بله
تاریخ پول و تحولات نظام اقتصادی آزاد در ایران را این‌بار از دریچه‌‌‌ای تازه و متفاوت تماشا کنید! کتاب تحولات پولی و مالی ایران از سال 1875 تا 1932 نوشته‌ی اسفندیار بهرام یگانگی شما را راهی یک سفر تاریخی خواهد نمود و مشتاقان آشنایی با سرگذشت پول در ایران را از تمام فرازوفرود‌های تجاری و مالی، به‌ویژه تغییر و تحولات نظام اقتصادی در نیمه‌ی دوم حکومت قاجار به بعد باخبر خواهد کرد.
درباره‌‌ی کتاب تحولات پولی و مالی ایران از سال 1875 تا 1932
این روز‌ها می‌توان کتاب‌ها و مقالات زیادی را یافت که سیر تاریخی اقتصاد و سرنوشت نظام‌های مالی در ایران را روایت کرده باشند؛ اما کتاب تحولات پولی و مالی در ایران از سال 1875 تا 1932 یکی از اولین و پایه‌ای‌ترین آثاری‌ست که در این زمینه به رشته‌ی تألیف درآمده؛ کتابی که بیش از هشتاد سال از نگارش آن می‌گذرد، اما همچنان نمی‌توان نمونه‌ی مشابه و هم‌پایی برای آن یافت. اما چه علل و عواملی این اثر محقق بزرگ ایرانی یعنی اسفندیار بهرام یگانگی را به یک پژوهش یگانه و بی‌بدیل تبدیل کرده است؟
کتاب تحولات پولی و مالی ایران قرار است مخاطبان خود را با زوایای تازه‌ای از تاریخچه‌ی پول و نظام اقتصادی ایران در چند سده‌ی گذشته آشنا کند؛ روایتی که از حیث نظام مالی، خوانندگان را به مقطع متفاوت‌تری از سایر نظام‌های اخیر خواهد برد. دوره‌ای مهم و سرنوشت‌ساز که شاید بیشتر آن را با مشکلات فرهنگی و اقتصادی عدیده و کشاکش‌های سیاسی بسیار و نفوذ نیرو‌های خارجی به یاد بیاوریم، اما هیچ خبر نداشته باشیم که این مقطع همچنین به عنوان نقطه‌ی اوج از نظام «اقتصاد آزاد» در تاریخ ما شناخته می‌شود. اسفندیار بهرام یگانگی، در اثر ویژه‌ی خود یعنی تحولات پولی و مالی ایران، از نظام اقتصادی در دوران قاجار و زوایای کشف‌نشده‌ی آن برای ما خواهد گفت.
اقتصاد آزاد را نظام اقتصادی‌ای می‌گویند که با حداقل دخالت از جانب دولت هدایت گردد؛ سیستمی که در دهه‌ها و سده‌های اخیر فرازوفرود‌های بسیاری در کشور ما پشت‌سر گذاشته است اما در هیچ دورانی به شدت و حدت خود در زمان زمان سلطنت قاجار نرسیده. نبود حاکمیت مرکزی و قانون مدون در آن دوران، به همراه عوامل عدیده‌ی دیگر دست‌به‌دست هم داده‌اند تا پیکره‌ی اقتصادی آزاد و با کم‌ترین نظارت دولتی را رقم بزنند؛ نظامی که در آن خبری از بانک یا بیمه نیست و واردات و صادرات به آزاد‌ترین شکل خود در مرز‌ها جریان دارد. اما چنین تشکیلات و فرایندی، چه فواید و چه مضراتی پیش رو دارد و نظام اقتصادی را با چه سرنوشت و آینده‌ای رو‌به‌رو می‌کند؟ اسفندیار بهرام یگانگی ما را از این جزئیات تاریخی باخبر خواهد کرد.
مباحث کتاب تحولات پولی و مالی ایران، از سال‌های میانی سلطنت قاجار آغاز خواهد شد و با بررسی موضوعات متنوعی همچون نظام کشاورزی، صنعتی، حمل‌ونقل، خراج و مالیات، تعرفه و گمرک و حوادث تاریخی و سیاسی در سال‌های مختلف، در نهایت ما را به سال 1321 خورشیدی خواهد رساند. اسفندیار بهرام یگانگی که خود چندین دوره نماینده‌ی زرتشتیان در شورای ملی بوده در این کتاب ضمن بررسی موألفه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و بین‌المللی و تاثیر آن‌ها بر وضعیت اقتصادی، به‌طور مفصل سیر تغییر و تحولات در بازار آزاد کشور را برای مخاطبان مشتاق خود شرح خواهد داد و ازعوامل قوت گرفتن چنین سیستمی در دوران قاجار و همچنین دلایل افول آن در اواخر این حکومت خواهد گفت.
در نهایت، کتاب تحولات پولی و مالی ایران را می‌توان یک مطالعه‌ی اختصاصی و مفصل برای شناخت نظام‌های اقتصادی گوناگون دانست که با با کمک بررسی تاریخ سه سده‌ی اخیر ایران، تفاوت دو نظام اقتصاد آزاد و نظام اقتصادی دولتی را به طور کامل برای مخاطب تفهیم می‌کند و یک نمونه‌ی جامع و کاربردی از مباحث نظری علوم اقتصادی و سیاستگذاری را به دست خواننده می‌دهد.
کتاب تحولات پولی و مالی ایران که در حقیقت رساله‌ی دکترای اقتصاد نویسنده در دانشگاه کلمبیا است این‌روز‌ها توسط احمد میدری به ترجمه درآمده و با تلاش انتشارات دنیای اقتصاد به دست علاقه‌مندان رسیده است.
کتاب تحولات پولی و مالی ایران از سال 1875 تا 1932برای چه کسانی مناسب است؟
خواندن این کتاب جذاب و پرنکته را به علاقه‌مندان علوم سیاسی، اقتصادی و همچنین علاقه‌مندان مباحث تاریخی به‌ویژه تاریخ نظام‌های اقتصادی پیشنهاد می‌کنیم.
در بخشی از کتاب تحولات پولی و مالی ایران از سال 1875 تا 1932 می‌خوانیم
پس از امضای موافقت‌نامه، حساسیت عمومی در برابر کابینۀ فاسد و اعضای متقلب آن به‌شدت برانگیخته شد. در فوریۀ 1921، رضاخان (رضاشاه پهلوی کنونی) که مردی صادق، وطن‌پرست، بالیاقت و شجاع بود و فرماندهی بریگارد قزاق ایران را در دست داشت، با نیرویی سه هزار نفره از قزوین به سمت پایتخت پیشروی کرد و کابینۀ منفور را سرنگون کرد. پس از کودتا، رهبری کشور را به دست گرفت. او فرماندۀ ارتش، وزیر جنگ، نخست‌وزیر و بعد در دسامبر 1925 توسط مجلس مؤسسان به‌عنوان پادشاه موروثی ایران انتخاب شد. کودتای رضاخانی نقطۀ آغاز دورانی تازه در تاریخ ایران بود. زیرا با وجود یک دولت مرکزی قوی و مترقی، نه‌تنها اثرات سیاسی کشور‌های همسایه به حداقل رسیده، بلکه همچنین شرایط مالی، اجتماعی و اقتصادی کشور به‌طور اساسی بهبود یافته است.
اولین و مهم‌ترین وظیفه‌ای که این بزرگ‌مرد به عهده گرفت، سازماندهی مجدد ارتش با هدف حفظ ثبات و نظم بود. او اقدام به تحت سیطرۀ درآوردن رؤسای ایلات نمود که برای قرن‌ها تقریباً خودمختار بودند و تهدیدی برای دولت به حساب می‌آمدند. در ظرف سه سال او با مدیریت هزینه‌های نظامی تحت هدایت مستقیم خود، توانست بیست و چند ایل از ایلات موجود را به تسلیم درآورد که قدرتمندترین آن‌ها عبارت بودند از: ایل قشقایی در فارس، شاهسون در آذربایجان، ترکمن در استرآباد، بختیاری در اصفهان، لر‌ها در لرستان، قوم عرب تحت ریاست خزعل در خوزستان. گام بعدی که دولت برداشت، شهرنشین کردن این ایلات از طریق توزیع رایگان خالصه‌جات (زمین‌های حکومتی) به‌منظور یکجانشین کردن آن‌ها و مشغول نمودن آن‌ها به فعالیت‌های کشاورزی بود. رضاخان در مدت کوتاهی نیروی نظامی به نام «امنیه» را به‌وجود آورد تا امنیت جاده‌ها را در برابر راهزنان تأمین کنند. در طول ده سال گذشته جان و مال مسافران و بازرگانان از امنیت و ایمنی‌ای برخوردار بوده است که در تاریخ ایران بی‌همتاست. از زمان به قدرت رسیدن رضاشاه، قانون خدمت اجباری سربازی تصویب شد و به اجرا درآمد. مدارس نظامی مورد توجه وافر قرار گرفته‌اند. وزارت جنگ در ده سال گذشته به‌طور سالانه پنجاه وچند نفر از فارغ‌التحصیلان دانشگاه نظامی ایران را به فرانسه و ایتالیا و دیگر کشور‌های اروپایی فرستاده تا شیوه‌های مدرن نظامی را بیاموزند.
