کتاب لکنت

کتاب لکنت اولین رمان منتشرشده‌ی امیرحسین یزدان‌بد است که با زمینه‌ای از تاریخ و سیاست و به شیوه‌ای رازآلود نگاشته شده است. نویسنده در این داستان از تاریخ و منابع ادبی فارسی استفاده‌ی بسیار کرده است. همچنین از شیوه‌های داستان‌نویسی مدرن از جمله فراداستان بهره برده و بدین شیوه، رمانی تاریخی را روایت کرده و از سنت و مدرنیته، هم‌پای هم استفاده کرده است.

درباره‌ی کتاب لکنت

امیرحسین یزدان‌بد نویسنده‌ی جوان و پرافتخار معاصر پس از انتشار کتاب «پرتره‌ی مرد ناتمام» که مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه او بود و جوایز و افتخارات بسیاری، از جمله جایزه‌ی گلشیری را کسب کرد، به انتشار اولین رمان خود پرداخته است. کتاب لکنت رمانی با زمینه‌های سیاسی و مستند به مسائل تاریخی است. یزدان‌بد در این رمان به برخی موضوعات مهم فرهنگی و سیاسی توجه کرده است.

یزدان‌بد در کتاب لکنت چند موضوع را با هم درآمیخته و از ترکیب آن‌ها در شکل دادن به داستانش استفاده کرده است. مسئله‌ی پدرسالاری و پسرکشی، مسائل دیپلماتیک خاورمیانه، رابطه‌ی اسطوره و تاریخ و رابطه‌ی راوی و نویسنده از جمله مسائلی است که نویسنده در صورت یا معنای داستان به آن‌ها پرداخته است.

مهم‌ترین ویژگی کتاب لکنت این است که نویسنده به خاطر دغدغه‌های شخصی‌اش، زمینه‌ی اصلی کتابش را مسائل سیاسی قرار داده. در میان ژنرهای رمان‌نویسی، رمان سیاسی چندان مورد اقبال نویسندگان فارسی‌زبان قرار نگرفته است. هم‌چنین، رمان‌های سیاسی فارسی بیشتر در ارتباط با جنبش‌های چپی نگاشته می‌شد. نوشتن رمانی با توجه به مسائل و بازی‌های سیاسی دیپلماتیک در منطقه‌ی خاورمیانه، نوآوری ذهنی امیرحسین یزدان‌بد است.

یزدان‌بد در این داستان، مسئله‌ی پدرسالاری و پسرکشی را به شیوه‌ای بینامتنی و در ارتباط با داستان رستم و سهراب به تصویر کشیده است. از این جهت می‌توان رمان او را بازخوانی مدرنیستی داستان رستم و سهراب در شاهنامه دانست. عنوان فصل‌های رمان لکنت نیز به شکلی بینامتنی به همین مسئله اشاره می‌کند.

رمان حاضر پنج فصل دارد: زآل‌نامه، رستم‌نامه، سحراب‌نام، بی‌سرنامه و ضمائم. داستان از این قرار است که نویسنده‌ای به اسم آقا امیرحسین، بر اساس یادداشت‌های آیدین عنایت‌السلطنه، داستانی را منتشر می‌کند. شخصی ناشناس که لکنت هم دارد، با او تلفن می‌کند و به او یادآوری می‌کند که داستان را او ننوشته. داستان نوشته‌ی او نیست. و داستان در حال نوشتن اوست. از همین نقطه‌ی آغازین، فراداستان خود را به رخ خواننده می‌کشد. نویسنده در تمام داستان واقعیت و داستان را در تقابل قرار خواهد داد و طوری رفتار خواهد کرد که خواننده بین داستانی که در حال خواندن آن است و تاریخ، تفاوت بگذارد. لکنت به روایت کردن سرگذشت سه نسل از خاندان عنایت‌السلطنه می‌پردازد. آیدین که در غائله‌ی پیشه‌وری به طرز مشکوکی کشته می‌شود، پسرش مهرداد که در جنگ ایران و عراق شرکت کرده و پسر او، مانی که در جنگ آمریکا و افغانستان، سرباز ارتش آمریکاست.

کتاب لکنت نوشته‌ی امیرحسین یزدان‌بد به همت نشر افق به چاپ رسیده است.

نکوداشت‌های کتاب لکنت

• اثری نامعمول، قطعیت‌گریز، سورئال، و به شدت مناقشه برانگیز... رمانی که مخاطب را به تعمق در رابطه‌ی داستان و تاریخ فرامی‌خواند. (گزارش سالانه‌ی بریتانیکا)
• داستان لکنت، که علاوه بر سیاسی بودن، رمانی نسلی نیز هست.همان‌طور که ردی از رمان‌های جاسوسی با سبک و سیاق گراهام گرین در این کتاب به چشم می‌خورد، ته‌مایه‌ای از ترفندهای داستان‌نویسی امبرتو اکو را هم به ذهن متبادر می‌کند. امیرحسین یزدان‌بد برای نوشتن این رمان زحمت بسیار کشیده است. آنجا که به اقتضای داستان، به تحقیقات تاریخی نیاز بوده، نویسنده به خوبی از عهده‌ی آن برآمده. فصل‌بندی کتاب با نکته‌سنجی و ظرافتی شگفت، مخاطب را به تأمل وامی‌دارد. (امیر جلالی، کتاب نیوز)
• لکنت رمانی است که تفسیرش را آگاهانه در خود مستتر دارد و مکاشفه‌ای تمام‌نشدنی در باب هنر داستان‌نویسی است. ... روایت «لکنت» تأملی درباره‌ی داستان‌نویسی از راه داستان‌نویسی است. (مجتبی گلستانی، کتاب نیوز)

کتاب لکنت برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای کسانی که به رمان‌های تاریخی، سیاسی و اسطوره‌ای با شیوه‌ی روایت مدرن علاقه‌مند هستند، مناسب است.

در بخشی از کتاب لکنت می‌خوانیم

به گمانم سی‌وسه‌سالگی سن مهمی است. برای مرد لحظه‌ی انتخاب نهایی است. اگر انتخاب نکنی برایت انتخاب خواهند کرد. تا کی باید با این لامکانی و تردید و وحشت سروکله می‌زدم؟ هیچوقت نخواهم توانست این احساس پیچیده را از طریق نوشتن انتقال دهم، حتی حالا که به زبان شب حرف می‌زنم. هیچ ویولنی قدرت بازنمایی کشش‌های روح منقلب و خسته‌ام را ندارد. فقط امیدوارم به یک چیز. اینکه کشش‌های این خاک دامن‌گیر رهایت نکرده باشد. آرشه، سرزمینم بود. دایان بود و بوی تند عطر عنایت‌الله. پیرمردی بود موی سپید و ریش سپید و ابرو سپید. تنها یک چیز دارم. تصویری که از تو در ذهن من جا کرده، مانی، پسرم، اینکه او نیز به من فکر کرده و اسرار ذهنم را می‌فهمد.