به عادات مربوط به کاربرد قوانین منطقی، در ارتباط با وقایع روزمره می‌توانند این قوانین را با سهولت بیشتری به کار برند، بنابراین ظرفیت بیشتری در نادیده گرفتن قابلیت پذیرش نتیجه‌گیری‌ها دارند.

آسیایی‌های شرقی بیشتر از آمریکایی‌ها جنبه‌های منطقی را بر اساس معمول، متداول و قابل قبول بودن نتیجه‌گیری‌ها ارزیابی می‌کردند. همچنین آن‌ها بیشتر بر اساس مطلوبیت نتیجه‌گیری‌ها به ارزیابی جنبه‌های منطقی اقدام می‌کردند.