کتاب سر کلاس فیلم سازی الکساندر مکندریک: پیش درآمدی به مهارت در کارگردانی

اگر این امکان را داشتید که در کلاس درس کارگردانان شاخص سینمای جهان حضور داشته باشید، انتخاب شما چه کسی بود؟ در کتاب سر کلاس فیلم سازی الکساندر مکندریک نوشته‌ی الکساندر مکندریک این امکان برای شما فراهم شده است! این اثر آموزه‌های تخصصی ارزنده‌ای را پیرامون فیلم‌سازی به روش این کارگردان مطرح در اختیار شما می‌گذارد. گردآوری این کتاب را پال کرونین بر عهده داشته و آن را با مقدمه‌ای از مارتین اسکورسیزی خواهید خواند.

درباره‌ی کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک

الکساندر مکندریک، کارگردان شاخص آمریکایی، پس از آن که به انتخاب خود از کار فیلم‌سازی بازنشسته شد، نزدیک به 25 سال به تدریس هنر سینما در مؤسسه‌ی هنرهای کالیفرنیا در لس‌آنجلس پرداخت. علاقه و ارادتی که مکندریک، در چندین دهه زندگی حرفه‌ای پربار خود نسبت به هنر فیلم‌سازی نشان داد، انگیزه‌ای قوی و نیرویی الهام‌بخش برای هنرجویان مؤسسه‌ی هنرهای کالیفرنیا و فیلم‌سازان جوان آمریکایی به شمار می‌رفت. کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک (On Film-Making) دربرگیرنده‌ی آموزه‌های این کارگردان و مدرس برجسته‌ی تئاتر است و با مطالعه‌ی آن، گویی سوار بر ماشین زمان شده‌اید و از خلال سفری به ده‌ها سال پیش، در کلاس آموزش فیلم‌سازی الکساندر مکندریک در آمریکا نشسته‌اید.

کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک اثری فوق‌العاده و سرشار از بینش‌ها و توصیه‌های عملی است که بیشتر بر تفسیر و اجرای فیلمنامه و موقعیت‌یابی دوربین تمرکز دارد. از آنجایی که در این کتاب مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و سخنرانی‌های مکندریک در طول دوران تدریس او گردآوری شده است، لحن اثر از جذابیت و شیوایی لذت‌بخشی برخوردار است و البته گاهی اوقات نیز شمایلی کاملاً رسمی به خود می‌گیرد. بخش اول کتاب با تمرکز بر ساختار دراماتیک، در انواع مختلف هنرهای روایی تألیف شده است و بخش دوم روی اصول و دستور زبان سینما متمرکز است.

سبک تدریسی الکساندر مکندریک شامل ارائه‌ی یادداشت‌هایی شگفت‌انگیز، استوری بوردهای منظم و جزوه‌هایی حاوی گزیده‌هایی از آثار کیرکگارد، ارسطو و دیگران است. هسته‌ی اصلی آموزش‌های مکندر مبتنی بر یک هدف فریبنده و در عین حال ساده است: او به فیلم‌سازان مشتاق و جوان آموزش می‌دهد که چگونه داستان‌هایی را که می‌خواهند روایت کنند، در ساختاری سینماتیک قرار بدهند. مکندریک به منظور این کار در سراسر این کتاب از ابزارهای خاص و منحصربه‌فرد خود برای بازگویی مؤثر داستان‌ها در قالب فیلم‌های سینمایی بهره می‌گیرد و می‌کوشد این تجربه را در اختیار دیگران نیز قرار دهد. هرآنچه الکساندر مکندریک را به کارگردان و مدرسی برجسته در حوزه‌ی سینما تبدیل کرده است، در این کتاب گردآوری شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

در کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک، فرصتی ارزشمند برای متخصصان و همچنین هنرجویان فراهم شده است تا روشی از فیلم‌سازی را کشف کنند که چالش‌برانگیز و در عین حال سرراست و پرهیجان است. درس‌های الکساندر مکندریک که در این کتاب به‌دقت به رشته‌ی تحریر درآمده و شامل نمونه‌ها و مثال‌هایی از فیلم‌های کلاسیکی مانند «شمال به شمال غربی»، «همشهری کین»، و «نشانی از شر» است، مطمئناً الهام‌بخش نسل جدیدی از فیلم‌سازان در سراسر دنیا خواهد بود.

پال کرونین در راستای تألیف این کتاب، گردآوری و مکتوب‌سازی آموزه‌های الکساندر مکندریک را پس از مرگ او بر عهده گرفت و حاصل نهایی نقدهای خیره‌کننده‌ای را دریافت نمود. بعدتر مارتین اسکورسیزی، کارگردان شهیر آمریکایی و برنده‌ی جایزه‌ی اسکار، مقدمه‌ای درخشان بر این کتاب نوشت که در این نسخه می‌توانید آن را بخوانید. ترجمه‌ی فارسی کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک، به کوشش سامی آستان صورت گرفته و نشر چشمه آن را منتشر کرده است.

در نکوداشت کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک

• مکندریک به مخاطبانش توصیه نمی‌کند که دراز بکشند و به خویشتنِ درونی‌شان اجازه دهند کار را دست بگیرد. در عوض، او دانش و خرد یک متخصص حرفه‌ای را در اختیار آنان قرار می‌دهد. (روزنامه‌ی گاردین)

کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به فیلم‌سازی و مخاطبان جدی سینما را به خواندن کتاب سر کلاس فیلم‌سازی الکساندر مکندریک دعوت می‌کنیم.

با الکساندر مکندریک بیشتر آشنا شویم

الکساندر مکندریک (Alexander Mackendrick) کارگردان و مدرس آمریکایی‌تبار بود که در سال 1912 چشم به جهان گشود. او در بوستون ماساچوست متولد شد و بعدتر به اسکاتلند نقل مکان کرد و در آنجا ماندگار شد. مکندریک پیش از اینکه به سمت تدوین و کارگردانی فیلم‌های سینمایی برود، مشغول ساخت آگهی‌های تبلیغاتی تلویزیونی بود. او پس از ساخت اولین فیلم خود با عنوان «بوی شیرین موفقیت» در سال 1957، تصمیم گرفت در مقام ریاست دانشکده‌ی فیلم CalArts در کالیفرنیا مشغول به فعالیت شود. «قاتلین پیرزن»، «مردی با لباس سفید» و «باد سخت در جامائیکا» عناوین برخی از آثاری هستند که کارگردانی آن‌ها را مکندریک بر عهده داشته است.

در بخشی از کتاب سر کلاس فیلم سازی الکساندر مکندریک: پیش درآمدی به مهارت در کارگردانی می‌خوانیم

کل این ماجرا بسیار سریع و اتفاقی است. روایت این رخداد مقابل دوربین احتمالاً زمان کم تری از شرح دادن آن با کلمات می‌برد و دیدنش روی پرده‌ی سینما به مراتب تأثیرگذارتر از شرحی است که برای‌تان دادم. هدف از بیان این موضوع این است: این از آن دست حوادثی نیست که یک رمان‌نویس بتواند آن را بنویسد، زیرا توصیف آن به پای نمایشش به صورت فیلم نمی‌رسد.

همچنین، برای کنش مناسب بازیگر آن صحنه موقعیتی فراهم نمی‌کند، زیرا تأثیر آن به جزئیات گذرا، بروز واکنش‌ها در چهره‌ها و تغییر زاویه‌ی دید دوربین وابسته است. پرور برای سینما می‌نویسد نه چیز دیگری. آلفرد هیچکاک می‌گوید در دوران سینمای صامت بزرگ‌ترین کارگردانان به چیزی نزدیک به کمال دست یافته بودند. ورود صدا به نوعی این حد کمال را به مخاطره انداخت. به باور هیچکاک فیلم خوب باید نود درصد قابل درک باشد، حتی اگر به زبانی دوبله شده باشد که هیچکس در سالن متوجه آن نشود.