کتاب شهرسازی

معرفی کتاب شهرسازی

پیمان باشلو در کتاب شهرسازی، روند شکل‌گیری و توسعه‌ی شهرها را توضیح می‌دهد و بهترین معماران حوزه‌ی شهرسازی را معرفی می‌کند. این کتاب اثری جامع در حوزه‌ی معماری شهری است که از ساده‌ترین و پایه‌ای‌ترین موارد تا جزئیات و انواع سبک‌ها و ایده‌ها را معرفی می‌کند. نویسنده در این کتاب تلاش کرده تا معماری شهری ایران را به همراه بهترین نمونه‌های آن از سرتاسر جهان به مخاطبانش معرفی کند.

درباره‌ی کتاب شهرسازی

کتاب شهرسازی نوشته‌ی پیمان باشلو اثری جامع و کاربردی در حوزه‌ی برنامه‌ریزی شهری و شهرسازی است که با نگاهی علمی، روند شکل‌گیری شهرها، تحولات اجتماعی و مهم‌ترین نظریه‌های این حوزه را بررسی می‌کند. نویسنده تلاش کرده با گردآوری مباحث بنیادین و کاربردی، تصویری روشن از فرآیند توسعه‌ی شهرها و عوامل موثر بر شکل‌گیری آن‌ها ارائه دهد. این کتاب علاوه بر مرور مفاهیم پایه، به بررسی رویکردهای نوین در سامان‌دهی فضاهای شهری نیز می‌پردازد.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب شهرسازی انتشارات نظری، پرداختن هم‌زمان به مباحث نظری و عملی طراحی شهری است. مخاطب در خلال مطالعه‌ی کتاب با اصول سازمان‌دهی فضاهای عمومی، شکل‌گیری ساختارهای شهری، نقش خیابان‌ها، میدان‌ها، مراکز شهری و تأثیر عوامل فرهنگی، اقتصادی و زیست‌محیطی بر کیفیت محیط زندگی آشنا می‌شود. همچنین کتاب با بررسی نمونه‌های مختلف، نشان می‌دهد که چگونه طراحی مناسب فضاهای شهری می‌تواند به ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، افزایش تعاملات اجتماعی و ایجاد محیطی پایدار و کارآمد منجر شود.

شهرسازی ایران از گذشته تا امروز

بخش قابل توجهی از کتاب شهرسازی به بررسی سیر تحول شهرسازی ایران اختصاص یافته است. پیمان باشلو با مرور تاریخ شکل‌گیری شهرها از دوران باستان تا دوره‌ی معاصر، ویژگی‌های کالبدی، فرهنگی و مدیریتی شهرهای ایرانی را تحلیل کرده و تأثیر تحولات تاریخی، سیاسی و اقتصادی را بر ساختار شهرها مورد بررسی قرار می‌دهد. این رویکرد به خواننده کمک می‌کند تا علاوه بر شناخت پیشینه‌ی شهرسازی کشور، چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی شهرهای امروز ایران را نیز بهتر درک کند.

از دیگر محورهای مهم کتاب شهرسازی، بررسی مفهوم توسعه‌ی شهری و الزامات آن در دنیای امروز است. رشد جمعیت، گسترش شهرنشینی، حفاظت از منابع طبیعی، توسعه‌ی پایدار، بهبود زیرساخت‌ها و ایجاد تعادل میان توسعه‌ی هوشمند و حفظ هویت شهری، از جمله موضوعاتی هستند که با زبانی روان و تحلیلی تشریح شده‌اند. نویسنده تأکید می‌کند که توسعه‌ی موفق شهرها تنها با برنامه‌ریزی دقیق، شناخت ظرفیت‌های محلی و استفاده از راهکارهای علمی امکان‌پذیر خواهد بود.

پیمان باشلو همچنین به نقش معماری شهری در شکل‌گیری هویت شهرها می‌پردازد و ارتباط میان معماری، فرهنگ، اقلیم و نیازهای شهروندان را بررسی می‌کند. در کنار آن، مباحث مرتبط با مدیریت شهری، سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری، مدیریت منابع و مشارکت شهروندان نیز مطرح شده تا خواننده تصویری کامل از فرآیند اداره و توسعه‌ی شهرهای امروزی به دست آورد.

اگر از دانشجویان رشته‌ی شهرسازی، معماری، عمران، برنامه‌ریزی شهری و مدیران حوزه شهری هستید، خرید کتاب شهرسازی را به‌عنوان منبعی جامع و موثق برای بالا بردن اطلاعات در این حوزه پیشنهاد می‌کنیم.

کتاب شهرسازی برای شما مناسب است اگر

• دانشجوی رشته‌هایی مثل معماری، شهرسازی، عمران و غیره هستید.
• به‌عنوان مدیر یا کارشناس مدیریت شهری فعالیت می‌کنید.
• از مشاوران یا طراحان حوزه‌ی طراحی شهری هستید.
• به شناخت مبانی، نظریه‌ها و روندهای نوین شهرسازی علاقه دارید.

در بخشی از کتاب شهرسازی می‌خوانیم

یکی از ایراداتی که در شهرسازی فعلی درخصوص بافت‌های تاریخی وجود دارد این است که با وجود آنکه شهر یک موجود زنده است، اما طرح‌های جامع و تفصیلی این زنده بودن و سیال بودن را از شهرها گرفته و برنامه‌های 10 ساله‌ای که با اولویت‌های جمعیتی تدوین می‌شود باعث شده سیال بودن بافت‌های شهری را مخدوش شود. این آسیب در بافت‌های تاریخی بیشتر نمود می‌کند، چون این بافت‌ها مشکلات و ویژگی‌هایی دارد که باید شهرسازان یا برنامه‌ریزان شهری برای آن‌ها چاره‌اندیشی کنند، اما وقتی یک نگاه کلی به شهر وجود دارد و راهبردهای کلی برای آن اندیشیده می‌شود و برای این منطقه ویژه نگاه خاصی وجود ندارد، باعث بروز مشکلاتی می‌شود که که در نهایت به این بافت‌ها آسیب می‌زند.

مشکل دیگر این است که ما نمی‌توانیم فارغ از موضوعات دیگر به بافت‌های تاریخی توجه کنیم و درباره آن‌ها تصمیم بگیریم؛ مثلاً به مالکان خانه‌هایی که در بافت تاریخی وجود دارد اجازه ساخت و ساز داده نمی‌شود که این مسئله یک مشکل است؛ زیرا اگر به مالک این اجازه را نمی‌دهیم باید یک سری پتانسیل‌ها و امکانات دیگری را برای آن‌ها در نظر بگیریم. این مسئله به همان قضیه بر می‌گردد که باید یک طرح سیال با اولویت نگه‌داشتن این‌گونه مالکان در این‌گونه فضاها طراحی شود.

بحث دیگر در حوزه طراحی شهری است؛ در بافت‌های تاریخی ایران به بحث طراحی شهری دقت نشده است و صرفاً به معماری مرمت اکتفا شده است در صورتی که اگر مثل کشورهای اروپایی در حوزه طراحی شهری، برای تعریف فضاهای اجتماعی و عملکردی اقدام شود در عین حال که به بازآفرینی این بافت‌ها منجر می‌شود می‌توانیم به رونق اقتصادی و تثبیت جمعیت آن‌ها نیز کمک کنیم.

فهرست مطالب کتاب

مقدمه
تاریخچه شهرسازی در جهان
شهر در تمدن‌های اولیه
شهر در تمدن یونان
شهر در تمدن روم
شهر در قرون وسطی
شهر در رنسانس
شهر در دوران انقلاب صنعتی
شهر پس از جنگ چهانی دوم
تاریخ شهرسازی در ایران
شهر در دوران پیش از اسلام در ایران
شهر در دوران اسلامی در ایران
شهر در دوران معاصر ایران
تاثیر هنر بر شهر و زندگی شهری
‌هنر پویا، بنای ایستا
هنر در عرصه زندگی و حیات اجتماعی شهر
شهر، مثل یک تندیس
آثار هنری شهرسازی
پیوند معماری، شهرسازی و هنر
خلاقانه‌ترین آثار هنری که در خیابان‌های شهرهای جهان
شهرهایی با بهترین طراحی در جهان
سنگاپور
زوریخ، سوئیس
کپنهاگ، دانمارک
سئول، کره جنوبی
چندیگار، هند
آمستردام، هلند
برخی از افراد معروف و مشهور حوزه شهرسازی
فرایند ساخت خانه مسکونی
اخذ مجوزهای مورد نیاز
قرارداد بستن با پیمانکار از مراحل اولیه ساخت ساختمان مسکونی
گودبرداری
مقاوم سازی از مراحل مهم ساخت ساختمان مسکونی
پیاده کردن بتن مگر
قالب‌بندی فونداسیون
بتن‌ریزی
اجرای اسکلت کاری با دقت در ساخت ساختمان مسکونی
اجرای سقف
دیوارچینی
اجرای تاسیسات کاری مشترک بین مهندسان در ساخت ساختمان مسکونی
گچ و خاک
نصب چارچوب‌ها و درها
کف‌سازی
گچ‌کاری
اجرای نما از مراحل پایانی ساخت ساختمان مسکونی
نصب کابین آسانسور
هزینه‌های جواز ساخت
جمع‌بندی ساخت ساختمان مسکونی
انواع معماری ساختمان
معماری کرفتسمن Craftsman
معماری مدرن
معماری کولونیال
معماری روستایی
معماری فرانسوی
معماری نئوکلاسیک
معماری و طراحی داخلی
معماری داخلی ساختمان
پلان معماری یا نقشه معماری
طراحی پلان معماری
مهندس معماری
حوزه‌های فعالیت مهندس معماری
وظایف مهندس معماری
مهارت‌های طراحی و نقشه‌کشی با استفاده از نرم‌افزارهای کامپیوتری
چگونه یک مهندس معمار باشیم
معماری چیست؟
معمار کیست؟
چطور می‌توانیم معمار شویم؟
تفاوت مهندس عمران و معمار
شغل معماری مناسب چه افرادی‌ست؟
تحصیلات مورد نیاز مهندس معمار
مزایا و معایب شغل معماری
بازار کار معماری چه وضعیتی دارد و آینده‌ی شغلی این رشته چگونه است؟
عوامل سیاسی و اقتصادی
عوامل فرهنگی
توسعه‌ی پایدار
معماری ساختمان
معماری منظر
شهرسازی و سهم بالای آن در بازار کار معماری
رشته معماری داخلی
بازار کار معماری به چه سمت‌وسویی می‌رود؟
واقعیت مجازی، فرایند طراحی را تغییر خواهد داد
پرینترهای سه‌بعدی امکان ساخت سریع سازه‌ها و اجرای طرح‌های بسیار دشوار را فراهم خواهند آورد
ظهور شهرهای هوشمند
نقش اجتناب‌ناپذیر معماری سازگار با محیط‌زیست در بازار کار معماری در آینده
نقش مهندسی معماری در عمودی‌سازی شهرها در آینده
مشهورترین مهندسان معماری
زاها حدید
نورمن فاستر
فرانک گری
آنتونی گائودی
فرانک لوید رایت
اِرو سارینن
ریچارد راجرز
رنتسو پیانو
سانتیاگو کالاتراوا
شهرسازی اسلامی
اصول شهرسازی اسلامی چیست؟
شهر اسلامی چگونه شناخته می‌شود؟
هدف شهرسازی اسلامی چیست؟
چه اصولی در طراحی شهر اسلامی مورد توجه است؟
معماری اسلامی چیست؟
زیبایی معماری اسلامی
ویژگی‌های هنر معماری اسلامی
روش‌های ساخت و تزیین
مصالح ساختمانی
ویژگی‌های معماری ایران در دوره اسلامی
ویژگی معماری اسلامی نوین
شاخصه‌های آثار معماری اسلامی
رابطه فرهنگ و هنر با معماری اسلامی
تأثیر فرهنگ بر شهر چیست؟
معماری پایدار
اصول معماری پایدار یا معماری سبز
استفاده بهینه از مواد و مصالح ساختمانی
پاسخگویی به نیازهای ساکنین
هماهنگی با سایت
کل‌گرایی
اهداف کلی معماری پایدار
رویکردهای معماری پایدار
تحولات پایایی و مصادیق آن در معماری ایران
اقلیم‌های مستعد طراحی پایدار
ضرورت معماری پایدار
ضرورت کاربرد روش‌های نوین در شهرسازی
شهرسازی هوشمند به چه معناست؟
شهرسازی هوشمند در کدام یک از ابعاد شهر معنا و مفهوم پیدا می‌کند؟
اجرای اصول شهرسازی هوشمند چه ضرورتی دارد؟
شهرسازی هوشمند در شهرهای ایران چگونه معنا و مفهوم پیدا می‌کند؟
بهترین معماران معاصر و مشهور ایران
هوشنگ سیحون
مشهورترین آثار آقای سیحون
داریوش بوربو
پدر شهرسازی نوین ایران
بهرام شیردل
مشهورترین پروژه‌های خارجی آقای شیردل که با طراحی آن‌ها توانسته جایزه دریافت کند شامل
مشهورترین پروژه‌های داخلی آقای شیردل
کامران دیبا
سید هادی میرمیران
پروژه‌های مشهور آقای میرمیران
لیلا عراقیان
علی‌اکبر صارمی
پروژه‌های مشهور آقای صارمی
فرهاد احمدی
پروژه‌های مشهور آقای احمدی
حسین امانت
مدرنیته و رهاوردهای آن در معماری و شهرسازی ایران
تلفیق سنت و مدرنیته در شهرسازی کارآمد
بافت تاریخی از منظر شهرشناسی چه اهمیتی دارد؟
بافت تاریخی چه کارکردی در کالبد شهری دارد؟
وظیفه مدیریت شهری در قبال بافت تاریخی در فرایند تدوین طرح‌ها و برنامه‌های شهری چیست؟
چه اقداماتی مانع از بهره‌وری درست از بافت تاریخی می‌شود؟
علم شهرسازی و ارتباط آن با جامعه‌شناسی
مهم‌ترین تکنیک‌های شهرسازی
کاربردهای عمومی شهرسازی
آیا شهرسازی کاری فردی و تک‌نفره است؟
محورهای اصلی و بسیار مهم شهرسازی
طراحی شهری چیست؟
مفهوم شهرسازی تاکتیکی
آسیب‌های شهرسازی غیراصولی
ضرورت رعایت مقررات در شهرسازی
تقسیم ناعادلانه فرصت‌ها و منابع بین شهرها
اساس توان زیست‌محیطی در شهرسازی
عواقب بی‌توجهی به شهرسازی اصولی
ضرورت حفظ ارزش منابع زیست‌محیطی در شهرسازی
توجه به زیرساخت‌های خدمات‌رسانی
مبلمان شهری
مبلمان شهری چیست؟
ویژگی‌های مبلمان شهری
زیبا و کاربردی
هماهنگ بودن با سایر عناصر شهری
هزینه‌های مناسب
انتخاب محل نصب مناسب
مقاومت بالا در برابر تغییرات آب‌وهوایی
انواع مبلمان شهری
تجهیزات خیابانی
مبلمان پارکی
مبلمان و تجهیزات ترافیکی
تابلوهای تبلیغاتی و علائم اطلاع‌رسانی
کاربرد مبلمان شهری
ایجاد محیطی خلاقانه
افزایش کیفیت زندگی شهروندان
نمایش هویت فرهنگی ساکنین یک شهر با استفاده از مبلمان شهری
پدید آوردن محیطی نوآورانه
ایجاد ارتباط سالم بین شهروندان
تاثیر مبلمان شهری در زیباسازی شهر
مبلمان شهری در ایران
فاکتورهای دخیل در نماسازی و ساخت بدنه شهری
6 قانون برای ساخت شهرهای زیبا
پویایی و حضور زندگی در شهر
تراکم ساختمان‌ها
القای حس ماجراجویی و کنجکاوی
مقیاس و تناسب
بومی‌سازی
نقش شهرسازی در مدیریت بحران
شهرسازی و زلزله
ساختار شهر
نمادهای شهرسازی
نماد شهری چیست؟
اهمیت نمادهای شهری در گردشگری
انواع نمادهای شهری
نمادهای نمایشی
نماد بیانی
نماد عملکردی
ویژگی‌های مهم نماد شهری قبل از نصب
معماری، نمادی از فرهنگ
گفتار در معماری
معماری، تجسم ارزش‌های انسانی
مفاهیم بنیادی و نمادگرایی در معماری
ساختمان‌های معروف جهانی
ساختمان امپایر استیت در نیویورک
برج پیزا در شهر پیزای ایتالیا
ساختمان لویدز در شهر لندن
ساختمان کولوسئوم در شهر رم
برج‌های دوقلوی پتروناس در کوالالامپور
کلیسای سنت باسیل، مسکو روسیه
تاج‌محل، آگرا هندوستان
کاسامیلا، بارسلونا اسپانیا
ویلا ساوا، پاریس فرانسه
موزه لوور، پاریس فرانسه
اپرا هاوس، سیدنی استرالیا
منابع