کتاب دانشکده خصوصی: بحثی درباره عناصر داستان

معرفی کتاب دانشکده خصوصی: بحثی درباره عناصر داستان

کتاب دانشکده خصوصی: بحثی درباره عناصر داستان نوشته‌ی علی موذنی و حاصل تجربیات و دانش او در عرصه‌ی داستان‌نویسی است. در این کتاب، تلاش نویسنده بر این بوده که عناصر گوناگون داستان را تحلیل کند و ملاک‌ها و مولفه‌های یک داستان خوب را معرفی نماید. علی موذنی خود را دانشجوی دانشکده‌ای خصوصی می‌داند که استادانش برترین نویسندگان جهان، از جمله تولستوی، داستایوسکی و چخوف بوده‌اند. مطالعه‌ی این اثر به همه‌ی علاقه‌مندان به ادبیات داستانی، نقد ادبی و داستان‌نویسی پیشنهاد می‌شود.

درباره‌ی کتاب دانشکده خصوصی

هرچند ادبیات داستانی در ایران معاصر جایگاهی درخور توجه پیدا کرده، آثار تألیف‌شده به فارسی که این نوع ادبی را به شکل ساختاری و نظام‌مند بررسی کرده باشند، هنوز کم شمارند. درک درست از چیستی و زیبایی‌شناسی ادبیات داستانی مستلزم شناختی دقیق و اصولی از عناصر داستان است و از این طریق است که داستان‌نویسان می‌توانند اثری ساختارمند و جذاب با نثری شیوا خلق کنند.

علی موذنی در کتاب دانشکده خصوصی بحثی درباره عناصر داستان، کوشیده تا با بهره‌گیری از مطالعات خود در حوزه‌ی روایت و داستان و نیز تجربیاتش در زمینه‌ی آموزش داستان نویسی، اثری خلق کند که پاسخگوی نیاز نویسندگان فارسی‌زبان برای شناخت عناصر داستان باشد. او که سال‌ها دغدغه‌ی تألیف اثری با این موضوع را داشته، خود را دانشجوی دانشکده‌ای خصوصی معرفی می‌کند که استادانش نویسندگان بزرگ جهان بوده‌اند؛ از تولستوی و داستایوسکی گرفته تا استاندال و بالزاک.

آشنایی با عناصر داستان و اصول داستان نویسی

کتاب دانشکده خصوصی علی موذنی به بررسی عناصر گوناگون داستان و نقش و کارکرد هریک در ساختار روایت می‌پردازد. در این اثر، بعد از پیشگفتاری درباره‌ی انگیزه‌ی نویسنده از نگارش کتاب، فصلی به زبان و نقش هنری آن در شیوه روایت اختصاص داده شده است. او با ذکر نمونه‌هایی از نثر نویسندگان سرشناس، به اهمیت توجه به زبان روایت اشاره کرده و بر به کار بردن نثر داستانی متناسب با موضوع، تأکید کرده است.

علی موذنی در فصل دوم کتاب دانشکده خصوصی، روایت را از منظر زاویه دید بررسی می‌کند و تفاوت آن را با شخصیت دیدگاه توضیح می‌دهد. او در این فصل، حالت‌های متنوع زاویه دید در روایت، از جمله دانای کل محدود و نامحدود، اول شخص مفرد و حالت نمایشی را معرفی می‌کند و برای درک بهتر تفاوت‌های آن‌ها، به داستان‌هایی از نویسندگان معروف ایرانی ارجاع می‌دهد.

محاوره نویسی و نوشتن دیالوگ‌های داستانی

در کتاب دانشکده خصوصی علی موذنی، طرح داستان به عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر روایت بررسی شده و نویسنده توضیح می‌دهد که شکل‌گیری یک داستان منسجم، نیازمند تصویری کلی از مسیر و ساختار آن است. همچنین به محاوره‌نویسی و نقش لحن شخصیت‌ها در باورپذیر شدن گفت‌وگوها پرداخته شده و نمونه‌هایی عملی برای درک بهتر این مباحث ارائه شده است.

فصل پایانی کتاب دانشکده خصوصی انتشارات علمی و فرهنگی، به بررسی وجوه شخصیت در ادبیات داستانی اختصاص داده شده است. نویسنده با توجه به دیدگاه نظریه‌پردازان ادبی، به مرز مبهم شخصیت‌های ادبی با شخصیت‌های داستانی پرداخته و با بررسی شخصیت‌های داستانی مشهور، به حضور شبه‌واقعی آن‌ها در زندگی خوانندگان آثار ادبی اشاره کرده است.

با خرید کتاب دانشکده خصوصی علی موذنی، یکی از کاربردی‌ترین کتاب‌های آموزش نویسندگی را در اختیار خواهید داشت که به مباحثی مانند زاویه دید، نثر داستانی، طرح و شخصیت‌پردازی می‌پردازد.

کتاب دانشکده خصوصی برای شما مناسب است اگر

• به نویسندگی خلاق علاقه‌‌مندید و می‌خواهید با شناخت بهتر عناصر داستان، مهارت‌های نویسندگی خود را تقویت کنید.
• به ادبیات داستانی علاقه‌مندید و قصد دارید برای درک بهتر ساختار داستان، با مولفه‌های داستانی بیشتر آشنا شوید.
• به عنوان دانشجوی رشته‌ی ادبیات، به دنبال منبعی برای مطالعه درباره‌ی عناصر داستان و روایت می‌گردید.

در بخشی از کتاب دانشکده خصوصی: بحثی درباره عناصر داستان می‌خوانیم

در صحنه تئاتر هم همین اتفاق می‌افتد. مخاطب صحنه را می‌بیند، صحنه‌ای که مطابق با معنای نمایش طراحی شده است، و شخصیت‌ها و میزانسن‌ها و نوع نورپردازی، چه نور اصلی و چه نورهای موضعی، برای عمده نشان دادن شخصیت‌ها در لحظات بخصوص به کار می‌روند. در این حالت، مخاطب صحنه را با شخصیت‌ها در میزانسن‌هایی که بار معنایی دارند، با گفتار و رفتارشان می‌بیند و می‌شنود و بر اساس آنچه می‌بیند، آنچه را نمی‌بیند، حدس می‌زند.

در داستان نیز عملکرد زاویه‌دید نمایشی در حد چشم و گوش و حواس مخاطب عمل می‌کند: می‌بیند، می‌شنود، و حدس می‌زند تا به دریافت لازم از معنای داستان برسد. از طریق زاویه‌دید، آنچه در مکان موجود است در حد نیاز داستان به توصیف درمی‌آید و آنچه از اشیاء معرفی می‌شود که حضورشان در همسویی با معنای داستان لازم است، و نیز شخصیت‌هایی که رفتارشان توصیف و گفتارشان بیان می‌شود.

بنابراین، در زاویه‌دید نمایشی، داستان‌نویس با توجه به محدودیتی که زاویه‌دیدش در شرح افکار و احساسات شخصیت‌ها دارد، مجبور است طوری از عناصر داستان استفاده ببرد و آن‌ها را کنار هم بچیند که مخاطب با شرکت فعالش در درک مهندسی داستان، پی به معنای موردنظر داستان‌نویس ببرد. کاملاً مشخص است که این‌گونه داستان‌نویسی تبحر بسیار می‌خواهد که از هر کسی برنمی‌آید. بیشتر داستان‌های کوتاه همینگوی از این دست است.

در این‌گونه داستان‌نویسی، آنچه از مطالبِ گفته‌شده بیشتر اهمیت می‌یابد، مطالب ناگفته‌ای است که از مهندسی داستان به ذهن متبادر می‌شود و همین امر صدچندان بر لذت خواندن می‌افزاید. بار اصلی این‌گونه داستان‌ها بر دوش گفت‌وگوهای حساب‌شده و دقیقی است که هر جمله‌اش، در عین ارائه اطلاعات مهم که داستان را به پیش می‌برد، احساسات و افکار شخصیت‌ها را، که به شرح و توصیف زاویه‌دید درنمی‌آیند، افشا می‌کند:

تنها دو امریکایی در هتل بودند. هیچ‌کدام از آدم‌هایی را که توی پلکان در سر راه خود به اتاقشان یا موقع برگشتن از آن می‌دیدند، نمی‌شناختند. اتاقشان در طبقه دوم رو به دریا بود. اتاق، در عین حال، رو به باغ ملی و بنای یادبود جنگ قرار داشت. توی باغ ملی نخل‌های بلند و نیمکت‌های سبز دیده می‌شد. هوا که خوب بود، همیشه یک نقاش با سه‌پایه‌اش در آن جا حضور داشت.

فهرست مطالب کتاب

پیشگفتار
فصل اول: زبان
نقش هنری زبان
نثر داستانی
فصل دوم: روایت
زاویه‌دید
تفاوت میان داستان‌نویس و داستان‌گو
دانای کل نامحدود
دانای کل محدود
اول‌شخص مفرد
شیوه‌ی نمایشی
شخصیت دیدگاه
فصل سوم: طرح
سازوکار طرح
فصل چهارم: گفت‌وگو
محاوره‌نویسی
فصل پنجم: شخصیت
وجوه شخصیت