کتاب روانشناسی شهرت

در سال‌های اخیر رسانه‌های اجتماعی و برنامه‌های تلویزیونی به بستری برای پرورش سلبریتی‌ها تبدیل شده‌اند. آیا این اتفاق خوب است یا بد؟! کتاب روانشناسی شهرت، نوشته‌ی گیل استیور یکی از این نمونه‌هایی است که به مطالعه‌ی فرهنگ سلبریتی، پیامدهای آن و نقش رسانه‌ها در رشد آن‌ها می‌پردازد.

درباره‌ی کتاب روانشناسی شهرت

بی‌تردید گسترش رسانه‌های اجتماعی، بیش‌از‌پیش زندگی انسان را با مفهوم شهرت درآمیخته و این آمیختگی به گونه‌ای است که در جنبه‌های مختف زندگی فردی و اجتماعی، از سلامت و سبک زندگی گرفته تا مسائل اجتماعی و سیاسی، ردی از آن دیده می‌شود. رسانه‌ها، بستری برای رشد و رواج این مفهوم ایجاد کرده‌اند و ازاین‌رو نیازمند تحقیق و بررسی‌اند. کتاب روان‌شناسی شهرت (The Psychology of Celebrity) که توسط گیل استیور (Gayle Stever) نوشته شده و حاصل پژوهش گسترده‌ی نویسنده‌ای است به‌عنوان منبعی کارآمد با رویکرد روان‌شناسانه، به بررسی شهرت و حواشی آن می‌پردازد.

هرچه پیوند انسان‌ با اینترنت و رسانه‌های اجتماعی بیشتر می‌شود، سلبریتی‌ها هم بیشتر ایفای نقش می‌کنند. در عصر کنونی، حضور سلبریتی‌ها در حوزه‌ی بازاریابی و حتی کارزارهای سیاسی و اجتماعی، به چشم می‌خورد. به همین خاطر شرکت‌ها هم سرمایه‌‌ی قابل توجهی را به این بخش اختصاص می‌دهند و همواره در تلاش‌اند برای پیاده‌سازی اهداف خود از این افراد کمک بگیرند و رشد کنند. البته سلبریتی، پدیده‌ای نوظهور نیست. تأکید بر شهرت و استفاده از آن‌ به‌عنوان نیرویی تعیین‌کننده در حوزه‌های مختلف نظیر فرهنگ، اقتصاد، سیاست و مسائل اجتماعی، در قرن‌ بیستم با گسترش تلویزیون و صنعت سینما شکل‌ گرفت و به‌مرور با رواج اینترنت، اهمیت بیشتری پیدا کرد.

شماری از مباحثی که گیل استیور در کتاب روانشناسی شهرت به آن‌ها می‌پردازد، موارد پیش رو هستن: دلایل توجه به کسانی که هرگز ملاقات نکرده‌ایم، تفاوت میان شهرت و سلبریتی بودن، نقش رسانه‌های اجتماعی در ایجاد موج جدیدی از سلبریتی‌ها، منشأ فرهنگی سلبریتی، ارتباط میان افراد مشهور و طرفداران‌شان، اثر شهرت بر سلبریتی‌ها و از همه مهم‌تر، مواردی که در شکل دادن نگرش ما نسبت‌به سلبریتی‌هایی که تحسین می‌کنیم، اثرگذارند.

اطلاعات گردآوری‌شده در این کتاب، حاصل مشاهده‌ و مشارکت فعال نویسنده در زندگی افراد مشهوری مانند کارداشیان‌ها و مایکل جکسون و مطالعه‌ی رفتار طرفداران‌ این دسته از افراد است.

کتاب پیش رو در 6 فصل، ابعاد مختلف این پدیده‌ و مسائل پیرامون آن را تشریح می‌کند. هر فصل با زبانی ساده و قابل فهم، از دیدگاه روانشناسی به تبیین و توضیح موضوع پرداخته و در انتهای هر مبحث، مثال‌هایی شخصی و غیرشخصی‌ ذکر کرده که جذابیت متن را دوچندان می‌کند. تعریف شهرت و ملاحظات آن، نظریات روانشناسی پیرامون این موضوع، بررسی نمونه‌های تاریخی و جایگاه فعلی آن، برخی از سرفصل‌های این کتاب‌ را در برمی‌گیرد.

کتاب روانشناسی شهرت را انتشارات سوره مهر با ترجمه‌ی احسان شاه‌قاسمی منتشر کرد.

درباره‌ی مجموعه کتاب‌های روانشناسی همه‌چیز

مجموعه‌ی روانشناسی همه‌چیز (The Psychology of Everything)، متشکل از 40 کتاب است که با هدف جست‌وجو در عوامل تأثیرگذار بر رفتار انسان‌ها به رشته‌ی تحریر درآمده. این کتاب‌ها، موضوعات و دغدغه‌های مختلف انسان معاصر را از زاویه‌ی روان‌شناسی مورد مطالعه قرار می‌دهند و به نحوی تألیف شده‌اند که خواننده با مطالعه‌ی هر یک از آن‌ها به درک و شناخت بهتری از خود و زندگی‌اش دست پیدا کند.

کتاب‌های «روانشناسی سوگ (The Psychology of Grief)»، «روانشناسی جنسیت (The Psychology of Gender)»، «روانشناسی موسیقی (The Psychology of Music)» و «روانشناسی تئوری توطئه (The Psychology of Conspiracy Theory)» شماری از آثار این مجموعه‌ هستند.

کتاب روانشناسی شهرت برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای دانشجویان رشته‌ی روان‌شناسی، اساتید و علاقه‌مندانِ این حوزه مناسب است.

با گیل استیور بیشتر آشنا شویم

گیل استیور، استاد روان‌شناسی کالج امپایر استیت دانشگاه ایالتی نیویورک است که مقالات متعددی در مجلات تخصصی روان‌شناسی منتشر کرده. او مدرک دکترای خود را در رشته‌ی روان‌شناسی رشد و تحول با تأکید بر تأثیرات رسانه‌ها از دانشگاه آریزونا کسب کرد و سی سال اخیر را به مطالعه‌ و بررسی رابطه‌ی سلبریتی‌ها و طرفداران‌شان پرداخت. او در این مطالعات موفق شد از طریق مشاهده‌گری فعال، با طیف گسترده‌ای از پاپ‌استارها نظیر مایکل جکسون، مدونا، جاش گروبان و شماری از ستاره‌های تلویزیون مانند ویلیام شتنر و رنه آبروجنوا ارتباط گیرد. از افتخارات گیل استیور می‌توان به دریافت جایزه سوزان اچ توربن در سال 2017 اشاره کرد.

در بخشی از کتاب روانشناسی شهرت می‌خوانیم

جان بولبی و مری آینزوورت از دهه‌ی 1960 نظریه‌ی دلبستگی را ارائه و توسعه دادند؛ این نظریه می‌گوید نوزاد برای اینکه احساس امنیت کند به دنبال نزدیک‌تر شدن به پرستاران خود است. هر‌کس گنجینه‌ای درون‌زاد از رفتارهاست. پرستارانی که به شیوه‌ای سالم با نوزادان ارتباط می‌گیرند باعث ایجاد پیوندهای امن می‌شوند. نظام دلبستگی توازنی ظریف میان نزدیکی‌جویی و رفتارهای اکتشافی است که تلاش می‌کند نوزاد را امن نگه دارد، اما در‌عین‌حال رشد و اکتشاف او را تقویت کند.

فیلیپ شیور و سیندی هیزان در پژوهش‌های خود دریافتند که این نزدیکی‌جویی برای امنیت و احساس امنیت در روابط عاشقانه‌ی بزرگ‌سالان هم وجود دارد. تفاوت در اینجاست که عشاق بزرگ‌سال به‌نوبت به پرستار تبدیل می‌شوند و بنابراین به صورت دوسویه حس امنیت را به وجود می‌آورند. روابط متوازنی که هم نزدیکی و هم اکتشاف را ممکن می‌کنند هم در نوزاد و هم در بزرگ‌سال لازمه‌ی یک دلبستگی ایمن هستند.

من در مطالعه‌ای که انجام دادم متوجه هوادارانی شدم که یک حس امنیتِ احساس‌شده و بهشت امن را از حضور سلبریتی محبوب خود و کارهای سلبریتی‌ها در زندگی خودشان داشتند. هوشتان باشد که واژه‌ی «فرااجتماعی» به معنای رابطه‌ای غیردوسویه است (نگاه کنید به فصل 1) و بنابراین یک رابطه‌ی فرااجتماعی زمانی روی می‌دهد که ما آدم‌هایی را در رسانه‌ها می‌شناسیم که آن‌ها معمولاً ما را نمی‌شناسند و نمی‌توانند هم که بشناسند. ایده‌ی دلبستگی فرااجتماعی، یعنی حس آرامش به‌دست‌آمده از رابطۀ هوادار/ سلبریتی، مثالی از یک دلبستگی غیردوسویه است که در آن هیچ پاسخی از سوی شخصیت رسانه‌ای نمی‌آید.