کتاب آموزش فلسفه به کودکان اثر الهام آهنگران، از جمله کتابهای آموزشی دربارهی کودکان است که به موضوعاتی از قبیل آموزش فلسفه و تفکر انتقادی به کودکان و لزوم و اهمیت آن میپردازد. در این کتاب میخوانیم که چگونه یادگیری فلسفه و اصول اخلاقی، به کودکان کمک خواهد کرد تا به بزرگسالانی منعطفتر، متفکرتر و انتقادپذیرتر تبدیل شوند.
دربارهی کتاب آموزش فلسفه به کودکان
کتاب آموزش فلسفه به کودکان، به قلم الهام آهنگران، به موضوع فلسفه و اخلاق، و آموزش آنها به کودکان میپردازد. فلسفه میتواند امکانی را فراهم آورد تا کودکان و نوجوانان افکار خود را منظم کرده و به آنها شکل دهند. ایدهی اصلی آموزش فلسفه به کودکان توسط پروفسور ماتیو لیپمن مطرح شده است. او باور داشت که اگر ذهن کودکان درگیر مباحث فلسفی شود، شیوهی اندیشیدن آنان بهبود پیدا میکند، کنجکاوی طبیعی و میل به آگاهی در آنها افزایش مییابد و در نتیجه، در بزرگسالی، متفکرتر، منعطفتر، نقادتر و انتقادپذیرتر خواهند بود.
برای رسیدن به خودکارآمدی اجتماعی و رشد قضاوت اخلاقی، که از اهداف مهم آموزش فلسفه به کودکان هستند، بررسیها، تحلیلها و برنامهریزیهای بسیاری در دنیا انجام شده و در حال انجام است. هدف، رساندن کودک به سطحی از آموزش است که بتواند میان عمل اخلاقی و غیراخلاقی تمایز قائل شود، توان مواجهه با شرایط مختلف اجتماعی را داشته باشد و طوری عمل کند که به نتایج مطلوب برای خود و جامعهاش منتهی شود. برنامههای آموزشی همچنین آموزش شیوهی تفکر، توانایی استدلالورزی و پرورش مهارت حل مسئله را نیز از اهداف خود برمیشمارند. امروزه آموزش مهارت تفکر به یکی از باارزشترین حوزههای پرورش و آموزش در جهان بدل شده است. یکی از ابزارهای موفقیت در این مسیر، آموزش فلسفه به کودکان است و کتاب آموزش فلسفه به کودکان، در همین راستا تألیف شده است.
الهام آهنگران کتاب آموزش فلسفه به کودکان را با هدف بررسی رویکردهای کنونی در نظام تعلیم و تربیت در جهان، بهویژه در کشورهای توسعهنیافته و در حال توسعه تألیف کرده است. در اغلب این کشورها، آموزش مسیر اشتباهی را میپیماید. تمایل معلم بر تسلط بر کلاس و ارائهی محتواهای درسی نامناسب، راه را برای تفکر و فعالیتهای آزادانه و استقلال فکری میبندد و کودک را به معلم و آموزش وی وابسته نگه میدارد. در نظام کنونی، کمتر فضایی برای نقادانه و فلسفی اندیشیدنِ کودکان وجود دارد. اغلب آنچه از تواناییهای آنها ارزیابی میشود، نتایجی کمّی از موارد از پیشتعیینشدهای است که تنها چند مهارت از مهارتهای کودکان را به بوتهی آزمایش میگذارد. جهان کنونی پیچیدهتر از آن است که کودک بتواند تنها به شنیدن و دریافت اطلاعات از بزرگترهای خود بسنده کند. کودک و نوجوان امروز از شنیدن نصیحت و پند و اندرزهای اخلاقی بیزار است. بنابراین باید از همان دوران کودکی، قدرت تفکر و تشخیص را به او آموزش داد تا بتواند از مهارتهای لازم برای رعایت اصول اخلاقی و تصمیمگیری برخوردار باشد.
آموزش فلسفه به کودکان کمک میکند تا شرایط یک سویهی کلاس را به فضایی باز برای گفتوگو تبدیل و استقلال در تفکر و تصمیمگیری را تمرین کنند. فلسفه با آموزش مهارتهای همکاری و هنر اندیشیدن به کودکان، به بهبود ارتباطات و مسئولیتپذیری اجتماعی آنان میانجامد، قدرت تفکر استدلالی و انتزاعی را در کودکان افزایش میدهد و عزتنفس و ارزشهای اخلاقی آنان را تقویت میکند. کتاب آموزش فلسفه به کودکان به ما یادآوری میکند که امروزه چگونه اندیشیدن چنان جایگاه و اهمیتی یافته است که میتواند به یکی از اهداف اصلی تعلیم و تربیت تبدیل شود.
کتاب آموزش فلسفه به کودکان برای چه کسانی مناسب است؟
کارشناسان حوزهی آموزش و پرورش، برنامهریزان درسی، تدوینکنندگان کتب درسی، مدیران، آموزگاران، والدین و علاقهمندان به رشتهی فلسفه، میتوانند از مباحث مطرحشده در کتاب آموزش فلسفه به کودکان بهرهمند شوند.
در بخشی از کتاب آموزش فلسفه به کودکان: بر اساس قضاوتهای اخلاقی و خودکارآمدی اجتماعی میخوانیم
خودکارآمدی اجتماعی نشاندهنده توانایی ادراکشده فرد برای انجام رفتارهای معین در موقعیتهای مختلف است و نقش تعیینکنندهای در رفتار او نسبت به آن موقعیتها دارد. انتظارات خودکارآمدی اجتماعی عامل مهمی است که به فرد کمک میکند تا میزان موفقیت آمیز بودن روابط اجتماعی خود را مورد ارزشیابی قرار دهد.
بندورا (1997) معتقد است خودکارآمدی اجتماعی باور شخصی فرد درباره مهارتهایش در موقعیتهای تعامل میان فردی است. رودباخ (2009) درباره خودکارآمدی اجتماعی میگوید چنانچه افراد خودشان را در به دست آوردن پیامدهای ارزشمند و یا در برابر موقعیتهای تهدیدکننده ناتوان ادراک کنند، دلسرد، ناامید، افسرده و مضطرب میشوند و زمانی که در برابر موقعیتهای تهدیدکننده پیروز شوند، احساس غرور و عزت نفس میکنند. خودکارآمدی اجتماعی به افراد کمک میکند تا مهارتهای تکانشگری اجتماعی، عملکرد بالا در روابط اجتماعی عمومی، مشارکت در گروهها یا فعالیتها، نگرش دوستانه و همیاری با افراد نشان دهند و در روابط اجتماعی موفقیت آمیز عمل کنند.
بله
















