کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم

برقراری روابط سالم انسانی و اجتماعی یکی از ضروریات هر جامعه است که امکان دارد در بسیاری مواقع با اختلال و موانعی روبه‌رو شود. دیمیتریس پساتاس در کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم دو رفتار مخرب، یعنی دروغ‌گویی و دگماتیسم، را نقد می‌کند که به روابط سالم انسانی و اجتماعی خدشه وارد می‌کنند و ممکن است نظم اجتماعی را مختل سازند. این کتاب نمایشنامه‌ای رئالیستی همراه با لحنی طنزآمیز است.

درباره‌ی کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم

برخی از موضوعات ماهیت جهان شمول دارند و دغدغه‌های مشترک جوامع بشری هستند. مسئله‌ی دروغ‌گویی و جزم‌اندیشی دو نمونه‌ی قدیمی از این موارد هستند که تاکنون نویسندگان مختلفی درباره‌ی آن داستان‌پردازی کرده‌اند. دیمیتریس پساتاس (Dīmītrīs Psathás)، نویسنده‌ی اهل ترکیه که بیشتر زندگی و فعالیت هنری خود را در یونان ادامه داده است، در کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم (yalanci araniyor ve dangalak) این دو رفتار اجتماعی زیان‌بار را در قالب نمایشنامه‌ای طنز به تصویر کشیده است.

در نمایشنامه‌ی اول از کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم، آقای فریکیس که با رأی مردم به‌عنوان نماینده‌ی مجلس انتخاب شده، به همه‌ی کسانی که برای حل مشکلاتشان به او مراجعه می‌کنند، پشت کرده و به اصطلاح آن‌ها را دک می‌کند. او به دنبال یک رئیس دفتر می‌گردد؛ اما نه رئیس دفتری که تحصیلات عالی داشته باشد، به زبان‌های خارجی مسلط و یا خوش‌مشرب و بافرهنگ باشد؛ بلکه کسی که بتواند خوب دروغ بگوید. او سرانجام موفق می‌شود که یک آدم دروغ‌گو استخدام کند؛ اما ماجرا به همین سادگی‌ها نیست و این دروغ‌گو بلای جان همه خواهد شد.

در نمایشنامه‌ی دوم کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم، آقای مارولیس یک کارخانه‌دار است که به‌شدت خواهرزاده‌ی خود را کنترل می‌کند. او همه‌ی کارکنانش را سؤال‌پیچ می‌کند تا بداند که کتی، خواهرزاده‌اش، چطور لباس می‌پوشد، کجا می‌رود و با کی رفت‌وآمد می‌کند. در گفته‌های مارولیس خیرخواهی دیده می‌شود؛ اما این خیرخواهی به سرانجام خوبی نمی‌رسد.

دیمیتریس پساتاس نویسنده‌ای اهل ترکیه است که در جوانی به آتن مهاجرت می‌کند و فعالیت فرهنگی خود را در یونان ادامه می‌دهد. او در نمایشنامه‌هایش بیشتر به نقد مسائل و معضلات اجتماعی و سیاسی می‌پردازد و با نگاهی طنزآمیز زشتی‌ها را به سخره می‌‎گیرد. در کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم، نویسنده دو نمونه از رفتارهای مخرب، یعنی دروغ‌گویی و جزم‌اندیشی را، زیر تیغ نقد می‌برد. به این طریق در عین اینکه می‌تواند مخاطب خود را سرگرم کند، دو نمونه از مهم‌ترین مشکلات جوامع بشری را به نمایش می‌گذارد و مخاطب را نسبت به رفتارهای زننده‌ای که ممکن است بسیار موجه و عادی جلوه کند، آگاه می‌کند.

دیمیتریس پساتاس در یونان با عنوان «عزیز نسینِ یونان» شناخته می‌شود و بسیاری از نمایشنامه‌های او در کشورهای اروپایی ترجمه شده و روی صحنه رفته است. نمایشنامه‌ی به دنبال دروغ‌گو و دگماتیسم اولین نمایشنامه‌ی اوست که در ایران به زبان فارسی ترجمه می‌شود. این نمایشنامه را انتشارات دیدآور منتشر کرده است.

کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای تمام دانشجویان، استادان و هنرمندانی که در حوزه‌ی ادبیات نمایشی فعالیت می‌کنند، یا به خواندن نمایشنامه علاقه دارند، مناسب است.

در بخشی از کتاب به دنبال دروغ گو و دگماتیسم می‌خوانیم

جنی. خانم زوزو یه‌ خواهش کوچکی ازت داره.

فریکیس. این حرف‌ها چیه... پس دوستی کی به درد می‌خوره؟!

زوزو. آقای‌ فریکیس... راستش خواهرزاده‌م یه مشکلی براش پیش اومده... به کمک‌تون نیاز دارم.

جنی. فریکیس، می‌دونی من به چی فکر می‌کنم؟ ما به یک رئیس‌دفتر احتیاج داریم. این جوون خیلی مناسبه.

فریکیس. اوهوم... ببینین خانم زوزو... من به دنبال یه آدم مناسب و خاص و کاربلدم... خیلی جاها سر زدم... ولی یه آدم خاص ولایق و‌... زوزو. اووووووه! در این مورد اصلاً شک نداشته باشین... مهم‌تر از همه این‌که خواهرزاده‌م حقوق خونده.

فریکیس. نه... منظورم این نیست... یه چیز دیگه... متفاوت... خیلی متفاوت... من به‌دنبال کسی‌ام که... چیز...

جنی. زبان خارجی هم می‌دونه فریکیس!... انگلیسی... فرانسه...

فریکیس. نه... این هم نه... یه چیز دیگه... یه ویژگی منحصر‌به‌فرد... یه مهارت خاص...

زوزو. جوون خوش‌مشرب و بافرهنگیه.

فریکیس. نه نه... این هم نه... ببینین... چطور بگم... راستش... دروغ... می‌تونه دروغ بگه؟

زوزو. دروغ؟!

فریکیس. آره... دروغ، می‌تونه دروغ بگه؟ سر کار بذاره؟